Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 471 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 19331 przypisów.

Postenkett (niem.) — łańcuch posterunków na granicach obozu. [przypis edytorski]

Postenkett (niem.) — łańcuch posterunków na granicach obozu. [przypis edytorski]

poste-restante (fr.) — poczta pozostająca, wysyłka na adres dowolnego urzędu pocztowego, a nie na adres zamieszkania. [przypis edytorski]

poste-restante (fr.) — poczta pozostająca, wysyłka na adres urzędu pocztowego dogodnego dla odbiorcy, a nie na adres zamieszkania. [przypis edytorski]

poste restante (fr.) — poczta pozostająca, wysyłka na adres urzędu pocztowego dogodnego dla odbiorcy, a nie na adres zamieszkania. [przypis edytorski]

poste-restante (fr.) — poczta pozostająca, wysyłka na adres urzędu pocztowego dogodnego dla odbiorcy, a nie na adres zamieszkania; tu: okienko pocztowe do odbioru takich przesyłek. [przypis edytorski]

poste-restante — sposób wysyłki polegający na dostarczeniu przesyłki pocztowej lub przekazu pocztowego pod adres dowolnego urzędu pocztowego, wygodny dla odbiorcy, zamiast pod jego adres. Nie musi to być urząd „właściwy” miejscu zamieszkania, nie musi to być nawet urząd w miejscowości, w której mieszka. [przypis edytorski]

Posterior (…) quaeque — Lucretius, De rerum natura, V, 1413. [przypis tłumacza]

posteritatem (łac.) — potomstwo. [przypis redakcyjny]

posteritati (łac.) — potomstwu. [przypis redakcyjny]

posteritatis (łac.) — potomstwa. [przypis redakcyjny]

post fata indeplorata (łac.) — po nieopłakanym zgonie. [przypis redakcyjny]

post fata regnantis (łac.) — po śmierci panującego. [przypis redakcyjny]

post festum (łac.) — po święcie; po uczcie. [przypis edytorski]

post fundatam ordinationem (łac.) — po ustanowieniu ordynacji (1601). [przypis redakcyjny]

post funera vivit (łac.) — żyje po śmierci. [przypis redakcyjny]

posthumus (łac.) — pośmiertny; o dziecku urodzonym po śmierci ojca: pogrobowiec. [przypis edytorski]

postiglione (wł.) — listonosz. [przypis edytorski]

postillon d'amour (fr.) — posłaniec miłości. [przypis edytorski]

post multas deliberationes (łac.) — po długich namysłach. [przypis redakcyjny]

postój (starop.) — poczekaj. [przypis edytorski]

Post Office Department (ang.) — Departament Poczty. [przypis edytorski]

po stoicku — niezachwianie, ze spokojem. [przypis edytorski]

postojałem (gw.) — postałem. [przypis edytorski]

postoł — chłopskie obuwie. [przypis edytorski]

postoły (daw.) — łapcie. [przypis redakcyjny]

postoły — drewniane buty, chodaki. [przypis edytorski]

postoły — obuwie z łyka (łapcie) a. ze skóry zwierzęcej (skórznie). [przypis edytorski]

po stole — tu: po posiłku, po obiedzie. [przypis edytorski]

po stopniach Przybytku — κατὰ δὲ τῶν τοῦ ναοῦ βάθρων (N), τοῦ βωμοῦ βάθρων (D). Stąd u tłumaczów mowa o ołtarzu. [przypis tłumacza]

Post (…) ora — Vergilius, Aeneida, XI, 89. [przypis tłumacza]

postponować — czynnie lekceważyć, okazywać brak szacunku. [przypis edytorski]

postponować — okazywać brak szacunku, lekceważyć. [przypis edytorski]

postponować (z łac.) — okazywać brak szacunku, lekceważyć. [przypis edytorski]

Postquam (…) curant — Catullus, Carmina 64, 147. [przypis tłumacza]

Postquam (…) desunt (łac.) — „Odkąd się ukazali uczeni, poczciwi zaczęli zanikać” (Seneca [Minor], Epistulae morales ad Lucilium, 95; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

postrachy sieje — dziś powiedziano by: sieje postrach. [przypis edytorski]

Po stracie syna pocieszył żal wdowi — Trajan (Patrz o nim w Czyśćcu pieśń X). Niżej w tej pieśni poeta przypomina tradycyjną legendę o Trajanie. Na gorącą modlitwę świętego Grzegorza, który był wielkim wielbicielem cnót tego cesarza, dusza Trajana z piekła, gdzie był wtrącony jako poganin, powróciła znów do swojego ciała i w tym krótkim czasie swojego drugiego życia na ziemi, ten cnotliwy Cezar stał się chrześcijaninem. [przypis redakcyjny]

postradać (daw.) — stracić, utracić. [przypis edytorski]

postradać (starop.) — stracić. [przypis edytorski]

postradał wówczas wszystko, „prócz honoru” — Franciszek I miał przesłać matce wiadomość o klęsce pod Padwią słowami: „wszystko stracone, oprócz honoru!” (fr. tout est perdu, fors l'honneur!). [przypis edytorski]

postraszne kaźni (starop.) — groźne kary. [przypis redakcyjny]

postremitatem (łac. forma B.lp) — ostateczność. [przypis redakcyjny]

postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski]

postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski]

postronić — odejść na stronę, na bok. [przypis edytorski]

postronić się — neologizm prawdopodobnie pochodzący od: postronny, na stronę; znaczenie: usunąć się, odejść. [przypis edytorski]

postronić się — odsunąć się na bok, usunąć się. [przypis edytorski]

Po stronie oszczepu siedli na wierchu, zajęczycy rozszarpanej jedli niedonoszony płód! — zjawienie się orłów było znakiem wieszczym; zjawienie się ich po prawej stronie było znakiem dobrym, rozszarpywanie zaś zajęczycy mającej płód niedonoszo­ny — złym. Pojawienie się obu znaków budzi więc wątpliwości Atrydów. [przypis redakcyjny]

po stronie oszczepu — tj. po prawej stronie, gdyż oszczep noszono w prawej ręce. [przypis redakcyjny]

po stronie południowej po prawej stronie — w oryginale użyte są dwa określenia strony południowej: hebr. נֶגֶב (negew) i תֵּימָנָה (teimana). [przypis edytorski]

po stronie prawej — w oryginale użyte są dwa określenia strony południowej: hebr. נֶגְבָּה (negba) i תֵּימָנָה (teimana), nie ma zaś mowy o stronie prawej. [przypis edytorski]

postroniony — odłożony na bok, odsunięty. [przypis edytorski]

postronkowe — dodatkowa opłata przy zakupie bydła; tutaj chodzi raczej o opłatę za udostępnienie byka, by pokrył krowę. [przypis edytorski]

postronnego — hebr. זָר (zar): obcy najczęściej w znaczeniu: nie-kohen, osoba, która nie należy do rodu kohenów. Raszi uczy, że zakazane było namaszczanie „które nie było na potrzeby Arcykapłana lub króla”, Raszi do 30:33 [2]. [przypis tradycyjny]

postronny — hebr. זָר (zar): obcy, osoba, która nie jest z rodu kohenów. [przypis edytorski]

postronny — hebr. זָר (zar): obcy w znaczeniu nie-kohen, osoba, która nie należy do rodu kohenów. Była to ofiara o „najwyższym stopniu świętości, stąd ostrzeżenie dla obcego [nie-kohena], jedzącego najświętsze [ofiary], Tora daje uzasadnienie: ponieważ ma to najwyższy stopień świętości”, Raszi do 29:33 [5]. [przypis tradycyjny]

postronny — tu: obcy, niewłaściwy, niepotrzebny, niechciany. [przypis edytorski]

postronny — tu: uboczny, nienależący do tematu. [przypis edytorski]

postrzec (daw.) — dziś: spostrzec; zobaczyć; zauważyć. [przypis edytorski]

postrzec — dziś: spostrzec; zobaczyć; zauważyć. [przypis edytorski]

Postrzega, że to męstwo samotnego męża — Por. w Korsarzu (II, 6): „Seyd perceives, then first perceives how few compared with his, the Corsairs roving crew”. [przypis redakcyjny]

postrzydz — dziś popr. pisownia: postrzyc. [przypis edytorski]

postrzygalnia — dział fabryki włókienniczej, w którym wykonuje się postrzyganie (strzyżenie) tkaniny z meszku i wystających nad powierzchnię włókien. [przypis edytorski]

postrzyżyny — stary słowiański zwyczaj, rodzaj inicjacji, w którym chłopcom wchodzącym w dorosłość rytualnie obcinano włosy. [przypis edytorski]

postrzyżyny — u dawnych Słowian obrzęd połączony z nadaniem chłopcu imienia; w wierszu prawdopodobnie jest to metafora pierwszej publikacji. [przypis edytorski]

postscriptum (łac.) — dopisek do listu umieszczany na jego końcu, po podpisie autora. [przypis edytorski]

Post scriptum — list z 19 kwietnia stanowi dopisek do listu z 24 marca, który Werter wysłał dopiero 19 kwietnia. [przypis redakcyjny]

post sterilem decessum (łac.) — po bezpotomnym zejściu. [przypis redakcyjny]

Post tenebras lux (łac.) — po ciemności światło; parafraza słów biblijnej księgi Hioba w tł. Wulgaty (Hi 17, 12): Post tenebras spero lucem (po ciemności mam nadzieję na światło), przyjęta jako dewiza przez wyznawców kalwinizmu w Genewie, następnie stała się dewizą całej reformacji. [przypis edytorski]

post ten przypada nieraz w lecie — miesiące kalendarza muzułmańskiego są księżycowe, a więc ruchome; co rok każdy z nich przypada o 10 dni wcześniej niż roku poprzedniego. [przypis autorski]

post tot tantasque procellas (łac.) — po tylu i tak licznych burzach. [przypis redakcyjny]

po stu dwudziestu latach pogrzeb — według Biblii (Rdz 6, 3), Bóg ustalił limit ludzkiego życia na 120 lat. [przypis edytorski]

Postula a me (łac.) — Ps 2, 8. [przypis tłumacza]

postulant — tu: kandydat, zalotnik. [przypis edytorski]

postulata et desideria (łac.) — żądania i życzenia. [przypis redakcyjny]