Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
odszedszy (starop. forma) — odszedłszy. [przypis edytorski]
odszpuntować — otworzyć beczkę, wyciągając z niej szpunt (kołek zatykający otwór). [przypis edytorski]
odszpuntować — otworzyć beczkę z winem, wyjmując szpunt. [przypis edytorski]
odświeżyła i odmłodziła; takoż powiada Eschylos, iż przygodziło się to karmicielkom dobrego Bachusa i ich mężom także — Zaginiona tragedia Eschylosa. [przypis tłumacza]
odtąd stało się „Życie” tym, czym być powinno — po oświadczeniu Daszyńskiej, że wycofuje się z Redakcji „Życia”, zmienia ono podtytuł z „Tygodnik Ilustrowany Społeczno-polit. i Naukowy” na „Tygodnik Ilustrowany Literacko-artystyczny”. [przypis edytorski]
odtądem była zafrasowaną (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: odtąd byłam zafrasowana. [przypis edytorski]
odtęschnieć (daw.) — przestać tęsknieć. [przypis edytorski]
ODTGPU — policja polityczna — dawna czeka. [przypis redakcyjny]
Odtoczę im od czopa, zastąpię od spasi! — por. VIII 117, przeszkodzę im. [przypis redakcyjny]
odtoczyć od czopu (daw., pot.) — dać się we znaki, wet za wet oddać, jak IX, 270. [przypis redakcyjny]
odtrącając list jak plugawy owad — dziś z D.: (…) jak plugawego owada. [przypis edytorski]
Odtrącenie z racji niepłodności żony może mieć miejsce jedynie w razie jednożeństwa — To nie znaczy, aby odtrącenie z powodu bezpłodności było dozwolone u chrześcijan. [przypis autorski]
odtrąci was dusza Moja — „To oznacza odejście Szechiny (Bożej obecności)”, Raszi do 26:30 [4]. [przypis tradycyjny]
odtroczyć (daw.) — odwiązać. [przypis edytorski]
odtwórcę Franciszka Moora — pierwszym odtwórcą tej roli był August Wilhelm Iffland, niemiecki aktor. [przypis edytorski]
odtylcówka — broń myśliwska ładowana od tyłu (w odróżnieniu od dawniejszych ładowanych od przodu, przez wylot lufy). [przypis edytorski]
odumarty — krewny, który nam umarł. [przypis edytorski]
odumrzeć kogoś — umrzeć, pozostawiając kogoś bliskiego. [przypis edytorski]
odumrzeć — pozostawić kogoś a. coś, umierając, osierocić. [przypis edytorski]
Odunaj — (hebr.) Adonai — Bóg. [przypis autorski]
odurzały — zamroczony. [przypis edytorski]
odurzeć — doznać odurzenia, osłabienia zdolności postrzegania. [przypis edytorski]
odurzeć — dziś: zostać odurzonym (od daw. „dur”: szaleństwo). [przypis edytorski]
odurzenie — hebr. תַּרְדֵּמָה (tardema): 'głęboki sen'. [przypis edytorski]
odwab — dziś: odciągnięcie. [przypis edytorski]
odwach — posterunek. [przypis edytorski]
odwach (przest.) — wartownia; areszt wojskowy lub policyjny. [przypis edytorski]
odwach (przest.) — wartownia. [przypis edytorski]
odwach — wartownia. [przypis edytorski]
odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — kordegarda, wartownia. [przypis edytorski]
odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — wartownia; areszt wojskowy lub policyjny. [przypis edytorski]
odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — wartownia, kordegarda. [przypis redakcyjny]
odwaga (audacia) (…) tchórzliwość (pusillanimitas]) — Zob. Przyp. do Tw. 51, wskazany dopiero pod 42. [przypis redakcyjny]
odwalić kitę (wulg.) — umrzeć. [przypis edytorski]
odwalić (pot.) — tu: odsunąć coś ciężkiego. [przypis edytorski]
odwar — wyciąg wodny z gotowanych roślin o właściwościach leczniczych. [przypis edytorski]
odważony (starop.) — dziś: odważny. [przypis edytorski]
odważony (starop. forma) — odważny; nie bojący się najgorszych ciosów. [przypis edytorski]
odważony (starop. forma) — odważny. [przypis edytorski]
odważony (starop. forma) — odważny. [przypis redakcyjny]
odważony (starop.) — odważny. [przypis edytorski]
odważył się pierwszy przypuścić szturm do granitowego posągu wielkości Sienkiewicza — w wyż. wym. cyklu artykułów Górski pisał m. in. „Nie łudźmy się. Kochamy go [Sienkiewicza] wszyscy i wszyscy niesiemy mu nasze hołdy, ale dla literatury powszechnej więcej niż Sienkiewicz znaczy Przybyszewski”. [przypis edytorski]
odwdzięczy się władcy Egipcjan za wyświadczone Lacedemonowi przysługi — Tachosowi za otrzymane pieniądze, o czym była wyżej mowa. [przypis tłumacza]
odwet — tu: odwzajemnienie się. [przypis redakcyjny]
odwetować (daw.) — odbić (coś komuś), odegrać się (na kimś za coś), zemścić się, odpłacić (komuś za coś). [przypis edytorski]
odwetować — dziś: powetować (krzywdę, stratę); wyrównać, wynagrodzić. [przypis edytorski]
odwiany — odsunięty przez powietrze. [przypis edytorski]
odwieczerz a. odwieczerze (gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]
odwieczerz (daw.) — popołudnie. [przypis edytorski]
odwieczerz (daw.) — pora wieczorna; posiłek wieczorny. [przypis edytorski]
odwieczerz (daw.) — późne popołudnie, wczesny wieczór; czas, kiedy słońce zachodzi i zaczyna zapadać zmrok. [przypis edytorski]
odwieczerz (gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]
odwieczerze a. odwieczerz — czas popołudniowy. [przypis redakcyjny]
odwieczerze a. odwieczerz (daw., gw.) — popołudnie, pora przed wieczorem. [przypis edytorski]
odwieczerze frysztu — czas wolny do wieczora (niem. Frist). [przypis redakcyjny]
odwiedzaj rzadko ukochaną kobietę i pij szampana w miłym towarzystwie — w rękopisie: „Widuj rzadko ukochaną kobietę, dla osłabienia się bierz często na przeczyszczenie, a wieczorem pij szampana”. [przypis tłumacza]
Odwiedzał (…) panią A… — być może autor ma na myśli już wcześniej wspominaną w Pamiętniku Aleksandrę Daru. [przypis edytorski]
odwiedzenia grobu męczennika Wojciecha — w Gnieźnie. [przypis edytorski]
odwiedzieć — zwiedzić. [przypis edytorski]
odwiedziony — z odwiedzionym kurkiem; odbezpieczony. [przypis edytorski]
odwieść na stronę (starop.) — odbić na bok. [przypis redakcyjny]
odwieść (starop.) — odbić na bok. [przypis redakcyjny]
odwieść (starop.) — odbić na stronę [miecz]. [przypis redakcyjny]
odwilży — tu: nawilży. [przypis edytorski]
odwilżyć — dziś: zwilżyć. [przypis edytorski]
odwłaczający się — dziś popr.: odwlekający się. [przypis edytorski]
odwłaczał — odwlekał. [przypis edytorski]
odwłoka (daw.) — zwłoka, odłożenie sprawy; pójść w odwłokę: odwlec się. [przypis edytorski]
odwłoka (daw.) — zwłoka, odłożenie sprawy. [przypis edytorski]
odwłoka (daw.) — zwłoka. [przypis edytorski]
odwłoka — dziś: zwłoka. [przypis edytorski]
odwłoka — zwłoka, odwlekanie czegoś, zwlekanie. [przypis edytorski]
odwłóczyć (daw.) — odwlekać, odkładać na później. [przypis edytorski]
odwłuczać — dziś: odwlekać. [przypis edytorski]
odwodem (daw.) — cofając się, ustępując. [przypis redakcyjny]
odwodem — w rękopisie: dowodem. [przypis redakcyjny]
odwodzą. Niestałe dobra! — ten fragment można zapisać na dwa sposoby. Zależnie od interpunkcji: od Boga odwodzą duszę albo niestałe dobra, albo pilności (tj. starania) „o moc, o rozkosz, o skarby”. W pierwszym przypadku po słowie „odwodzą” nie powinno być kropki, w drugim fraza „niestałe dobra” funkcjonuje jako wykrzyknienie. [przypis edytorski]
odwołać licytacją — dziś popr. forma: (…) licytację. [przypis edytorski]
odwołać — powołać. [przypis edytorski]
odwołał się — tu: z wygnania. [przypis edytorski]
odwołując się do Nietzschego charakteryzował neoromantyzm jako „kierunek dionizyjski” — W. Feldman, Współczesna literatura polska, Warszawa 1908, s. 408. [przypis autorski]
odwołuję się na to — dziś raczej: odwołuję się do tego; powołuję się na to. [przypis edytorski]
odwód — tu: odwrót. [przypis edytorski]
odwód — tu: odwrót. [przypis redakcyjny]
odwód — tu: ustępowanie, odwrót. [przypis redakcyjny]
odwrotną pocztą — dziś popr.: pocztą zwrotną. [przypis edytorski]
odwrócić — tu: zawrócił, wykonał odwrót. [przypis edytorski]
odwrócił się i wyszedł od Faraona — „Gdy [Mojżesz] ostrzegł go o wielkiej pladze, natychmiast wyszedł od niego; był to przemyślany, zaplanowany ruch [Mojżesza], aby [Faraon i jego ludzie] mogli się naradzić i uwolnić lud Israela, bo już poprzednio, przy pladze gradu, postrzegali siebie jako zagrożonych śmiercią [z głodu]. I rzeczywiście zrobili naradę”, Rabeinu Bachja do 10:6. [przypis tradycyjny]
odwrócił się… ku tłumom — przed Soborem Watykańskim II (1962–1965) ksiądz odprawiał mszę zwrócony w kierunku krzyża i tabernakulum, plecami do wiernych. [przypis edytorski]
odwróciłeś ode mnie oblicze — por. Psalmy Dawidowe: „Nie zakrywajże oblicza twego od sługi swego, bom jest w utrapieniu”. (Ps. 69:17). [przypis redakcyjny]
odwrócone słońce konie spina — kraina na drugim końcu świata, gdzie rydwan słońca widoczny jest jako odwrócony. [przypis edytorski]
Odwrót dziesięciu tysięcy (fr. La retraite des Dix-Mille) — francuska wersja tytułu dzieła Wyprawa Cyrusa, znanego także jako Anabaza, pamiętnika wojskowego Ksenofonta z Aten (ok. 430–ok. 355 p.n.e.), opisującego liczącą 1000 mil drogę powrotną do ojczyzny armii 10 tysięcy najemników greckich zwerbowanych przez księcia perskiego Cyrusa Młodszego przeciwko jego bratu, królowi Persji Artakserksesowi II. [przypis edytorski]
odwrótnica — odwrotność. [przypis edytorski]
odwrótu — dziś popr. pisownia: odwrotu. [przypis edytorski]
odwróty — dziś popr. pisownia: odwroty. [przypis edytorski]
odwtórzyć — odpowiedzieć. [przypis edytorski]
odwzorowanie Merkatora — odwzorowanie walcowe równokątne, jedno z najstarszych odwzorowań kartograficznych, wynalezione w czasach wielkich odkryć geograficznych przez flamandzkiego kartografa Gerarda Merkatora; ze względu na swoją wiernokątność powszechnie stosowane w mapach nawigacyjnych. [przypis edytorski]
ody (tur.) — koszary. [przypis redakcyjny]
odydzie (gw.) — odejdzie, odjedzie. [przypis edytorski]
odylowanie — konstrukcja z dyli (belek drewnianych), tu: z dyli mocowanych do wręg. [przypis edytorski]
