Przypisy

preludium (z łac., muz.) — wstęp do dalszej części utworu. [przypis edytorski]

premium (daw., z łac. praemium) — premia, nagroda. [przypis edytorski]

preopinant (z łac.; daw.) — przedmówca; poprzedni, pierwszy wnioskodawca. [przypis edytorski]

preteksta (łac.) — szata noszona przez wysokich urzędników i arystokratów przed uzyskaniem pełnoletniości; por. pretekst: pozór, fałszywy powód. [przypis edytorski]

pretor (z łac.) — urzędnik sądowy. [przypis edytorski]

pretor (z łac.) — wyższy urzędnik. [przypis edytorski]

prezbiter (z łac.) — przełożony gminy chrześcijańskiej. [przypis edytorski]

prezencja (z łac.) — tu: obecność. [przypis edytorski]

prezentować się (z łac.) — tu: pokazać się, wystąpić. [przypis edytorski]

prezerwatywa (daw., z łac.) — tu: ochrona. [przypis edytorski]

prezerwatywa (daw., z łac.) — tu: środek ochronny, zapobiegawczy. [przypis edytorski]

prezerwatywa (z łac. praeservare: zachowywać, zabezpieczać) — tu: środek zapobiegawczy, lek uśmierzający a. wzmacniający. [przypis edytorski]

prezumcja (daw., z łac.) — mniemanie. [przypis edytorski]

prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga. [przypis edytorski]

prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga. [przypis edytorski]

prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga; tu: placówka. [przypis edytorski]

prezydium (z łac. praesidium) — zbrojna załoga. [przypis edytorski]

prezydium (z łac.) — zbrojna załoga. [przypis edytorski]

prima regula iuris est fortiter negare (łac.) — pierwszym przepisem prawa jest dzielnie przeczyć. [przypis edytorski]

primae noctis (łac.) — pierwszej nocy; zwykle jako część terminu ius primae noctis (prawo pierwszej nocy), określającego przywilej dający panu feudalnemu prawo do spędzenia nocy poślubnej i zdeflorowania żony swego poddanego. [przypis edytorski]

primo loco (łac.) — na pierwszym miejscu. [przypis edytorski]

primo (łac.) — po pierwsze. [przypis edytorski]

primo, secundo (…) sexto (łac.) — po pierwsze, po drugie itd. po szóste. [przypis edytorski]

primo (…) secundo (…) tertio (łac.) — po pierwsze (…) po drugie (…) po trzecie. [przypis edytorski]

primo, secundo, tertio (łac.) — po pierwsze, po drugie, po trzecie. [przypis edytorski]

primo voto (łac.) — pierwszego nazwiska (po pierwszym mężu). [przypis edytorski]

primo voto (łac.) — pierwszego nazwiska (po pierwszym mężu); secundo voto: po drugim mężu. [przypis edytorski]

primo voto (łac.) — pierwszego nazwiska; z pierwszego małżeństwa. [przypis edytorski]

primo voto (łac.) — w pierwszym małżeństwie. [przypis edytorski]

primum ens (łac.) — pierwiastek. [przypis edytorski]

primum non nocere (łac.) — przede wszystkim nie szkodzić. [przypis edytorski]

primum vivere, deinde philosophari (łac.) — najpierw żyć, potem filozofować. [przypis edytorski]

primus inter pares (łac.) — pierwszy między równymi; honorowy tytuł Oktawiana Augusta, pierwszego cesarza rzymskiego, który formalnie był tylko wyróżnionym „pierwszym senatorem” (princeps senator). [przypis edytorski]

primus inter pares (łac.) — pierwszy między równymi (sobie). [przypis edytorski]

primus inter pares (łac.) — pierwszy wśród równych. [przypis edytorski]

princeps, principis (łac.) — pan, władca, książę, cesarz. [przypis edytorski]

princeps senatus (łac.) — pierwszy z senatorów. [przypis edytorski]

principes Poloniae et Suaeciae (łac.) — książęta Polski i Szwecji. [przypis edytorski]

principia (łac.) — podstawy; tu: twierdzenia podstawowe. [przypis edytorski]

principiis obsta (łac.) — niszcz zło w zarodku; dosł.: przeszkadzaj początkom. [przypis edytorski]

principium identitatis (łac.) — zasada identyczności; filozoficzna zasada, wg której jeśli dane obiekty mają wszystkie własności takie same, to stanowią ten sam obiekt. [przypis edytorski]

principium individuationis (łac.) — czynnik decydujący o byciu jednostką. [przypis edytorski]

principium individuationis (łac.) — filoz. zasada jednostkowienia. [przypis edytorski]

principium individuationis (łac.) — „zasada indywiduacji”, pojęcie związane z poczuciem odrębności jednostki, używane przez Fryderyka Nietzschego (1844–1900), filozofa niem., przedstawiciela immoralizmu i irracjonalizmu. [przypis edytorski]

principium individuationis (łac.) — zasada ujednostkowienia, występująca w filozofii: coś, co sprawia, że jakiś byt ma w ramach swojego gatunku jednostkowy charakter. [przypis edytorski]

principium (łac.) — zasada. [przypis edytorski]

principium rationis sufficientis (łac.) — zasada wystarczającej racji; zasada rozumowania postulująca, że wszystkie twierdzenia muszą mieć należyte uzasadnienie, by zostać uznane za prawdziwe. [przypis edytorski]

prius (łac.) — tu: to, co pierwotne; podstawa. [przypis edytorski]

prius (łac.) — wcześniej; przedtem, zanim; w logice: twierdzenie logicznie wcześniejsze. [przypis edytorski]

privatim (łac.) — prywatnie, nieoficjalnie. [przypis edytorski]

privatim (łac.) — prywatnie. [przypis edytorski]

privatim (łac.) — tu: po cichu. [przypis edytorski]

pro aeterna rei memoria (łac.) — na wieczną pamięć o sprawie. [przypis edytorski]

pro ara et focis (łac.) — za ołtarz i ognisko; za własny dom. [przypis edytorski]

pro Barbarismo (łac.) — za barbaryzm, tj. wyrażenie prymitywne i nieeleganckie. [przypis edytorski]

pro bono publico (łac.) — dla dobra publicznego. [przypis edytorski]

pro Christo (łac.) — dla Chrystusa. [przypis edytorski]

Pro Christo! (łac.) — za Chrystusa! [przypis edytorski]

pro (…) contra (łac.) — za, przeciw. [przypis edytorski]

pro crimine perduelionis (łac.) — za zdradę stanu. [przypis edytorski]

pro domo sua (łac.) — dosł.: dla własnego domu; dla własnej korzyści. [przypis edytorski]

pro exulibus et omni praerogativa et libertatibus nobilium et incolarum regni (łac.) — za wygnańców i [pozbawionych] wszystkich prerogatyw i swobód szlachty i mieszkańców królestwa. [przypis edytorski]

pro forma (łac.) — dla formalności, dla zachowania pozorów. [przypis edytorski]

pro forma (łac.) — dla formy, tymczasowo; wstępnie. [przypis edytorski]

pro foro interno et externo (łac.) — dosł: na rynek wewnętrzny i zewnętrzny; na potrzeby własne i na zewnątrz. [przypis edytorski]

pro foro interno (łac.) — na rynek wewnętrzny; na potrzeby własne. [przypis edytorski]

pro i contra (łac.) — za i przeciw. [przypis edytorski]

pro i contra (łac.) — za i przeciw. [przypis edytorski]

pro infame (łac.) — za infamisa. [przypis edytorski]

pro informatione (łac.) — dla informacji. [przypis edytorski]

pro litteris et arte (łac.) — dla literatury i sztuki; tu: nawiązanie do szwedzkiego medalu Litteris et Artibus ufundowanego w 1853 r. przez (późniejszego) króla Szwecji Karola XV, przyznawanego ludziom szczególnie zasłużonym w dziedzinie kultury (szczególnie w zakresie muzyki, dramaturgii, sztuk plastycznych i literatury). [przypis edytorski]

pro (łac.) — za. [przypis edytorski]

pro mediocritate fratrum (łac.) — dla przeciętnych braci. [przypis edytorski]

pro memoria (łac.) — dosł. ku pamięci; tu przen. kara. [przypis edytorski]

pro memoria (łac.) — ku pamięci. [przypis edytorski]

pro memoria (łac.) — upominek (dosł.: dla pamięci). [przypis edytorski]

pro pace (łac.) — dla pokoju; za pokój. [przypis edytorski]

pro patria et fide (łac.) — Za kraj i wiarę. [przypis edytorski]

pro patria et libertate (łac.) — za ojczyznę i wolność. [przypis edytorski]

pro patria (łac.) — dla ojczyzny. [przypis edytorski]

pro primo (łac.) — po pierwsze. [przypis edytorski]

pro publico bono (łac.) — dla dobra publicznego. [przypis edytorski]

Pro publico bono (łac.) — dla dobra publicznego. [przypis edytorski]

pro publico bono (łac.) — dla dobra wspólnego. [przypis edytorski]

pro publico bono (łac.) — dla wspólnego dobra, dla dobra publicznego. [przypis edytorski]

pro pudor! (łac.) — jaki wstyd! [przypis edytorski]

pro quarto (łac.) — po czwarte. [przypis edytorski]

pro quinto (łac.) — po piąte. [przypis edytorski]

pro secundo (łac.) — po drugie. [przypis edytorski]

pro servati (łac.) — służący; do służenia. [przypis edytorski]

pro sexto (łac.) — po szóste. [przypis edytorski]

pro sua domo (łac.) — we własnej sprawie, dla swojej korzyści. [przypis edytorski]

pro tanto (łac.) — proporcjonalnie. [przypis edytorski]

pro tempore (łac.) — tymczasowo. [przypis edytorski]

probatum est (łac.) — jest wypróbowany, jest sprawdzony; pomaga. [przypis edytorski]

probować (z łac. probo) — badać, oceniać, czynić coś godnym uznania. [przypis edytorski]

probować (z łac.) — tu: badać; uznawać, potwierdzać. [przypis edytorski]

proceder (z łac.) — tu: przebieg. [przypis edytorski]

produkować (z łac.; daw.) — wprowadzać; tu: wprowadzać w towarzystwo, przedstawiać. [przypis edytorski]

profanacja (z łac.) — zbezczeszczenie. [przypis edytorski]