Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | français | Deutsch | polski
Znaleziono 11111 przypisów.
Wspomnienia księcia Trubeckiego są testamentem jego myśli — Wspomnienia z lat dziecięcych wyszły pt. Iz proszłago, wspomnienia z lat uniwersyteckich i późniejszych (aż do końca XIX w.) wychodziły w miesięczniku „Russkaja Mysl”; w przedruku ukazały się w r. 1922. [przypis autorski]
Wspomnienia z martwego domu — tytuł dzieła Запи́ски из Мёртвого до́ма Fiodora Dostojewskiego tłumaczono na polski także jako: Wspomnienia z domu umarłych czy Zapiski z martwego domu. [przypis edytorski]
Wspomnienie — było ogłoszone w książce zbiorowej Pamięci Wilhelma Feldmana (Kraków, 1922). [przypis redakcyjny]
wspomnień — w pierwodruku stale: spomnienie, spominać. [przypis redakcyjny]
Wspomnij na Abrahama — „Jeśli zgrzeszyli przeciwko Dziesięciu Przykazaniom, to [pomnij, że] ich Praojca, Abrahama, wystawiłeś na dziesięć prób, a nie otrzymał za to nagrody, daj mu ją teraz i niech tamte dziesięć zrównoważy za te Dziesięć”, Raszi do 32:13 [1]. [przypis tradycyjny]
wspomnij na (daw.) — pamiętaj o. [przypis edytorski]
Wspomnijcie (…) przygodę Cerbera — Herkules za rozkazem wyższych wyroków zstąpiwszy do piekieł i uwalniając Tezeusza, Cerbera okuł w łańcuchy. Widzimy tu jasną alegorię bezowocnego i niedołężnego oporu przeciwko woli i wyrokom bożym. [przypis redakcyjny]
wspomnione — dziś: wspomniane. [przypis edytorski]
wspomnionemu — dziś popr.: wspomnianemu. [przypis edytorski]
wspomódz — dziś popr.: wspomóc. [przypis edytorski]
wspomynaty (ukr.) — wspominać. [przypis edytorski]
wspornik (archit.) — występ w murze często ozdobny, służący do podtrzymywania. [przypis redakcyjny]
wsporzej — szybciej. [przypis redakcyjny]
wspójrzy — dziś popr.: spojrzy. [przypis edytorski]
Wspólna podróż trwała niespodziewanie długo… — w r. 1848 około 4 tysięcy młodzieży przekradło się z Królestwa za granicę, początkowo w Poznańskie, później do Galicji, a stąd na Węgry, ażeby wziąć udział w walkach narodowowyzwoleńczych skierowanych przeciw zaborcom. Rzecki uczestniczy w powstaniu węgierskim przeciw Austrii (marzec 1848 — październik 1849). Brało w nim udział około 2 tys. Polaków, wśród nich generałowie: Bem, Dembiński, Wysocki. Powstanie zostało stłumione przez Austrię przy znacznej pomocy wojskowej cara Mikołaja I (130-tysięczna armia pod dowództwem Paskiewicza). Po kapitulacji wojsk węgierskich żołnierze polscy schronili się do Turcji, gdzie zostali internowani. W końcu r. 1850 pozwolono im się rozjechać. Część osiedliła się w Turcji, większość odpłynęła na zachód, do Anglii, a stąd do Stanów Zjednoczonych. Tylko nielicznym udało się powrócić do kraju. [przypis redakcyjny]
Wspólna — ulica w centrum Warszawy. [przypis edytorski]
Wspólny kłopot — κοινὸς ὁ πόνος, laboremque communem esse, unsere Aufgabe sei auch die eurige (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]
Wspólny moment, urabiający duchowość pokolenia romantyki niemieckiej, był natury negatywnej (…) nawet trudność rozpowszechnienia dokonań artystycznych — W. Dilthey, Das Erlebnis…, s. 270. [przypis autorski]
współ — dziś: wespół. [przypis edytorski]
współ — razem. [przypis edytorski]
Współczesna literatura europejska (…) ni planów wykończonych, ni materiałów na nowe instytucje i budowle — B. Chlebowski, Neoromantyzm współczesny i zależna od niego nowa krytyka, „Książka” 1907, nr 7–8. [przypis autorski]
Współczesne badania niemieckie (F. Martini) całkowicie potwierdzają tę krótką historię terminu „die Moderne” (…) — por. F. Martini, Die Moderne, w: Reallexikon der deutschen Literaturgeschichte, t. II, Berlin 1961. [przypis autorski]
„Współczesność” — dwutygodnik literacko-artystyczny, wydawany w Warszawie w latach 1956–1971. [przypis edytorski]
Współczesny Werther szumi intelektualnie dość długo, zanim tężyzna młodego umysłu przejdzie w apatię dojrzałego Europejczyka — A. Neuwert-Nowaczyński, Anarchia literacka w Niemczech. (Studium pesymistyczne), „Ateneum” 1899, t. III, z. 2, s. 206. [przypis autorski]
współcześni komediopisarze [godzili] w szeregowców tego ruchu — Kratinos w komedii Pan-optai, „Wszech-widzący”, wyszydził filozofa Hippona, Ameipsias w komedii Konnos ogół sofistów i Sokratesa stronę zewnętrzną, Eupolis w Kolakes, „Pasożyci”, przyjaciół Kalliasa, patrona sofistów. [przypis tłumacza]
Współcześni patrząc na to, jak uległy (…) powiedzieli o nim, że nie było nadeń lepszego sługi ani gorszego pana — Tacyt Annales VI, 20. [przypis autorski]
współcześnie — dziś w tym znaczeniu: równocześnie. [przypis edytorski]
współcześnie — tu: jednocześnie. [przypis edytorski]
współcześnie — tu: równocześnie. [przypis edytorski]
Współczucie (misericordia) — Zob. 18, Obj. i uw. [przypis redakcyjny]
współczucie (…) wbrew dosłownemu znaczeniu — Zob. 20, Obj. [przypis redakcyjny]
współczuć z kimś (daw.) — dziś: współczuć komuś. [przypis edytorski]
współdziała powodzeniu pisma — dziś raczej: współdziała na rzecz powodzenia pisma. [przypis edytorski]
współdziałać sobie — dziś: współdziałać ze sobą. [przypis edytorski]
współka (daw.) — dziś: spółka. [przypis edytorski]
współka (daw.) — spółka. [przypis edytorski]
współka — dziś: spółka. [przypis edytorski]
współką — dziś popr.: spółką. [przypis edytorski]
współkopaczów — dziś popr.: kopaczy. [przypis edytorski]
współobywatelów — dziś popr. forma D. lm: współobywateli. [przypis edytorski]
współplemieńcy — (p. I, VI, 2, uwaga do słowa Idumea). „Potem Hirkan… podbił wszystkich Idumejczyków, pozwoliwszy im mieszkać w kraju, jeżeli przyjmą obrzezanie i żydowskie zakonne prawa. Idumejczykowie, żałując opuścić ojczyznę swoją, pozwalają dopełnić na sobie obrzezanie” (Starożytności III, IX, 1, przekład Lippomana). „Kostobar rodem Idumejczyk… pochodził z pokolenia Kapłanów Kozy (Kozego, Κοζέ, przyp. tłum.), którego za Boga poczytują Idumejczykowie”. „Antygon krzyczał (kazał odkrzyknąć, przyp. tłum.)… że postąpią przeciwko zwyczajnych prawideł swoich (że postąpią niesprawiedliwie, przyp. tłum.), jeżeli zrobią królem Heroda, człowieka podłego urodzenia, Idumejczyka, a zatem w połowie tylko żyda” (XIV, XV, 2). Te cytaty wyjaśniają, w jakim stosunku stali do siebie Żydzi i Idumejczycy (Edomici). [przypis tłumacza]
współpowietnik (daw.) — mieszkaniec tego samego powiatu. [przypis edytorski]
współpowietnik — mieszkaniec tego samego powiatu. [przypis edytorski]
współpracownictwo — dziś popr.: współpraca. [przypis edytorski]
współpracownictwo — dziś: współpraca. [przypis edytorski]
współtowarzyszów — dziś popr. forma D. lm: współtowarzyszy. [przypis edytorski]
współtowarzyszów — dziś popr. forma: współtowarzyszy. [przypis edytorski]
współtowarzyszów — dziś popr.: współtowarzyszy. [przypis edytorski]
współzawodniczyłyby przy klepsydrach — W sądzie miała każda z procesujących się stron czas do mówienia ograniczony klepsydrą, tj. zegarem wodnym. [przypis tłumacza]
wspór (daw.) — wsparcie. [przypis edytorski]
wspór — tu: spór. [przypis edytorski]
wspór — wsparcie. [przypis edytorski]
wssać — dziś: wessać. [przypis edytorski]
wssałem się — dziś popr.: wessałem. [przypis edytorski]
wstaj — dziś popr. forma trybu rozk.: wstań. [przypis edytorski]
wstajała — dziś popr. forma: wstawała. [przypis edytorski]
wstajcie — dziś popr. forma: wstawajcie. [przypis edytorski]
wstaje — powstaje. [przypis redakcyjny]
wstał Faraon w nocy — on i wszystkie sługi jego — Raszi komentuje, że Faraon wstał z łóżka w nocy, co nie jest zwyczajem królów, i chodził po domach swoich sług, i budził ich, zob. Raszi do 12:30. [przypis tradycyjny]
wstał rano — „5 siwan”, Raszi do 24:4 [2]. [przypis tradycyjny]
wstał z obraza Matki Bożej obraz — postać Matki Bożej zeszła z obrazu. [przypis edytorski]
wstała — midrasz sugeruje, że Lot był jednak świadom, gdy starsza córka wstawała, a mimo to nie pilnował się następnej nocy, aby nie pić już wina, zob. Raszi do 19:33. [przypis edytorski]
wstała — tu: powstała. [przypis redakcyjny]
wstałby był (starop.) — konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od pozostałych czynności i stanów zapisanych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: wstałby wcześniej, uprzednio itp. [przypis edytorski]
wstałem był — forma daw. czasu zaprzeszłego. [przypis edytorski]
wstanąli — konstrukcja z partykułą pytającą -li; inaczej: czy wstaną. [przypis edytorski]
Wstań i chodź — por. Łk 17,19. [przypis edytorski]
wstań, porzuć dom i chodź za mną — jest to wypowiedź utrzymana w stylu wypowiedzi Chrystusa według Ewangelii. Pankracy zatem chce tu oddziałać na Henryka przez stylizację, która jest bliska temu obrońcy chrześcijaństwa. [przypis redakcyjny]
Wstań, udaj się — «Ponieważ zwlekałeś w drodze [i nie wypełniłeś swego ślubowania], zostałeś ukarany tym, że spadło na ciebie to [zdarzenie] z twoją córką», zob. Raszi do 35:1. [przypis edytorski]
Wstań, zrób nam bogi — Rosz uczy, że lud Israela nie miał intencji bałwochwalstwa, a jedynie pragnęli oni mieć sędziego, przywódcę w miejsce Mojżesza, zob. Rosz do 32:1 [1]. [przypis tradycyjny]
Wstańmy bracia wraz, ilu jest tu nas, właśc. Stańmy bracia… — pierwsze słowa patriotycznej pieśni Franciszka Kowalskiego znanej jako Maliniak lub Pieśń wygnańców, śpiewanej później jako Bratnie słowo na zakończenie harcerskich zbiórek, ognisk, zlotów itp. [przypis edytorski]
wstańże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
wstawa — dziś popr. foma 3 os. lp cz.ter.: wstaje. [przypis redakcyjny]
wstawa — dziś popr.: wstaje. [przypis edytorski]
wstawać do dnia (daw.) — wstawać przed świtem. [przypis edytorski]
Wstawaj, promieniejący jak Izis… — napisy grobowe. [przypis autorski]
wstawając — dziś popr. forma: wstając. [przypis edytorski]
wstawajta (gw.) — wstawajcie. [przypis edytorski]
wstawał cały lud, stanąwszy — Raszi wyjaśnia, że za każdym razem, gdy Mojżesz wychodził z obozu do namiotu, lud wstawał z szacunku i podziwu dla niego, i nie usiedli, póki nie wszedł do namiotu, zob. Raszi do 33:8 [1,2,3,4]. [przypis tradycyjny]
wstawiennictwy — dziś N. lm: wstawiennictwami. [przypis edytorski]
wstawki z kamieni — nazwy kamieni podawane w kolejnych wersetach nie zawsze dają się precyzyjnie dopasować do znanych dzisiaj kamieni szlachetnych. Dlatego u różnych tłumaczy poniższa lista może się znacząco różnić. [przypis edytorski]
wstawszy wcześnie nazajutrz — gdyż „satan pobudził ich gorliwość, by grzeszyli”, Raszi do 32:6 [1]. [przypis edytorski]
wstąg — wstęga. [przypis edytorski]
wstąpać — wstępować. [przypis edytorski]
wstąpcie też — hebr. סוּרוּ (suru): 'odwróćcie się, skręćcie'. Midrasz uczy, że Lot ostrzegał ich, by udali się do niego okrężną drogą, gdyż mieszkańcy Sedomu są niebezpieczni, zob. Raszi do 19:2. [przypis edytorski]
wstąpić w stadło (daw.) — wyjść za mąż (stadło: para małżeńska). [przypis edytorski]
wstąpilim — forma skrócona od: wstąpiliśmy. [przypis edytorski]
wstąpił na rydwan przez drzwiczki u wozu (…) a woźnica je zamknął — podczas bitwy Abradatas sam kierować będzie końmi. [przypis tłumacza]
wstąpisz potem — ty i Aharon z tobą; a kapłani i lud — Zdaniem Rasziego nie oznaczało to, że wejdą tam Mojżesz, Aharon i koheni wszyscy razem, ale Bóg powiedział do Mojżesza: „ty masz wydzielony obszar dla siebie, Aharon ma wydzielony obszar dla siebie i koheni (kapłani) mają wydzielony teren dla siebie. Mojżesz zbliżył się dalej niż Aharon, Aharon dalej niż koheni, a lud pod żadnym pozorem miał nie przedrzeć się się poza swoją strefę, aby wejść na górę do Wiekuistego”, Raszi do 19:24. [przypis tradycyjny]
wstecz się cofnąć — pleonazm: cofanie się zawsze oznacza ruch wstecz. [przypis edytorski]
wstecz się cofnienie — wyrażenie „cofać się wstecz” uchodzi dziś za błąd stylistyczny i logiczny. [przypis edytorski]
wsteczny — tu: miniony, przeszły. [przypis redakcyjny]
wstęga — tu: wstęga orderowa, tj. kawałek tkaniny noszony na mundurze, który wskazuje kolorem i wzorem określony order. [przypis edytorski]
wstęgi — dziś popr. forma N.lm: wstęgami. [przypis edytorski]
wstęgi — dziś popr. forma N. lm: wstęgami. [przypis edytorski]
Wstęp — autorstwa G. Przychockiego, wg: T. M. Plautus, Bracia, przeł. i oprac. Gustaw Przychocki, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1924 (Biblioteka Narodowa, Seria II, nr 33). [przypis edytorski]
Wstęp — autorstwa G. Przychockiego, wg: T. M. Plautus, Kupiec, przeł. i oprac. Gustaw Przychocki, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927 (Biblioteka Narodowa, Seria II, nr 46). [przypis edytorski]
Wstęp — autorstwa G. Przychockiego, wg: T. M. Plautus, Żołnierz samochwał, przeł. i oprac. Gustaw Przychocki, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1929 (Biblioteka Narodowa, Seria II, nr 53). [przypis edytorski]
Wstęp do filozofii czystego doświadczenia — Einführung in die Philosophie der Reinen Erfahrung, tom I wyd. 1900, II wyd. 1904. Nieprzetłumaczony na język polski. [przypis edytorski]
