Przypisy

pożyć (daw.) — spożyć. [przypis edytorski]

pożyć (daw.) — zwyciężyć, pokonać. [przypis edytorski]

pożyć kogo (starop.) — pokonać, zwyciężyć kogo. [przypis edytorski]

pożyć kogoś (starop.) — zmóc, pokonać, zwyciężyć kogoś a. coś. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — pokonać. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — pokonać, zwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zmóc, pokonać, przezwyciężyć; przydzie pożyć: da się pokonać; . [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zmóc, pokonać, przezwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zwyciężyć; pokonać. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć — tu: pokonać. [przypis edytorski]

pożyć — tu: zdobyć. [przypis edytorski]

pożyć — tu: zmóc, zwalczyć, pokonać. [przypis edytorski]

pożyć — zmóc, przemóc, pokonać; por. wyrażenie: niespożyta energia a. siły. [przypis edytorski]

pożytkować — korzystać. [przypis edytorski]

pożytkując z ciemności — korzystając z ciemnoty. [przypis edytorski]

pożyty (daw.) — pokonany. [przypis edytorski]

pożywa — dziś raczej: pożywka; pożywienie. [przypis edytorski]

pożywa — pożywienie. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — dziś: spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — pokonywać, zwycieżać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — tu: korzystać z czegoś; zażywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — zwalczać, pokonywać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś raczej: spożywać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś: spożywać; jeść, korzystać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś: spożywać; jeść. [przypis edytorski]

pożywać — spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (starop.) — używać. [przypis edytorski]

pożywać swego państwa (starop.) — używać swojego panowania; korzystać ze swej władzy. [przypis edytorski]

pożywać swej wolej (starop.) — zażywać swawoli. [przypis edytorski]

pożywamy — dziś popr.: spożywamy. [przypis edytorski]

pożywany — dziś: spożywany; forma pożywać nosi dziś cechę stylu biblijnego. [przypis edytorski]

pożywita (gw.) — pożywicie. [przypis edytorski]

pódą (gw.) — pójdą. [przypis edytorski]

póde (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]

pódę (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]

pódzi (gw.) — chodź. [przypis edytorski]

pódzi (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]

pódzie (forma gw.) — pójdzie. [przypis edytorski]

pódziema (gw.) — pójdziemy. [przypis edytorski]

pódzies (gw.) — pójdziesz. [przypis edytorski]

pódziesz (gw.) — odejdź, uciekaj (do psa). [przypis edytorski]

pódź (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]

pódźcie — daw. forma trybu rozkazującego, dziś: pójdźcie. [przypis edytorski]

Pódźcie do mnie wszyscy, którzyście się upracowali, a ja miłościwie i ochłodzę was, i pocieszę was — por. Mt 11, 28. [przypis edytorski]

pódźcie (starop. forma) — dziś popr.: pójdźcie. [przypis edytorski]

pódźcież ino (gw.) — chodźcie tylko. [przypis edytorski]

pódźmy (starop. forma) — pójdźmy. [przypis edytorski]

pódźwa (gw.) — pójdźmy; -wa jest końcówką daw. liczby podwójnej. [przypis edytorski]

pójdem — dziś popr.: pójdę. [przypis edytorski]

Pójdę do nich za tobą — Pójdę do nich w Twojej sprawie. [przypis edytorski]

pójdę odważony (starop.) — pójdę odważnie. [przypis edytorski]

pójdzie jak po mydle — żart. przekształcenie zwrotu „pójdzie jak po maśle”. [przypis edytorski]

pójdziem (daw.) — dziś: pójdziemy. [przypis edytorski]

Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg — pobrzmiewa tu nawiązanie do ważnego motywu z Wesela Wyspiańskiego. [przypis edytorski]

pójdziemli wszyscy (starop. forma) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli pójdziemy wszyscy. [przypis edytorski]

pójdziemyż — czy pójdziemy. [przypis edytorski]

pójdziemyż — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy pójdziemy. [przypis edytorski]

pójdziesz za sukienkę korzeniu… — owiną twoimi kartami ważone w sklepie przyprawy. [przypis edytorski]

pójdziewa (gw.) — pójdziemy. [przypis edytorski]

pójdziewa (gw.) — pójdziemy; tu: pójdźmy. [przypis edytorski]

pójdź (daw.) — chodź. [przypis edytorski]

pójdź — dziś: chodź. [przypis edytorski]

pójdź sam (daw.) — chodź tu. [przypis edytorski]

pójdźcie (daw.) — dziś w zdaniu rozkazującym: chodźcie tu. [przypis edytorski]

Pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem — Adam Mickiewicz, Powrót taty. [przypis edytorski]

pójdźcie tu — w znaczeniu: podejdźcie tu. [przypis edytorski]

pójdźma (daw. forma) — pójdźmy. [przypis edytorski]

pójdźma (forma gw.) — pójdźmy. [przypis edytorski]

pójdźwa (gw.) — pójdźmy, chodźmy. [przypis edytorski]

pójdźże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

pójrzeć — spojrzeć, popatrzyć. [przypis edytorski]

pójść do Kanossy (fraz.) — przyznać się do błędu; nawiązanie do wydarzeń z 1077, kiedy to cesarz niemiecki udał się pieszo do włoskiej miejscowości Kanossa, aby poprosić papieża o zdjęcie rzuconej na niego klątwy. [przypis edytorski]

pójść na haki — forma średniowiecznej egzekucji. [przypis edytorski]

Pójść na marionetki — pójść na przedstawienie teatrzyku lalkowego. [przypis edytorski]

pójść po proszonym chlebie — zacząć żebrać. [przypis edytorski]

pójść w dutepasy — uciec. [przypis edytorski]

pójść w odwłokę — odwlec się, przeciągnąć. [przypis edytorski]

pójść w parobki — zostać parobkiem, sługą w czyimś gospodarstwie. [przypis edytorski]

pójść w rekruty — zostać przymusowo wcielonym do wojska. [przypis edytorski]

pójść w smak (daw.) — spodobać się. [przypis edytorski]

póka żyw — dopóki żyje. [przypis edytorski]

Póki jeszcze trzymam miecz w prawicy, Możecie, dzieci, zdrowo spać! — dwa ostatnie wersy należy zaśpiewać dwukrotnie. [przypis edytorski]

póki nie oschły — dziś: obeschły. [przypis edytorski]

póki stołu stawa (daw.) — póki starczy stołu. [przypis edytorski]

póki (…) zstawa — póki starcza; póki jest. [przypis edytorski]

póki życia — w domyśle: póki życia starczy. [przypis edytorski]

pókim dobrą (daw.) — dziś z M.: pókim dobra. [przypis edytorski]

pókiś — przykład konstrukcji z czasownikiem „być” skróconym do końcówki fleksyjnej dodanej do spójnika; znaczenie: póki jesteś. [przypis edytorski]

pókiś żyw a cały! — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i „a” w funkcji spójnika łącznego, dziś: póki jesteś żyw i cały. [przypis edytorski]

pókiż (daw.) — jak długo, do jakiego czasu. [przypis edytorski]

pókiż (daw.) — tu: dokąd, pokąd. [przypis edytorski]

pókiż tego będzie — sens: jak długo jeszcze będzie trwać ta zabawa? [przypis edytorski]

pókiż — tu: jak długo. [przypis edytorski]

pól każde miasto otaczających — «Ponieważ każda ziemia chroni swoje plony, [ludzie] wkładają do [spichlerza] z ziarnem nieco gleby z danego miejsca, co zabezpiecza plon przed gniciem», zob. Raszi do 41:48. [przypis edytorski]

póliki (gw.) — policzki. [przypis edytorski]

pół czwarta a. półczwarta (daw.) — trzy i pół. [przypis edytorski]

pół godziny czasu — pleonazm; dziś tylko pół godziny. [przypis edytorski]

Pół jarmarkuś swojej Maryś skupił — dziś: „Pół jarmarku swojej Marysi skupiłeś”; konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika. [przypis edytorski]