Przypisy

odrachować — odliczyć pewną liczbę, kwotę. [przypis edytorski]

odraźliwy — odrażający. [przypis edytorski]

odrażać (daw.) — zrażać, zniechęcać. [przypis edytorski]

odrażać — zniechęcać. [przypis edytorski]

odrobek (daw.) — odpracowanie długu. [przypis edytorski]

odrodzon — skrócona forma r.m.; odrodzony. [przypis edytorski]

odróbka — tu: odrobinka. [przypis edytorski]

odród — odrodzenie. [przypis edytorski]

odrutowane naczynie — dawniej rozbite naczynia ceramiczne, np. gliniane garnki, drutowano, tj. mocno ściągano pękniętą skorupę drucianą siatką; praktyka ta i zawód druciarzy stopniowo zanikały po I wojnie światowej wskutek fabrycznej produkcji tanich naczyń glinianych i kamionkowych, których nie opłacało się drutować. [przypis edytorski]

odruzg — odłam. [przypis edytorski]

odruzgi (daw.) — odpryski. [przypis edytorski]

odrwić (daw.) — oszukać. [przypis edytorski]

odrwić — tu daw.: oszukać. [przypis edytorski]

odryna (reg.) — budynek, w którym przechowuje się siano. [przypis edytorski]

odrzec się czegoś — wyrzec się czegoś. [przypis edytorski]

odrzecze — dziś: odrzeknie. [przypis edytorski]

odrzecze — dziś popr. forma: odrzeknie. [przypis edytorski]

Odrzekł — u Cylkowa 'I rzekł'. [przypis edytorski]

odrzucać zysk — dziś w tym znaczeniu: przynosić zysk. [przypis edytorski]

odrzucił — tu: odpowiedział. [przypis edytorski]

odrzwia — konstrukcyjne ujęcie otworu drzwiowego, złożone z węgarów i nadproża. [przypis edytorski]

odrzwia — tu: duże i ciężkie drzwi. [przypis edytorski]

odrzykoń — tu jako wyzwisko: Niemowa zdaje się nawiązywać do wilczej natury Kulasa, który polował na różne zwierzęta, również konie czy cielęta. [przypis edytorski]

Odrzykoń — w oryginale imię oznaczało mniej więcej „ten, kto oszczędza na koniach”, co jest dokładną odwrotnością postępowania bohatera. [przypis edytorski]

odsada — krawędź wału. [przypis edytorski]

odsada — odróżnienie. [przypis edytorski]

odsadzić się — oddalić się od kogoś lub czegoś. [przypis edytorski]

odsadzić — tu: odepchnąć. [przypis edytorski]

odsądzić — tu daw.: pozbawić wyrokiem sądu praw do czegoś. [przypis edytorski]

odsednienie — uszkodzenie skóry grzbietu konia spowodowane uciskiem uprzęży. [przypis edytorski]

odsełane (daw. forma) — dziś: odsyłane. [przypis edytorski]

odsep — opłata w formie odsypanej mąki. [przypis edytorski]

odsetka (daw.) — procent od kwoty; dziś tylko w lm: odsetki. [przypis edytorski]

odsiecz wiedeńska — wyprawa wojsk Jana III Sobieskiego na odsiecz Wiedniowi oblężonemu przez armię turecką, ukoronowana zwycięską bitwą pod Wiedniem, stoczoną 12 września 1683. [przypis edytorski]

odsieczy (starop. forma) — dziś M.lm: odsiecze. [przypis edytorski]

odsiedziałem karę pięć lat więzienia — popr.: odsiedziałem karę pięciu lat więzienia. [przypis edytorski]

odsiedziałeś wieżę u mnie — tzn. odsiedziałeś u mnie przykry, długi czas, jak w więzieniu. [przypis edytorski]

odsię — od siebie. [przypis edytorski]

odsłoniony — dziś raczej: odsłonięty. [przypis edytorski]

odsłoń (neol.) — odkryty stok wzgórza. [przypis edytorski]

odsługa (daw.) — usługa oddana za usługę. [przypis edytorski]

odstawione — od piersi, pod koniec 24 miesiąca życia dziecka, zob. Raszi do 21:8. [przypis edytorski]

odstawując — dziś: odstawiając. [przypis edytorski]

odstępnie napisałem — tu: odchodząc od tematu. [przypis edytorski]

odstępywali — dziś popr. forma: odstępowali. [przypis edytorski]

odstrojony — dziś: rozstrojony. [przypis edytorski]

odstrychnąć się (daw.) — tu: oddalić się, zerwać a. ochłodzić stosunki. [przypis edytorski]

odstrychnienie się — tu: odcięcie się, odłączenie się. [przypis edytorski]

odstrzelona — odłączona, odseparowana. [przypis edytorski]

odszedszy (starop. forma) — odszedłszy. [przypis edytorski]

odszpuntować — otworzyć beczkę z winem, wyjmując szpunt. [przypis edytorski]

odtąd stało się „Życie” tym, czym być powinno — po oświadczeniu Daszyńskiej, że wycofuje się z Redakcji „Życia”, zmienia ono podtytuł z „Tygodnik Ilustrowany Społeczno-polit. i Naukowy” na „Tygodnik Ilustrowany Literacko-artystyczny”. [przypis edytorski]

odtądem była zafrasowaną (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: odtąd byłam zafrasowana. [przypis edytorski]

odtęschnieć (daw.) — przestać tęsknieć. [przypis edytorski]

odtrącając list jak plugawy owad — dziś z D.: (…) jak plugawego owada. [przypis edytorski]

odtroczyć (daw.) — odwiązać. [przypis edytorski]

odtwórcę Franciszka Moora — pierwszym odtwórcą tej roli był August Wilhelm Iffland, niemiecki aktor. [przypis edytorski]

odtylcówka — broń myśliwska ładowana od tyłu (w odróżnieniu od dawniejszych ładowanych od przodu, przez wylot lufy). [przypis edytorski]

odumarty — krewny, który nam umarł. [przypis edytorski]

odumrzeć kogoś — umrzeć, pozostawiając kogoś bliskiego. [przypis edytorski]

odumrzeć — pozostawić kogoś a. coś, umierając, osierocić. [przypis edytorski]

odurzały — zamroczony. [przypis edytorski]

odurzeć — doznać odurzenia, osłabienia zdolności postrzegania. [przypis edytorski]

odurzeć — dziś: zostać odurzonym (od daw. „dur”: szaleństwo). [przypis edytorski]

odurzenie — hebr. תַּרְדֵּמָה (tardema): 'głęboki sen'. [przypis edytorski]

odwab — dziś: odciągnięcie. [przypis edytorski]

odwach — posterunek. [przypis edytorski]

odwach (przest.) — wartownia; areszt wojskowy lub policyjny. [przypis edytorski]

odwach (przest.) — wartownia. [przypis edytorski]

odwach — wartownia. [przypis edytorski]

odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — kordegarda, wartownia. [przypis edytorski]

odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — wartownia; areszt wojskowy lub policyjny. [przypis edytorski]

odwalić kitę (wulg.) — umrzeć. [przypis edytorski]

odwalić (pot.) — tu: odsunąć coś ciężkiego. [przypis edytorski]

odwar — wyciąg wodny z gotowanych roślin o właściwościach leczniczych. [przypis edytorski]

odważony (starop.) — dziś: odważny. [przypis edytorski]

odważony (starop. forma) — odważny; nie bojący się najgorszych ciosów. [przypis edytorski]

odważony (starop. forma) — odważny. [przypis edytorski]

odważony (starop.) — odważny. [przypis edytorski]

odważył się pierwszy przypuścić szturm do granitowego posągu wielkości Sienkiewicza — w wyż. wym. cyklu artykułów Górski pisał m. in. „Nie łudźmy się. Kochamy go [Sienkiewicza] wszyscy i wszyscy niesiemy mu nasze hołdy, ale dla literatury powszechnej więcej niż Sienkiewicz znaczy Przybyszewski”. [przypis edytorski]

odwetować (daw.) — odbić (coś komuś), odegrać się (na kimś za coś), zemścić się, odpłacić (komuś za coś). [przypis edytorski]

odwetować — dziś: powetować (krzywdę, stratę); wyrównać, wynagrodzić. [przypis edytorski]

odwiany — odsunięty przez powietrze. [przypis edytorski]

odwieczerz a. odwieczerze (gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]

odwieczerz (daw.) — popołudnie. [przypis edytorski]

odwieczerz (daw.) — pora wieczorna; posiłek wieczorny. [przypis edytorski]

odwieczerz (daw.) — późne popołudnie, wczesny wieczór; czas, kiedy słońce zachodzi i zaczyna zapadać zmrok. [przypis edytorski]

odwieczerz (gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]

odwieczerze a. odwieczerz (daw., gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]

Odwiedzał (…) panią A… — być może autor ma na myśli już wcześniej wspominaną w Pamiętniku Aleksandrę Daru. [przypis edytorski]

odwiedzenia grobu męczennika Wojciecha — w Gnieźnie. [przypis edytorski]

odwiedzieć — zwiedzić. [przypis edytorski]

odwiedziony — z odwiedzionym kurkiem; odbezpieczony. [przypis edytorski]

odwilży — tu: nawilży. [przypis edytorski]

odwilżyć — dziś: zwilżyć. [przypis edytorski]

odwłaczający się — dziś popr.: odwlekający się. [przypis edytorski]

odwłaczał — odwlekał. [przypis edytorski]

odwłoka (daw.) — zwłoka, odłożenie sprawy; pójść w odwłokę: odwlec się. [przypis edytorski]

odwłoka (daw.) — zwłoka, odłożenie sprawy. [przypis edytorski]

odwłoka (daw.) — zwłoka. [przypis edytorski]