Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

W Wolnych Lekturach dbam o to, żeby nasze utwory były starannie przygotowane.

Redaguję teksty sama oraz koordynuję pracę zespołu redaktorek i redaktorów współpracujących z nami. Wspieram tłumaczy i tłumaczki. Opiekuję się także wolontariuszami, wprowadzając ich w tajniki redakcji, oraz studentami i studentkami, którzy przybywają do nas odbyć praktyki.

Stabilne finansowanie tego, co robimy, zależy wyłącznie od naszych czytelników i czytelniczek.

dr Aleksandra Sekuła, redaktorka naczelna Wolnych Lektur

Wesprzyj Wolne Lektury
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: \u2593\u2592\u2591 TORLEY \u2591\u2592\u2593@Flickr, CC BY-SA 2.0.

Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XI (Stateczny umysł pamiętaj zachować...)

Jan Kochanowski

Pieśń XI (Stateczny umysł pamiętaj zachować...)

Pieśń XII (Nie masz, i po drugi raz nie masz wątpliwości...) → ← Pieśń X (Może kto ręką sławy dostać w boju...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń XI[1][2]

      1
      Stateczny[3] umysł pamiętaj zachować,
      Jesli cię pocznie nieszczęście frasować;
      Także i góry nie radzęć wylatać[4],
      Kiedy sie Szczęście z tobą imie[5] bratać.
      5
      Śmierci podległy człowiecze cnotliwy,
      Choć wszytek twój wiek będzie frasowliwy[6],
      Chocia też czasem, siedząc z przyjacioły,
      Przy dobrym trunku strawisz dzień wesoły;
      Tu przy ciekącym, przezornym[7] strumieniu.
      10
      Każ stół gotować w jaworowym cieniu;
      Każ wino nosić, póki beczka leje,
      Póki wiek służy, a śmierć nie przyspieje[8].
      Postąpisz z włości[9] drogo zapłaconych,
      Postąpisz z dworu i gmachów złoconych;
      15
      A co zebrania[10] twego kolwiek będzie,
      To wszytko przyszły namiastek osiędzie[11].
      Bądź sie kto zacnym[12] rodził i bogatym,
      Bądź niewolnikiem, u śmierci nic na tym;
      Czyjkolwiek naprzód los wynidzie[13], wsiadaj,
      20
      Wieczny wygnańcze, ani więc odkładaj[14].

      Przypisy

      [1]

      Ks. 2, Pieśń XI — pieśń jest parafrazą ody Horacego (Carmina II 3) noszącej tytuł Ad Dellium (Do Deliusza). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      stateczny (starop.) — stały, zrównoważony. [przypis redakcyjny]

      [4]

      góry wylatać — wylatywać w górę; przen.: pysznić się. [przypis redakcyjny]

      [5]

      imać (starop. tu forma 3 os. lp: imie) — zacząć. [przypis redakcyjny]

      [6]

      frasowliwy — frasobliwy, pełen trosk. [przypis redakcyjny]

      [7]

      przezorny (daw.) — przezroczysty. [przypis redakcyjny]

      [8]

      przyspieje (daw.) — przybywa. [przypis redakcyjny]

      [9]

      postąpić z włości — tu: ustąpić, porzucić swoją własność. [przypis redakcyjny]

      [10]

      zebranie — tu: zbiory. [przypis redakcyjny]

      [11]

      osiąść (tu: daw. forma 3 os. lp cz. przysz.: osiędzie) — posiąść. [przypis redakcyjny]

      [12]

      zacny — tu: wysoko urodzony. [przypis redakcyjny]

      [13]

      czyjkolwiek naprzód los wynidzie — czyjkolwiek los najpierw padnie. [przypis redakcyjny]

      [14]

      odkładać — zwlekać. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      x
      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Wolne Lektury to skarbnica mądrości otwarta na oścież. Tu wolno czytać wszystko. Tylko od was zależy, czy podejmiecie to wyzwanie. Tu już nic nie stoi na przeszkodzie. Wolność lektury, wolność wyboru, wolność wyobraźni – twoja wolność.

      Piotr Głowacki

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

      Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

      Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Lubisz czytać? Pomóż nam sprawiać, by coraz więcej książek było dostępnych za darmo w polskim Internecie! Kliknij i dorzuć się!

      W 2020 roku z biblioteki Wolne Lektury skorzystało za darmo blisko 12 milionów użytkowników, jednak wspiera nas na stałe tylko mniej niż 1% czytelników. Zmień to! Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.