Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | hiszpański | japoński | łacina, łacińskie | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5819 przypisów.
Rio Unare — rzeka w Wenezueli. [przypis edytorski]
rio (wł.) — rodzaj kanału. [przypis autorski]
rioski — z Rio de Janeiro. [przypis edytorski]
Ripetta — Via di Ripetta, historyczna ulica rzymska. [przypis edytorski]
rira bien (fr.) — urwana formuła przysłowia: rira bien qui rira le dernier (tj. ten się śmieje, kto się śmieje ostatni). [przypis edytorski]
rira bien, qui rira le dernier (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
rira bien qui rira le dernier (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
rira bien qui rira par derrière (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
Rira bię, ki rira le dernie, właśc. Rira bien qui rira le dernier (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
risch — rasch. [przypis edytorski]
Risi (…) dolos — Ovidius, Heroides, I, 18. [przypis tłumacza]
risorai — lingės. [przypis edytorski]
rispetto (wł.) — tu: forma metryczna, przeważnie używana w poematach miłosnych. [przypis redakcyjny]
risti — stumti. [przypis edytorski]
Ristori, Adelaide (1822–1906) — włoska aktorka, wybitna tragiczka swojej epoki. [przypis edytorski]
risum ne teneatis, amici! (łac.) — nie wstrzymujcie śmiechu, przyjaciele. [przypis redakcyjny]
risum ne teneatis amici… (łac.) — nie wstrzymujcie śmiechu, przyjaciele. [przypis redakcyjny]
risum teneatis amici? (łac.) — czyż powstrzymalibyście się od śmiechu, [przyjaciele]? (z Horacego Ars poetica) [przypis edytorski]
risum teneatis (łac.)— moglibyście powstrzymać się od śmiechu; Horacy, Ars Poetica (Sztuka poetycka) I 5. [przypis edytorski]
risus sardonicus (łac., med.) — dosł.: uśmiech sardoniczny (pojawiający się w wyniku porażenia nerwów twarzy przez truciznę). [przypis edytorski]
riszi a. ryszi (sanskryt trl. ṛṣi) — w okresie wedyzmu tytuł należny kapłanom-autorom hymnów wedyjskich, a także niektórym bogom (np. Agniemu, bogowi ognia w rel. wedyjskiej); w okresie Brahmanów i Upaniszad ryszi to klasa istot odrębna od bogów (dewa), przodków (pitry), ludzi i zwierząt; wyższy stopień w mądrości określany jest w sanskrycie tytułem maharszi, założycieli klasycznych indyjskich szkół filozoficznych nazywano również ryszi; natchniona wieszcz-kobieta to ryszika (sanskryt trl. ṛṣikā). [przypis edytorski]
rit mieux, qui rit le dernier (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
Rita de Castro — być może jest to zawoalowana literacka aluzja autorki do Marii Rosalii Rity de Castro, hiszpańskiej pisarki i poetki (1837–1885). [przypis edytorski]
Rita — Rzeczpospolita. [przypis redakcyjny]
ritardando (muz., wł.) — zwolnienie tempa utworu. [przypis edytorski]
rite et legitime (łac.) — należycie i prawnie. [przypis redakcyjny]
ritinis — toks lietuvių liaudies žaidimas. [przypis edytorski]
ritornello (wł.) a. ritornel (muz.) — krótki fragment muz. wykonywany przez grupę instrumentów a. orkiestrę, pełniący w kompozycjach funkcję podobną do refrenu w pieśniach i piosenkach. [przypis edytorski]
ritornello (wł.) — refren, śpiew. [przypis redakcyjny]
ritterowie i gaugrafy (z niem.) — rycerze i starostowie. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — autor dramatów i powieści. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — pseud. Tomasz Czaszka; dramatopisarz, prozaik, krytyk teatralny, twórca nowoczesnej komedii, np. W małym domku (1904), Głupi Jakub (1910); pisał zarówno po polsku, jak po niemiecku. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — pseud. Tomasz Czaszka; dramatopisarz, prozaik, krytyk teatralny, twórca nowoczesnej komedii, np. W małym domku (1904) Głupi Jakub (1910); pisał zarówno po polsku, jak po niemiecku. [przypis edytorski]
ritus graeci (łac.) — obrządku greckiego. [przypis edytorski]
ritus graeci (łac.) — obrządku greckiego. [przypis redakcyjny]
Ritz-Carlton — nazwa światowej sieci hoteli najwyższej klasy, ob. należącej do Marriott International. [przypis edytorski]
Ritz — nazwa luksusowych hoteli. [przypis edytorski]
riv'zalto — zniekszt.: rivesaltes; chodzi o muscat de Rivesaltes, słodkie wino z regionu Rivesaltes, w płd. Francji. [przypis edytorski]
riva degli Schiavoni (wł.: Nabrzeże Słowiańskie) — nabrzeże oraz ulica o tej samej nazwie położone przy Kanale św. Marka w Wenecji. [przypis edytorski]
Riva degli Schiavoni (wł). — Nabrzeże Słowiańskie, nabrzeże przy Kanale św. Marka w Wenecji; nosi nazwę od używanego w okresie Republiki Weneckiej słowa Schiavoni (z łac. sclavus: niewolnik), oznaczającego Słowianina z terenów nad płn. Adriatykiem, będących wówczas prowincją wenecką (Schiavonia); słowo schiavoni było stosowane w muzułmańskiej Hiszpanii jako odpowiednik arabskiego określenia Słowianina lub europejskiego niewolnika. [przypis edytorski]
rivanol (med.) — handlowa nazwa roztworu mleczanu etakrydyny, środka bakteriobójczego do odkażania skóry i ran. [przypis edytorski]
Rivarol, Antoine de (1753–1801) — pisarz francuski. [przypis edytorski]
Rivarol, Antoine de (1753–1801) — pisarz i tłumacz fr.; obrońca Ancien Régime'u, sprzeciwiając się republikanizmowi i ideom rewolucji francuskiej; do jego najważniejszych dzieł należą: Rozprawa o uniwersalności języka francuskiego (1784), Mały almanach naszych wielkich ludzi (1788). [przypis edytorski]
Rivers of Babylon (ang.: Rzeki Babilonu) — dyskotekowy przebój spopularyzowany przez zespół Boney M. w roku 1978; jego słowa zaczerpnięto z dwóch psalmów biblijnych, wyrażających tęsknotę Izraelitów w niewoli babilońskiej za utraconą ojczyzną. [przypis edytorski]
Rivoli — jedna z największych i najruchliwszych ulic w Paryżu, równoległa do Sekwany. Między Sekwaną a Rivoli znajdują się między innymi Tuileries, Louvre i inne okazałe budowle. [przypis redakcyjny]
riwiera diamentowa — kolia diamentowa; od nazwy formy ukształtowania terenów nadbrzeżnych charakterystycznej dla krajów śródziemnomorskich: riwiery, tj. wybrzeża osłoniętego pasmem gór. [przypis edytorski]
Riwiera Włoska — wybrzeże Morza Liguryjskiego we Włoszech. [przypis edytorski]
Riwkę — w innych przekładach znana jako Rebeka. [przypis edytorski]
Riza, Selma (1872–1931) — turecka pisarka i dziennikarka, jedyna kobieta w ruchu młodotureckim; publikowała w czasopismach „Hanımlara Mahsus Gazete” („Pismo dla kobiet”) i „Kadınlar Dünyası” („Świat Kobiet”); w l. 1908–1913 sekretarz generalna tureckiego Czerwonego Półksiężyca; jej staraniem sułtański pałac Adile został zamieniony w szkołę z internatem dla dziewcząt, która pod nazwą Kandilli działała do 1986 r. [przypis edytorski]
rizać (z ukr.) — rzezać, rżnąć. [przypis edytorski]
Rizat'! Taj że bude strach to na te pany (z ukr.) — Wyrżnijcie! Tak, żeby padł strach na panów. [przypis edytorski]
rizaty (ukr.) — zabijać. [przypis edytorski]
Rizotomos — dosł. po grecku: krający korzenie; botanik. [przypis tłumacza]
Rizpah — postać ze wschodnich legend. [przypis redakcyjny]
Rizzio, David a. Riccio, David (ok. 1533–1566) — nadworny śpiewak i faworyt Marii Stuart (1542–1587). [przypis edytorski]
Rizzio, Dawid (1533–1566) — nadworny śpiewak, później sekretarz Marii Stuart. [przypis edytorski]
Río Negro — rzeka w Ameryce Południowej o długości 2250 km, dopływ Amazonki, mająca też połączenie z Orinoko poprzez bifurkację (odnogę) rzeki Casiquiare. [przypis edytorski]
roast beef (ang.) — pieczeń wołowa. [przypis edytorski]
rob — robron; szeroka suknia balowa popularna w XVIII w. [przypis edytorski]
Rob Roy — powieść Walter Scotta. [przypis redakcyjny]
roba (wł., r.ż.) — rzeczy. [przypis edytorski]
robach — sukniach galowych. [przypis redakcyjny]
robactwem — θηρίου, feris, Getier (C.), [pominięto tłum. na rosyjski]. Pape zaznacza, że: „auch Eingeweidewürmer”. Wobec tego moje nieścisłe wyrażenie „robactwo” ma większą rację bytu, tym bardziej, że Biblia (Wj 8 i 9) wylicza wśród owych dziesięciu plag: żaby, mszyce [zob. Wj 8, 12–15: w większości tłumaczeń: komary, wszy lub „robactwo”, gdyż pokrywały bydło, zwierzęta; mszyce żerują na roślinach; red. WL], muchy, szarańczę. Użyte przez tłumaczów wyrażenia stosują się raczej do drapieżców. [przypis tłumacza]
robactwo — hebr. רֶמֶשׂ (remes): 'pełzające' [stworzenia]. [przypis edytorski]
robactwo — hebr. רֶמֶשׂ (remes): 'pełzające' [stworzenia], zob. 1:24. [przypis edytorski]
robaczek — tu: maleństwo, małe dziecko. [przypis edytorski]
robaczki — chodzi o bakterie. [przypis edytorski]
robaczki — tu: małe dzieci. [przypis edytorski]
robaczliwy — dziś popr.: robaczywy. [przypis edytorski]
robak (daw.) — tu: biedactwo. [przypis edytorski]
robak lęgnie się w tym bujnym kwiecie — fragment pochodzi z utworu Maria, autorstwa Antoniego Malczewskiego (1793–1826). [przypis edytorski]
Robak pożarł połowę jego zbioru… — opis autentyczny. [przypis autorski]
robak (przestarz.) — maleństwo, małe dziecko. [przypis edytorski]
robak się w bujnym zalągł kwiecie — w tłumaczeniu fragment ten stanowi nieco zmodyfikowany cytat z refrenu pieśni masek z powieści poetyckiej Antoniego Malczewskiego Maria: „Ach, na tym świecie Śmierć wszystko zmiecie / Robak się lęgnie i w bujnym kwiecie”. [przypis edytorski]
robak — tu: małe dziecko. [przypis edytorski]
Robak zbyt często toczy dzieci wiosny, / Nim jeszcze pączki zdążyły otworzyć — pogłos tych wersów słychać w powieści poetyckiej Maria (wyd. 1825) Antoniego Malczewskiego, jednego z najważniejszych poetów szkoły ukraińskiej polskiego romantyzmu; w pieśni zbrodniczych masek w tym utworze powtarza się refren: „Bo na tym świecie Śmierć wszystko zmiecie, / Robak się lęgnie i w bujnym kwiecie”. [przypis edytorski]
robaków — tu autor ma na myśli wszelkiego rodzaju bezkręgowce. [przypis edytorski]
robdeszan — szlafrok; luźny, długi płaszcz wełniany noszony po domu; popularny w XVIII. [przypis edytorski]
robdeszan (z fr.) — rodzaj szlafroka: luźny, długi ubiór domowy z wełny; popularny w XVIII w. [przypis edytorski]
robdeszan (z fr.) — szlafrok. [przypis edytorski]
robdyszan, popr.: robdeszan (daw., z fr.) — szlafrok. [przypis edytorski]
robe de chambre (fr.) — szlafrok; podomka. [przypis edytorski]
Robeck — Utopił się w r. 1739. [przypis tłumacza]
rober — faza gry w grach karcianych, która kończy się podsumowaniem punktów; także: wygranie dwóch partii przez jedną z par, co kończy rozgrywkę. [przypis edytorski]
rober — faza gry w winta, wista i brydża, która kończy się podsumowaniem punktów. [przypis edytorski]
rober — kompletna rozgrywka w towarzyskim brydżu. [przypis edytorski]
rober (z ang. rubber) — w grze w karty (brydżu, wincie, wiście) zamknięta faza gry, złożona z określonej liczby partii i zakończona podliczeniem punktów. [przypis edytorski]
rober (z ang. rubber) — w grze w karty (brydżu, wincie, wiście) zamknięta faza gry, złożona z określonej (nieparzystej) liczby partii i zakończona podliczeniem punktów. [przypis redakcyjny]
Robert Bruce (1274–1329) — król Szkocji; wg legendy do wytrwałości w walce z Anglikami natchnął go widok pracowitego pająka. [przypis edytorski]
Robert Damiens — niedoszły morderca Ludwika XV, pomawiany o porozumienie z jezuitami. [przypis tłumacza]
Robert de Baudricourt (zm. 1454) — dowódca wojskowy w Vaucouleurs, do którego trzykrotnie zwracała się Joanna d'Arc z prośbą o eskortę. [przypis edytorski]
Robert de Flers (1872–1927) — fr. komediopisarz, librecista i dziennikarz. [przypis edytorski]
Robert Diabeł (1831) — popularna opera Meyerbeera. [przypis redakcyjny]
„Robert Diabeł” (…) „Matabron” — Tytuły romansów rycerskich. [przypis tłumacza]
Robert Diabeł — pięcioaktowa opera Giacomo Meyerbeera wystawiona w 1831 r. w Paryżu; Izabela to rola księżniczki sycylijskiej, akcja utworu o charakterze romantycznym rozgrywa się na Sycylii w czasach średniowiecza. [przypis edytorski]
Robert Guiscard — brat Ryszarda, księcia Normandii, który zdobył Apulię i Kalabrię, umarł r. 1085. [przypis redakcyjny]
Robert, Louis de (1871–1937) — fr. pisarz i krytyk. [przypis edytorski]
Robert, Louis Léopold (1794–1835) — malarz i grawer pochodzący ze Szwajcarii; przedstawiciel romantyzmu; tematem jego obrazów były portrety i sceny obyczajowe, przedstawiające wyidealizowany obraz Włoch. [przypis edytorski]
Robert, Louis Léopold (1794–1835) — szwajcarski malarz romantyczny, tworzący w klasycystycznym stylu szkoły Davida; autor m.in. cyklu trzech wielkich kompozycji, wystawianych w Salonie Paryskim, ukazujących Włochy w różnych porach roku: Powrót z pielgrzymki do sanktuarium Madonny dell'Arco (1827), Przybycie żniwiarzy na Pola Pontyjskie (1831) oraz Wypłynięcie adriatyckich rybaków (1835); obraz Przybycie żniwiarzy… został zakupiony przez francuskiego króla Ludwika Filipa, który uhonorował malarza krzyżem Orderu Legii Honorowej, [przypis redakcyjny]
Robert Orleański, książę Chartres (1840–1910) — francuski arystokrata, syn Ferdynanda Filipa Orleańskiego, młodszy brat Filipa, księcia Paryża pretendenta do tronu Francji. [przypis edytorski]
