Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | dziecięcy | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8180 przypisów.
Betega i Efraim — Betega: Βήθηγα (N), Βήθηλα (D), בֵּֽית־אֵ֑ל (Rdz 28, 19, „I nazwał imię miejsca tego Beth-El”, wedle tekstu Jahwisty, „wszakże było Luz imię miasta tego przedtem”, wstawka z Elohisty, p. kolorowane wydanie tekstu hebrajskiego jw.); Efraim: Ἐφραὶμ, אֶפְרָ֑יִם (2 Sm 13, 23). [przypis tłumacza]
Betel — hebr. בֵּית אֵל (ger) dosł. 'dom boga'. Starożytne miasto i święte miejsce wielokrotnie wymienione w Torze. Dziś w jego miejscu znajduje się arabska wieś Beitin (Zachodni Brzeg). [przypis edytorski]
betel — liście krzewu o tej samej nazwie, stosowane jako używka. [przypis edytorski]
Betel — miasto biblijne położone niedaleko Jerozolimy, obecnie utożsamiane z miejscowością Bajtin. Jakubowi w czasie wędrówki do Charanu, we śnie, ukazał się Bóg i oddał mu w panowanie ziemię na której przebywał; Jakub zmienił nazwę tego miejsca z Luz na Betel (Rdz 28,12–19). [przypis edytorski]
betel — Piper Betle; roślina, której liście Hindusi palą albo też żują z orzechami areki (odmiana palmy); przez pomyłkę zwykło się i owe orzeszki nazywać betelowymi. Ową mieszaninę nazywa się powszechnie pan, nazwa ta często określa i sam betel. [przypis tłumacza]
betel — używka do żucia popularna na Dalekim Wschodzie, sporządzana z pociętych liści pieprzu betelowego, nasion palmy areka, sproszkowanego wapienia oraz innych dodatków. [przypis edytorski]
betel — używka do żucia popularna w krajach Azji południowej i Dalekiego Wschodu, sporządzana z pociętych liści pieprzu betelowego, nasion palmy areka, sproszkowanego wapienia oraz innych dodatków. [przypis edytorski]
betel — używka popularna od starożytności w Azji Południowej i na Dalekim Wschodzie, składająca się z liści pieprzu żuwnego oraz zawierająca nasiona palmy areki. [przypis edytorski]
Betennabris — Βηθενναβρὶν; Saulcy czyta Βηθεναμρὶν (Graetz, Geschichte der Juden, III, 516, uwaga 3). [przypis tłumacza]
Beteza — Βεθεζὰ (Niese, var. Βεζεθὰ, Βεζαθὰ, Ἀβισσάθη), Βεζεθά (Dindorf); Bezeta, בני זיתא, skrócone בֵּיזְתָא (miejsce oliwek), wzgórze leżące na północ od świątyni, potem nazwano tak przedmieście, które tu powstało. [przypis tłumacza]
Betezuba — Βηθεζουβᾶ (N), Βηθεζωβ (D), בית אֵזוֹב, miejscowość dziś nieznana, leżała w Perei. [przypis tłumacza]
beth Alla (ar.) — dom Boga. [przypis edytorski]
Bethel — w Palestynie, na płn. od Jerozolimy. [przypis redakcyjny]
Bethesda a. Sadzawka Owcza — sadzawka w Jerozolimie, opisana w Biblii jako miejsce cudownych uzdrowień. [przypis edytorski]
Bethlen, Gabor (1580–1629) — książę siedmiogrodzki, czasowo także opolski i raciborski, wyznawca kalwinizmu, przywódca antyhabsburskiego powstania w roku 1619. [przypis edytorski]
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Bethlen Gábor (Gabriel Betlen, 1580–1629) — książę Siedmiogrodu w latach 1613–1629, król Węgier w latach 1620–1621. [przypis edytorski]
Bethonia — dziś: Bytom. [przypis edytorski]
Bethulia — miasto pojawiające się w biblijnej Księdze Judyty, jednak przekazy historyczne ani wykopaliska archeologiczne, jak dotąd, nie potwierdzają istnienia takiego miasta. [przypis edytorski]
Betleem — dziś popr. Betlejem; forma Ms. lp: w Betlejem. [przypis edytorski]
Betleem — dziś popr. Betlejem. [przypis redakcyjny]
betleemscy — dziś popr.: betlejemscy. [przypis edytorski]
betleemski — dziś popr. pisownia: betlejemski. [przypis edytorski]
Betlejem — miasto w Judei, miejsce narodzenia Chrystusa. [przypis edytorski]
Betlejem — miasto w Judei, miejsce narodzin Chrystusa. [przypis edytorski]
Betlejem — miasto w Palestynie, miejsce narodzin Jezusa Chrystusa. [przypis edytorski]
Betlen Gabor (1580-1629) — krótkotrwały król Węgier (1621–1622), przeciwnik Habsburgów i przywódca powstania przeciw nim. [przypis edytorski]
Betleptenfon — Βεθλεπτηνφών (N), Βεθλεπτηνφῶν (D); Graetz: Betleem (III, 507, uw. 2). [przypis tłumacza]
betonowe kazamaty Verdun — kompleks fortyfikacji we Francji, które bezskutecznie usiłowali zdobyć Niemcy w roku 1916. [przypis edytorski]
Betrugslager (niem.) — Betrug oznacza po niemiecku oszustwo. [przypis edytorski]
Betsacharia — dzisiejsze Bet Zakarieh. [przypis tłumacza]
betsedejską sadzawka — według Ewangelii sadzawka w Jerozolimie, której woda, poruszana przez anioła, posiadała moc uzdrawiania chorych. [przypis redakcyjny]
Betsuron — Joz 15, 58: Betsur בֵּֽית־ צ֖וּר, co odpowiada polskiej nazwie Skałka; dzisiejsze Bêt Sûr; ruiny na wzgórzu. [przypis tłumacza]
Bettyna — Bettyna Arnim, z domu Brentano, kochanka młodych lat Goethego, jedna z najpoetyczniej usposobionych autorek w nowszej literaturze niemieckiej. [przypis tłumacza]
Betulia — miasto biblijne w Izraelu. [przypis edytorski]
Betulia — miasto pojawiające się w biblijnej Księdze Judyty, jednak przekazy historyczne ani wykopaliska archeologiczne, jak dotąd, nie potwierdzają istnienia takiego miasta. [przypis edytorski]
bety (lm, pot.) — pościel; dziś zwykle: wymięta i brudna. [przypis edytorski]
bety (lm, pot.) — pościel; dziś zwykle: wymięta i brudna. [przypis edytorski]
bety (pot. pogard.) — pościel, zwłaszcza wymięta i brudna. [przypis edytorski]
bety (pot.) — pogardliwe lub żartobliwe określenie brudnej pościeli. [przypis edytorski]
bety (pot.) — pościel, zwłaszcza wymięta i brudna. [przypis edytorski]
Betys — rzeka Guadalkwiwir w Hiszpanii. [przypis redakcyjny]
Beugnot, Jacques Claude (1761–1835) — polityk francuski. [przypis edytorski]
Beugnot, Syrieys de Mayrinhac — Jacques Claude Beugnot (1761–1835): polityk francuski, umiarkowany rojalista, w 1814 członek rządu tymczasowego, w 1815 z powodu braku poparcia ultrarojalistów otrzymał honorową funkcję ministra stanu bez teki, od 1816 jako poseł, bronił wolności prasy, w 1820 wycofał się z życia publicznego; Jean Jacques Félix Syrieys de Mayrinhac (1777–1831): polityk francuski, skrajny monarchista, w l. 1824–1828 radca stanu i dyrektor generalny ds. rolnictwa. [przypis edytorski]
bevelyti — norėti. [przypis edytorski]
Bevin, Ernest (1881–1951) — brytyjski polityk, działacz związków zawodowych, członek Partii Pracy. [przypis edytorski]
Bewadzan — Bewazzano, rodak i przyjaciel kard. Bembo, poeta łaciński i włoski. [przypis redakcyjny]
Bewegung, Arbeit (niem.) — ruch, praca. [przypis edytorski]
Bewegung! Bewegung! (niem.) — ruchy! ruchy! [przypis edytorski]
Bewick, Thomas (1753–1828) — angielski ilustrator, drzeworytnik i ornitolog. [przypis edytorski]
Bewusstsein, Selbslbewutsstsein (niem.) — świadomość, samoświadomość. [przypis edytorski]
bez atu — w kartach: gra bez koloru atutowego, tj. takiego, który jest w stanie przebić inne karty o kolorach nieatutowych. [przypis edytorski]
bez braku (daw.) — bez wyboru (brak: wybór). [przypis redakcyjny]
bez braku (daw.) — bez wyjątku. [przypis edytorski]
bez braku* (starop.) — bez wyboru, bez wyjątku. [przypis redakcyjny]
bez braku (starop.) — bez wyjątku. [przypis edytorski]
bez braku — tu: bez kłopotu. [przypis edytorski]
bez cały ty wsioski roboty (gw.) — bez całej tej wiejskiej roboty. [przypis edytorski]
bez chluby — nie chwaląc się tym. [przypis redakcyjny]
bez chyby (daw.) — na pewno. [przypis edytorski]
bez chyby (daw.) — niechybnie; na pewno. [przypis edytorski]
bez chyby — dziś popr.: niechybnie. [przypis edytorski]
bez chyby i odwłoki (daw.) — bezbłędnie i bezzwłocznie. [przypis edytorski]
bez chyby (starop.) — niechybnie; na pewno. [przypis edytorski]
bez ciebie — czyli «bez twojego rozkazu», zob. Bechor Szor do 41:44. [przypis edytorski]
Bez cienia (…) śmieli przeczyć — Giosue Carducci: L’opera di Dante (p. 31. Bologna MDCCCLXXXVIII). [przypis autorski]
bez co (gw.) — dlaczego. [przypis edytorski]
bez co (gw.) — przez co; z jakiego powodu. [przypis edytorski]
bez coś tak zrobiła (gw.) — przez co (dlaczego) tak zrobiłaś. [przypis edytorski]
bez czoła — bezczelny, bezwstydny. [przypis edytorski]
Bez daty [wrzesień, 1663] — jestto jedyny list niniejszego zbioru, nie opatrzony żadną datą. Z treści jego wynika, że przypada on na czasy konfederacyi i buntów wojska z r. 1663. Ostatni ustęp listu pozwala datę jeszcze dokładniej określić. Mowa tam o przybyciu posła brandenburskiego, Hoverbecka, i o przywiezionym przezeń darze elektora Fryderyka Wilhelma, w postaci karety i kilku par koni. Otóż z relacyi Hoverb., wyd. w zbiorze „Urk. und Act. etc.” dowiadujemy się, że właśnie w połowie września Hov. dar ten doręczył po audiencyi królowej (T. IX, str. 426, w liście z 14 września roku 1663 pisze H.: „P. S. Die Kalesche und die Pferde habe ich der Koenigin im hiesigen Lustgarten, wohin Sie mich und den paepstlichen Nuntius beschieden, uebergeben. Sie setzte sich sofort hinein und ruehmte, dass sie sehr sanft gienge. Auch die Pferde gefielen ihr sehr wohl und gab sie zu verstehen, dass sie den Koenig darum angehen werde”). Jak widać z listu J. Kazimierza, udała się królowa w istocie do męża z prośbą o udział w tym darze. Jeżeli doręczenie daru nastąpiło w połowie września, a królowa zaraz do męża napisała, to król mógł także jeszcze w ciągu września odpowiedzieć. Że niniejszy list wyprawiony został niezawodnie wkrótce po liście nr. 1, pisanym z Husiatyna d. 4 września, to widać z ustępu przedostatniego w PS.: Je vous l’ay envoyé de Usiatyn etc.. [przypis redakcyjny]
bez (daw.) — przez. [przypis edytorski]
BEZ DNA/ BEZ DNA — w oryginale dwa ostatnie wersy zostały zapisane prostopadle pod wersem: „WIECZNOŚCI CHCĘ”. [przypis edytorski]
Bez dogmatu — obyczajowa powieść psychologiczna Henryka Sienkiewicza z 1891, której bohaterem i narratorem jest Leon Płoszowski, zamożny szlachcic, światowiec i dekadent. [przypis edytorski]
Bez dogmatu — obyczajowa powieść psychologiczna Henryka Sienkiewicza z 1891 r., której bohaterem i narratorem jest Leon Płoszowski, zamożny szlachcic, światowiec i dekadent. [przypis edytorski]
Bez Dogmatu — powieść Henryka Sienkiewicza z 1891 r., jedną z bohaterek jest poczciwa i pobożna Aniela, zakochanej w zamożnym szlachcicu, światowcu i dekadencie. [przypis edytorski]
Bez dogmatu — powieść Henryka Sienkiewicza z 1891 r. [przypis edytorski]
bez duchu — dziś popr. forma D. lp: bez ducha. [przypis edytorski]
bez duszy — tj. nieżywy. [przypis edytorski]
bez gałązki oliwnej — nawiązanie do biblijnej Księgi Rodzaju: bogobojny Noe przed zesłanym na ziemię niszczycielskim potopem z rozkazu Boga zbudował według szczegółowych wskazówek arkę (rodzaj statku), dzięki której uratował swoją rodzinę oraz po parze każdego rodzaju zwierząt. Aby dowiedzieć się, czy wody potopu już opadły i można bezpiecznie opuścić arkę, co jakiś czas wysyłał ptaki; powrót gołębicy z gałązką oliwną o świeżych liściach był dla niego znakiem, że ziemia jest dostatecznie sucha. [przypis edytorski]
bez grosza — tzn. bez zapłaty; za darmo. [przypis edytorski]
bez (gw.) — przez, poprzez. [przypis edytorski]
bez (gw.) — przez. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część trzecia - Wiosna
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Bez (gw.) — przez. [przypis edytorski]
bez (gw.) — przez, z powodu. [przypis autorski]
bez (gw.) — przez, z powodu. [przypis edytorski]
bez (gw.) — przez; z powodu. [przypis edytorski]
bez (gw.) — tu: przez. [przypis edytorski]
bez (gw.) — tu: przez (z powodu). [przypis edytorski]
Bez imienia autorów; ale ponieważ znany był wasz zamiar, siedemdziesięciu sprzeciwiło się — XVIII Prowincjałka. [przypis tłumacza]
bez jakichkolwiek strącań z zastawu tytułem starych krzywd — za cenę zrzeczenia się przez Ateny praw do Eubei, silnie zattycyzowanej, przystępuje potem ta wyspa do Związku Morskiego. [przypis tłumacza]
bez jej niedozór (gw.) — przez jej zaniedbanie. [przypis edytorski]
bez kazki (daw.) — bez okazałości, marnie. [przypis redakcyjny]
bez kontradykcji — bez sprzeciwu. [przypis redakcyjny]
bez kozery — tu: bez powodu, bez jakiegoś ukrytego celu. [przypis edytorski]
bez książeczki — przed wojną prostytutki podlegały obowiązkowi rejestracji. [przypis edytorski]
bez kunsztu (starop.) — bez wybiegów. [przypis redakcyjny]
bez kwestii — tu: bez wątpienia. [przypis edytorski]
bez lęku i bez żalu — III. 4. [przypis tłumacza]
bez liczby — bez liku, niezliczenie wiele. [przypis edytorski]
bez liczby — tu: bez liku, niezliczone. [przypis edytorski]
