Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 19797 przypisów.
podwórcowy (daw.) — przym. od rzecz. podwórzec (daw.): okazałe podwórze, dziedziniec. [przypis edytorski]
podwstępny — tu: początkowy. [przypis edytorski]
podwyższenia chciwość (daw.) — usilna chęć wywyższenia się; pożądanie uzyskania wyższej pozycji (w hierarchii urzędów, hierarchii społecznej itp.). [przypis edytorski]
podwyższyć książęciem — mianować księciem. [przypis edytorski]
podybać (daw.) — poczłapać; pójść. [przypis edytorski]
podybać (reg.) — pójść, udać się. [przypis edytorski]
podybać — tu: pójść. [przypis edytorski]
podymne — podatek od dymu (od każdej chaty). [przypis redakcyjny]
podział każdego stulecia na trzy pokolenia jest dziełem Herodota — Herodota, Hist. Lib., II, cap. 142. [przypis autorski]
Podział na prawa osobiste i prawa majątkowe kwestionował Stefan M Grzybowski, wskazując, że z punktu widzenia odpowiedzialności odszkodowawczej nie da się przeprowadzić ostatecznej linii demarkacyjnej pomiędzy jednymi i drugimi, a jedynie zaznaczyć, gdzie leży punkt ciężkości. Jego zdaniem zarówno prawa autorskie, jak i prawa własności można scharakteryzować jako prawa chroniące zarówno interesy majątkowe, jak i interesy osobiste. Por. szerzej: S. M. Grzybowski, Ochrona osobista stosunku do dzieła po śmierci twórcy, Kraków 1933, s. 54 i n. oraz 380 i n. [przypis autorski]
podział na szkoły, kierunki, epoki jest zawsze sztuczny (…) zawsze odrzucali — Miriam „Modernizm” i poszukiwacze arcydzieł, „Chimera” 1904, t. VII, s. 131; przedruk w: Pro arte, Warszawa 1914, s. 107. [przypis autorski]
podział nikczemnych — udziałem słabych, niedołężnych. [przypis redakcyjny]
Podział Sycyny między obu dotąd „niedzielnych” braci — w r. 1563 (f. 2. p. octavas ss. Corp. Christi). R. Plenkiewicz: Jan Kochanowski (Dzieła, wyd. pomn. t. IV. cz. I. Warszawa 1884), s. 27. Ks. Gacki (O rodzinie Jana Kochanowskiego, s. 41) wziął mylnie datę oblatowania (1572) za rok sporządzenia (1563) dokumentu podziałowego. [przypis redakcyjny]
podział — to, co przypadło w udziale. [przypis edytorski]
podział — tu: podzielanie, odwzajemnianie (uczuć). [przypis edytorski]
podział urzędów na cywilne i wojskowe (…), co się ledwie zaczęło za Augusta — August odjął senatorom, prokonsulom i namiestnikom prawo noszenia broni. (Dion, ks. XXXII). [przypis autorski]
podziału wolności na fizyczną, intelektualną i moralną, który podałem zaraz na początku — zob. ustępy 38 i 42 niniejszej rozprawy. [przypis tłumacza]
podzieć — dziś: podziać. [przypis edytorski]
podzieje — zapodzieje, zginie, przepadnie. [przypis edytorski]
podzielać — tu: dzielić. [przypis edytorski]
podzielą się ceną jego; a także zabitym podzielą się — „Tora mówi tu o wołach równej wartości, gdy wół wart 200 zuz pobódł woła wartego 200 zuz, czy padlina jest warta wiele czy niewiele, gdy [każdy] bierze połowę wartości żywego i połowę wartości martwego [wołu], to każdy z [właścicieli wołów] stratny jest połowę szkody spowodowanej przez śmierć [zwierzęcia], co uczy, że za byka, który nie stanowił zagrożenia, płaci się połowę odszkodowania, a z [przypadku byków] o równej wartości uczymy się o bykach o różnej wartości”, zob. Raszi do 21:35 [3]. Zwierzę, które nie jest znane jako stanowiące zagrożenie, jest określane w prawie żydowskim jako tam, łagodne i właściciel nie ma obowiązku strzec go szczególnie pilnie. „Ponieważ był to [wół] łagodny i nie miał w zwyczaju robić szkód, właściciel nie dostał o nim ostrzeżenia i nie zawinił przez zaniedbanie [pilnowania], pech obu [właścicieli] był przyczyną [nieszczęścia], dlatego obaj dzielą koszt szkody”, Chizkuni do 21:35 [2]. [przypis tradycyjny]
podzieleniu — takim, by nigdy władza wykonawcza nie skupiła się w jednym ręku, ani w jednym ciele; a więc poszczególne ministerstwa, a nie rząd solidarny; zasada zgodna zarówno z duchem prawa publicznego dawnej Polski, jak z teoriami końca XVIII w. [przypis redakcyjny]
podzieli (gw.) — podziali. [przypis edytorski]
podzielić gościnę — tu: skorzystać z gościnności; Witold namawia mistrza, żeby został w jego zamku. [przypis edytorski]
podzielmy cesarstwo Aleksandrowe — po śmierci Aleksandra Macedońskiego (323 p.n.e.) jego wodzowie podzielili się władzą, przyznając sobie części jego imperium, z którym utworzyli potem własne państwa. [przypis edytorski]
podzielono kary na trzy klasy — Patrz prawo 3, §. Legis, ad leg. Cornel. de sicariis oraz bardzo wielką ilość innych, w digestach i kodeksie. [przypis autorski]
podziemiów — dziś popr. forma D.: podziemi. [przypis edytorski]
podziemnymi schody — dziś forma N.lm: (…) schodami. [przypis edytorski]
podzieną się (gw.) — dziś popr.: podzieją się. [przypis edytorski]
podzierać — podglądać, szpiegować. [przypis edytorski]
podziękować by mu (…) rada — chętnie by mu podziękowała. [przypis edytorski]
podziękowałżeś — czy podziękowałeś (konstrukcja z partykułą -że-). [przypis edytorski]
podziw (daw.) — zdziwienie, zdumienie; dziś: zachwyt, uznanie. [przypis edytorski]
podziwienie (daw.) — zdumienie, zdziwienie. [przypis edytorski]
podziwienie (przestarz.) — podziw. [przypis edytorski]
podziwienie (przestarz.) — zdziwienie. [przypis edytorski]
podziwienie — tu: zdziwienie. [przypis edytorski]
podziwienie — zdziwienie, podziw. [przypis edytorski]
podziwienie — zdziwienie. [przypis edytorski]
podziwu czuję dla Marka Aurelego (..) dla jego godnego panegirysty — Pochwała Marka Aurelego, pióra Thomasa. Jak stąd widać, te „Pochwały” stanowiły istną manię epoki. [przypis tłumacza]
podziwuj się (daw.) — tu: przypatrz się. [przypis edytorski]
podziż (starop.) — pójdźże (forma z partykułą wzmacniającą -że, skracanej niekiedy do -ż; znaczenie: pójdź koniecznie). [przypis edytorski]
podzwignąć — dziś popr. pisownia: podźwignąć. [przypis edytorski]
podzwonne — bicie w kościelne dzwony podczas pogrzebu na znak hołdu składanego zmarłemu oraz ostatniego wspomnienia o nim; także: opłata za bicie w pogrzebowe dzwony. [przypis edytorski]
podzwonne — opłata dla kościelnego za bicie w kościelne dzwony w czasie pogrzebu. [przypis edytorski]
podzwrotnikowy — położony w pobliżu zwrotnika, jednego z dwóch równoleżników na Ziemi, znajdującego na 23° szerokości geograficznej płn. lub płd. [przypis edytorski]
podź (gw.) — pójdź, chodź. [przypis edytorski]
podź (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]
Podździe — Poggio; [dziś] miasto Puy nad górną Loarą w departamencie Haute-Loire we Francji; z Podździu: z Poggio. [przypis redakcyjny]
podźwiga się (daw.) — tu: nadwyrężyć siły; przedźwigać się. [przypis edytorski]
podźwignienie (daw. forma) — dziś podźwignięcie; podniesienie. [przypis edytorski]
podźwignienie (daw. forma) — dziś: podźwignięcie; wydźwignięcie. [przypis edytorski]
podźwignienie — dziś popr.: podźwignięcie. [przypis edytorski]
podźwigniono — dziś popr. forma: podźwignięto; podniesiono, postawiono. [przypis edytorski]
podżary — niejednolitej maści, podpalany. [przypis edytorski]
podżeg a. podżega (daw.) — podżeganie; podszept, namowa do złego. [przypis redakcyjny]
podżeg (daw.) — zachęta (por. „podżegać”). [przypis edytorski]
podżegać — podpalać. [przypis edytorski]
podżegnięty — namówiony do zrobienia czegoś złego. [przypis edytorski]
podżyć (gw.) — doświadczyć, przeżyć trudności, wycierpieć. [przypis edytorski]
podżyłość — starość; tu: zużycie. [przypis edytorski]
podżyły (daw.) — starszy, podstarzały. [przypis edytorski]
podżyły (daw.) — w podeszłym wieku. [przypis edytorski]
podżyły — dojrzały. [przypis edytorski]
podżyły — podstarzały. [przypis edytorski]
podżyły — w podeszłym wieku. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amer. poeta i powieściopisarz, krytyk literacki; przedstawiciel romantyzmu. W swojej twórczości nie stronił od elementów fantastyki, makabry i horroru. Do dzieł tego właśnie rodzaju należy nowela Prawdziwy opis wypadku z P. Waldemarem, w której tytułowy bohater zostaje zahipnotyzowany tuż przed śmiercią i trwa w tym stanie dość długo, po czym, gwałtownie wybudzony, rozsypuje się w proch, w przyspieszonym tempie przechodząc powstrzymany sztucznie przez hipnozę proces rozkładu. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amer. poeta i prozaik, krytyk literacki; przedstawiciel romantyzmu; w swojej twórczości nie stronił od elementów fantastyki, makabry i horroru. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amer. poeta i prozaik, krytyk literacki; przedstawiciel romantyzmu. W swojej twórczości nie stronił od elementów fantastyki, makabry i horroru. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański pisarz, krytyk literacki, przedstawiciel tzw. czarnego romantyzmu. Jellenta, pisząc o żelazie, nawiązuje do noweli Studnia i wahadło, w której to bohater zostaje uwięziony w celi, a nad jego głową kołysze się ciężkie, żelazne wahadło. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta i autor opowiadań, ważny dla rozwoju literatury fantastycznej i detektywistycznej. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta i prozaik, krytyk literacki; przedstawiciel romantyzmu; w swojej twórczości nie stronił od elementów fantastyki, makabry i horroru. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, nowelista i krytyk literacki; Makuszyński nawiązuje tutaj do noweli tego autora pt. Skradziony list. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, nowelista, krytyk literacki i redaktor, autor opowieści fantastycznych. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, nowelista, krytyk literacki i redaktor. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, nowelista, redaktor i krytyk literacki; twórca pierwszej w literaturze postaci detektywa — C. Auguste'a Dupina. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, prozaik i krytyk literacki, prekursor opowieści grozy i noweli detektywistycznej; twórca postaci Auguste'a Dupina, błyskotliwego paryskiego detektywa, posługującego się w pracy dedukcją i analizą sposobu myślenia innych osób, występującego m.in. w noweli Skradziony list, o poszukiwaniach sprytnie ukrytego skradzionego dokumentu. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — amerykański poeta, prozaik i krytyk literacki, prekursor opowieści grozy i noweli detektywistycznej; twórca postaci Auguste'a Dupina, błyskotliwego paryskiego detektywa, posługującego się w pracy dedukcją i analizą sposobu myślenia innych osób, która stała się prototypem kolejnych literackich detektywów, w tym Sherlocka Holmesa Arthura Conan Doyle'a. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — pisarz amerykański, autor przepojonych pesymizmem nowel i poezji (The Raven, Kruk, 1845), o tematyce fantastycznej i sensacyjno-makabrycznej, licznie naśladowanych, zmarł w ostatniej nędzy w szpitalu w Baltimoore, znaleziony na ulicy w stanie zatrucia alkoholem. [przypis edytorski]
Poe, Edgar Allan (1809–1849) — pisarz amerykański, autor przepojonych pesymizmem nowel i poezji (The Raven, Kruk, 1845), o tematyce fantastycznej i sensacyjno-makabrycznej, licznie naśladowanych; zmarł w ostatniej nędzy w szpitalu w Baltimoore, znaleziony na ulicy w stanie zatrucia alkoholem. [przypis edytorski]
poeci arkadyjscy — członkowie zał. w 1690 włoskiej akademii literackiej Arcadia (Accademia dell'Arcadia: Akademia Arkadyjska), do której w 2. poł. XVIII w. należeli niemal wszyscy ważni włoscy pisarze. [przypis edytorski]
Poeci dawniej (…) uśmiech z lic ich widziałem — Poeci uśmiechają się, przypominając błąd swój, z jakim marzyli o szczęśliwości wieku złotego. Wirgiliusz jest tu jeszcze obecny, a jednak nic nie mówi. Albowiem tu rozum może tylko uznać prawdę nauki, jaką słyszy, ale sam przez siebie nic już więcej nauczyć nie może. [przypis redakcyjny]
Poeci dzisiejsi są to oracze (…) ów poeta przyszłości, na którego wywołanie gromadzi się praca pokoleń — A. Lange, Studia i wrażenia, Warszawa 1900, s. 287. [przypis autorski]
Poeci polscy nie naśladują określonych wzorów francuskich (…) jest on zatem syntezą wszystkich zdobyczy na niwie poezji — Sz. Rokoszewski, Dekadentyzm warszawski, Warszawa 1894, s. 5. Przeciw umieszczaniu w tej broszurze Miriama i Langego pod sztandarami dekadentyzmu protestował Wł. Jabłonowski („Głos” 1893, nr 49). [przypis autorski]
Poeci są wielkimi odgrzebywaczami słów Duchów — Olizarowski, czując to w innych poetach, wziął się do czytania Słownika Lindego: próżna praca! [przypis autorski]
poeci, zwracający się do śmierci-lekarki, pojmowali ją w podobnie hedonistyczny sposób, jak Tetmajer nirwanę (…). Podobnymi zwrotami przemawia do niej Stanisław Brzozowski — S. Brzozowski, Nim serce ucichło, Warszawa 1910, s. 2. [przypis autorski]
poecie kalek i dusz chorych — Niemcy również nazywają Przybyszewskiego: Kranker Seelen Dichter. [przypis tłumacza]
poecie rzymskiemu — w oryginale: poetae barbaro, „poecie barbarzyńskiemu”. Rzymscy komediopisarze zachowują w swych przeróbkach greckich sztuk nazwę „barbarzyńców”, dawaną przez zarozumiałych Greków wszystkim nie-Grekom, a więc i Rzymianom. [przypis tłumacza]
Poedzić, pedzioł (gw.) — powiedzieć. [przypis edytorski]
poema (daw., z łac., r.n.) — poemat. [przypis edytorski]
poemat — długi utwór wierszowany, epicki lub liryczny. [przypis edytorski]
poemat „Święty Jan na Patmos” jest może zanadto biblijny, aby go czytać wobec ludzi mało obeznanych z poezją apokaliptyczną — Jan z Patmos (wyspa na M. Egejskim) jest autorem biblijnego Objawienia św. Jana (Apokalipsy); w tradycji chrześcijańskiej utożsamia się go z Janem Ewangelistą. [przypis edytorski]
poemata (daw.) — poematy. [przypis edytorski]
poemata — dziś popr. forma B. lm: poematy. [przypis edytorski]
poematu „Cypria” i (…) „Iliady mniejszej” — Epopeja Cypria opisująca zdarzenia zaszłe przed czasem, o którym mowa w Iliadzie, miała być utworem Stasinosa z Cypru, z końca VIII w. p.n.e.; Iliada mniejsza, opowiadająca zdarzenia późniejsze, aż do zburzenia Ilionu, była podobno dziełem Leschesa, Lesbijczyka, który żył w VII w. p.n.e. [przypis tłumacza]
Poena (…) diu — Maximianus, Elgiae, 1, 277. [przypis tłumacza]
poena peccati (łac.) — kara za grzech. [przypis edytorski]
poena peccati (łac.) — kara za grzech. [przypis redakcyjny]
poena peccati (łac.) — kara za zbrodnię. [przypis redakcyjny]
poena, poenae (łac.) — kara. [przypis edytorski]
