Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | sportowy | staropolskie | szwedzki | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 16085 przypisów.
smrek (reg.) — świerk; smereków: dziś popr. D. lm: smreków. [przypis edytorski]
smrek — świerk. [przypis edytorski]
smrek — w gwarze góralskiej: świerk. [przypis edytorski]
smrekowy (gw.) — świerkowy. [przypis edytorski]
smrekowy (reg.) — świerkowy. [przypis edytorski]
smug (daw.) — pole, łąka. [przypis edytorski]
smug — dziś popr.: smuga. [przypis edytorski]
smug — dziś r.ż., popr. forma B.: smugę. [przypis edytorski]
smug — dziś w r. ż.: smuga. [przypis edytorski]
smug (gw.) — wąski pas łąki, pola lub lasu. [przypis edytorski]
smug — wąski pas łąki a. pola, położony niżej niż reszta terenu, by spływała do niego woda. [przypis edytorski]
smuga — tu: pas ziemi obok lasu. [przypis edytorski]
smugi (daw.) — łąki. [przypis edytorski]
smugi (starop. forma) — (między) smugami. [przypis edytorski]
smugi — tu: łąki. [przypis edytorski]
smugi — tu zapewne: odrębne pasma poszczególnych pól. [przypis edytorski]
smugi — ze staropolszczyzny: pole uprawne, wyciągnięte w długie niwy. [przypis redakcyjny]
smugłe łanie — raczej: smukłe łanie. [przypis edytorski]
smukierz (daw.) — przyozdabiający suknie. [przypis edytorski]
smuklić się (neol.) — stać, będąc wysokim i wysmukłym. [przypis edytorski]
smulać (gw.) — trzeć jeden przedmiot o drugi. [przypis edytorski]
smurgiel (gw.) — smarkacz. [przypis edytorski]
Smutek (…) pochodzący stąd, że człowiek ma o czymś innym gorsze zdanie, niż słuszność wymaga — W oryginale „illa” wskazuje na „radość”. Meijer (przekł. holend.) uważa tekst za skażony i proponuje „smutek”, wskazując na Okr. 22 w końcu Cz. III. Zgadza się z tym Leopold (Ad Sp., Op. Posth. 1902). Sprzeciwia się Baensch (przekł. niem.), twierdząc, że w Okr. 22 jest mowa tylko o powstawaniu niedoceniania z nienawiści, która jest smutkiem, jednak może według Tw. 20 wzbudzać radość. Tegoż zdania jest Appuhn (przekł. fr.), który wskazuje nadto na Okr. 11. Gebhardt podziela ten pogląd. Atoli niepodobna się na to zgodzić, aczkolwiek Nag. Schr. mają wyraźnie „radość”. Czyżby niedocenianie miało być tak samo radością, jak przecenianie? Niedocenianie jest wyraźnie określone jako nienawiść w Okr. 22. Nie jest ono radością analogicznie do szyderstwa, pozostającego w stosunku do lekceważenia, gdyż byłaby nią w stosunku do niedoceniania złośliwość. [przypis redakcyjny]
smutek zabił kota — przysłowie ang. z czasów elżbietańskich, od którego pochodzi współczesne: ciekawość zabiła kota. [przypis edytorski]
smutek — Zob. Przyp. do Tw. 11. [przypis redakcyjny]
Smutna wdowa śpi samotnie (…) Zmilkłyby skargi niebogi — Auto-parafraza fragmentu Il Marescalco, autorstwa Pietro Aretino: „La vedovella quando dorme sola, lamentarsi di me non ha ragione (…)” (Wdowa, gdy śpi sama, narzekać na mnie nie ma powodu). W Żywotach kurtyzan w oryginale: „La vedovella quando donne sola: lamentasi di sè lamentarsi di me non ha ragione” (Wdowa, gdy śpi sama, ma żal do siebie, narzekać na mnie nie ma powodu). [przypis edytorski]
smutną po sobie zostawiam pamiątkę — Ten świerk dotąd cieni tę starożytną budowlę. [przypis autorski]
Smutne proroctwo ktoś im wypsalmował (…) — aluzja do Psalmu Miłości. [przypis redakcyjny]
smutnem — daw. (XIX w.) forma N. i Msc. przymiotników r.ż. i r.n.; dziś ujednolicone: smutnym. [przypis edytorski]
smutnie — dziś: smutno. [przypis edytorski]
smutniéj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak i. [przypis edytorski]
smutnim byli — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: byliśmy smutni. [przypis edytorski]
„Smutno mi Boże” — Juliusz Słowacki, Hymn o zachodzie słońca na morzu. [przypis edytorski]
Smutno mi Boże — to krótkie zdanie podkreśla zaraz na wstępie, jakie uczucia będą dominowały w utworze. Uczucie głębokiego smutku wygnańca, które przewija się w Pieśniach Podróży na Wschód, tu się potęguje jeszcze pod wpływem widoku tarczy słonecznej, nurzającej się w bezbrzeżną przestrzeń wód. Na genezę Hymnu i na jego nastrój religijny wywarł niewątpliwie wpływ zwyczaj panujący na statkach śródziemnomorskich zbiorowego odmawiania modlitw wieczornych po zachodzie słońca. [przypis redakcyjny]
smutnoje wriemia (ros. смутное время) — dosł. czasy smuty; przen. czas zamętu, burzliwy czas; pierwotnie: okres głębokiego kryzysu Cesarstwa Rosyjskiego w l. 1598–1613, tj. od śmierci ostatniego cara z dynastii Rurykowiczów do objęcia tronu przez dynastię Romanowów. [przypis edytorski]
smutnych pod względem następstw wypadków grudniowych w 1825 r. — mowa o nieudanym powstaniu wszczętym w grudniu 1825 przez tzw. dekabrystów, rewolucjonistów szlacheckich dążących do obalenia jedynowładztwa i zmiany ustroju. [przypis edytorski]
Smuts, Jan Christiaan (1870–1950) — południowoafrykański polityk i wojskowy; interesował się przyrodoznawstwem, napisał poczytną książkę Holism and Evolution (Holizm i ewolucja, 1927). [przypis edytorski]
Smuts, Jan Christian (1870–1950) — południowoafrykański polityk, filozof i wojskowy; premier Związku Południowej Afryki w latach 1919–1924 oraz 1939–1948. [przypis edytorski]
Smuts, Jan Christian (1870–1950) — południowoafrykański polityk i wojskowy; interesował się przyrodoznawstwem, napisał poczytną książkę Holism and Evolution (Holizm i ewolucja, 1927). [przypis edytorski]
smużyć się — zostawiać za sobą smugę. [przypis edytorski]
smycz psów — para chartów. [przypis redakcyjny]
smyczem — dziś popr. forma N. lp: smyczą (r.ż.). [przypis edytorski]
smyczę — dziś popr. forma B.lp: smycz. [przypis edytorski]
smyję (starop.) — zmyję; tu przen.: usunę, zabiję. [przypis edytorski]
smyk — malec. [przypis edytorski]
smyknąć — zemknąć, tu: spaść. [przypis edytorski]
Smyrna — duże miasto portowe u wsch. wybrzeży Morza Egejskiego; dziś: Izmir w zach. Turcji nad Zatoką Izmirską. [przypis edytorski]
Smyrna — dziś: Izmir, miasto w płd.-zach. Turcji. [przypis redakcyjny]
Smyrna — dziś: Izmir, wielkie miasto portowe w zachodniej Turcji. [przypis edytorski]
Smyrna — miasto portowe (dziś Izmir w zach. Turcji) położone w Zatoce Smyrneńskiej (Izmirskiej) nad Morzem Egejskim; powstało na terenach zamieszkałych już 3 tys. lat p.n.e., w czasach staroż. Grecji włączone do Jonii, od IV w. p.n.e. stało się gł. miastem handlowym w Azji Mniejszej, po trzęsieniu ziemi w 178 r. n.e. zostało odbudowane staraniem cesarza Marka Aureliusza; w pierwszych wiekach n.e. stanowiło ważny ośrodek chrześcijaństwa. [przypis edytorski]
Smyrna — port turecki nad Morzem Egejskim [dziś: Izmir]. [przypis redakcyjny]
Smyrna, Rhodos, Colophon, Salamis, Chios, Argos, Athenae — Aulus Gellius, III, 2. [przypis tłumacza]
smyrneński dywan — pochodzący ze Smyrny (ob. Izmir), tureckiego miasta portowego na wybrzeżu Azji Mniejszej, od końca XVI w. międzynarodowego ośrodka handlu, szczególnie bawełną. [przypis edytorski]
smysł (starop.) — zmysł. [przypis edytorski]
smysły — zmysły. [przypis edytorski]
smyśny (gw.) — tu: zręczny, zmyślny, sprytny. [przypis edytorski]
Smytnia — prawdopodobnie chodzi o Halę Smytnią. [przypis edytorski]
Sna — Esna, eg. Junet, gr. Latonpolis, miasto na południu Egiptu na zachodnim brzegu Nilu, ok. 50 km na południe od Teb, stolica 3. nomu Górnego Egiptu, centrum kultu bogini Neith i boga Chnuma. [przypis edytorski]
snać a. sna (starop.) — także: snadź; widocznie, prawdopodobnie, widocznie, chyba. [przypis edytorski]
snać a. snać (daw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw., gw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw., starop.) — może, podobno, przecież, widocznie, zapewne. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw., starop.) — może, podobno, przecież, widocznie, zapewne. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widać, widocznie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie, najwyraźniej [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie, prawdopodobnie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać a snadź (daw.) — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — widocznie, zapewne. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — wszak, przecież. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — wszakże, przecież. [przypis edytorski]
snać a. snadź (daw.) — zapewne, widocznie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (przestarz.) — widocznie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (starop.) — widocznie. [przypis edytorski]
snać a. snadź (starop.) — widocznie, zapewne; wszakże, przecież. [przypis edytorski]
snać a. snadź — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać a snadź — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać a. snadź — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać a. snadź — widocznie. [przypis edytorski]
snać (daw., gw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać (daw.) — może, podobno, przecież, widocznie, najwyraźniej, zapewne; także: sna a. snadź. [przypis edytorski]
snać (daw.) — może, podobno, przecież, widocznie, zapewne; także: sna a. snadź. [przypis edytorski]
snać (daw.) — prawdopodobnie, widocznie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
snać (daw.) — przecież, prawdopodobnie; tu: jakby, niemal. [przypis edytorski]
snać (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
snać (daw.) — przecież, widocznie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — tu: przecież, wszakże. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie, najprawdopodobniej. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie; najprawdopodobniej. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie; przecież. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie, zapewne, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
snać (daw.) — widocznie, zapewne. [przypis edytorski]
snać — może, podobno, przecież, zapewne. [przypis edytorski]
