Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8650 przypisów.
Nic tu czyścić nie potrzeba (huius sermo hau cinerem quaesitat) — dosłownie: „jej mowa nie potrzebuje popiołu” (do wyczyszczenia jej); następuje gra słów na temat „czystej prawdy” (w oryginale: loquitur laute) i „brudu” w charakterze żołnierza. [przypis tłumacza]
nic warte — dziś: nic nie warte. [przypis edytorski]
nica (daw.) — lewa strona tkaniny. [przypis edytorski]
nica (lp) a. nice (lm) (daw.) — lewa, odwrotna strona czegoś, szczególnie tkaniny a. ubrania; podszewka. [przypis edytorski]
nicby — dziś: nic by. [przypis edytorski]
Niccolo Machiawelli (1469–1527) — włoski autor traktatów politycznych, zachęcających do kierowania się zasadą „cel uświęca środki”; symbol amoralnej polityki. [przypis edytorski]
Niccolò Machiavelli (1469–1527) — florencki prawnik i teoretyk polityki; najbardziej znany z dzieła Książę, propagującego dość cyniczny sposób sprawowania władzy oraz maksymę „cel uświęca środki”. [przypis edytorski]
nicdobrego (daw.) — ladaco, nicpoń. [przypis edytorski]
nicdobrego — nicpoń (pejoratywne określenie danej osoby). [przypis edytorski]
Nice (fr.) — Nicea, miasto we Francji, nad brzegiem M. Śródziemnego; słynny ośrodek turystyczny i uzdrowisko w departamencie Alpy Nadmorskie (fr.: Alpes Maritimes). [przypis edytorski]
Nicea, Fréjus — miasta portowe na płd. Francji, leżące nad Lazurowym Wybrzeżem. [przypis edytorski]
Nicea — miasto nad Morzem Śródziemnym. [przypis edytorski]
Nicea — miasto we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. [przypis edytorski]
Nicea — stolica Bitynii. [przypis redakcyjny]
niceguj (gw.) — niczego. [przypis edytorski]
nicem ci (…) nie winna — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic ci już nie [jeste]m winna. [przypis edytorski]
nicem — na nice, na opak. [przypis redakcyjny]
nicem (…) nie mówił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie mówiłem. [przypis edytorski]
nicem (…) nie odpowiedział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie odpowiedziałem. [przypis edytorski]
nicem nie otrzymał — nic nie otrzymałem (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
nicestwić — unicestwiać. [przypis edytorski]
nicestwo (daw.) — nicość. [przypis edytorski]
nicestwo — nicość; marność, bezwartościowość, niemoc. [przypis edytorski]
nicestwo — tu: nicość, marność. [przypis edytorski]
niceś mi nie powiedział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic mi nie powiedziałeś. [przypis edytorski]
niceś pan nie widział — konstrukcja z ruchomą końcówka czasownika; inaczej: nic pan nie widziałeś. [przypis edytorski]
Niceś waszmość nie mówił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika, znaczenie: nic waszmość nie mówiłeś. [przypis edytorski]
Niceście nie rozmawiali? — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie rozmawialiście? [przypis edytorski]
niceście nie słyszeli — konstrukcja z ruchomą konstrukcją czasownika; inaczej: nic nie słyszeliście. [przypis edytorski]
niceście ręcami nie robili (gw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nic rękami nie robiliście. [przypis edytorski]
niceśmy już nie mówili — dziś: nic już nie mówiliśmy. [przypis edytorski]
niceśmy nie jedli — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie jedliśmy. [przypis edytorski]
niceśmy nie słyszeli — inaczej: nic nie słyszeliśmy (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
Nicetas z Syrakuzy (…) wpadł na myśl twierdzić, iż to ziemia się obraca — Cyceron, Księgi akademickie (Academica), IV, 39. [przypis tłumacza]
Nicholls, Arthur Bell (1819–1906) — angielski duchowny, mąż Charlotte Brontë. [przypis edytorski]
Nichols v. Universal Pictures Corporation et al. 45 F.2d 119 (2d Cir. 1930), http://cyber.law.harvard.edu/people/tfisher/IP/1930%20Nichols.pdf, (dostęp 27.06.2014). [przypis autorski]
Nicht (gw.) — nikt. [przypis edytorski]
nicht spucken — nie pluć (forma gramatyczna stosowana również np. w zakazach urzędowych). [przypis edytorski]
nicht (starop.) — nikt. [przypis edytorski]
nicht — tak stale pisze Malczewski [wpływ ukr.; Red. WL]. [przypis redakcyjny]
Nicht wähnen, Halunken! Ich sei einer von den ihrigen (niem.) — Bez urojeń, łotry! Jam jednym z nich. [przypis edytorski]
Nicht wahr? Aber jetzt seine Tat ist an den rechten Mann gekommen, jawohl (niem.) — Czyż nie? Ale teraz jego dzieło przeszło (w ręce) właściwego człowieka, tak jest. [przypis edytorski]
Nicht wahr (niem.) — czyż nie; nieprawdaż. [przypis edytorski]
nicht wahr? (niem.) — czyż nie? [przypis edytorski]
nicht wahr (niem.) — czyż nie. [przypis edytorski]
nicht wahr? (niem.) — nieprawdaż? [przypis edytorski]
nichts bedarf einer kritischen Revision und Musterung im Gebiete der slavischen Altertumskunde so sehr, als die Mythologie (niem.) — nic w dziedzinie archeologii słowiańskiej nie wymaga krytycznej rewizji i powtórnego przejrzenia tak bardzo jak mitologia. [przypis edytorski]
Nichts ist drinnen, nichts ist draussen, Denn was innen, das ist aussen (niem.) — Nie ma niczego wewnątrz, nie ma niczego zewnątrz, wszystko bowiem, co wewnątrz, jest i na zewnątrz. [przypis edytorski]
nichts zum Erkennen, alles zum Erobern, kein Erkenntnis — eine That (niem.) — właśc. nichts zum Erkennen, alles zum Erobern, kein Erkenntnis — eine Tat — nic do rozpoznania, wszystko do zdobycia, żadne poznanie — czyn. [przypis edytorski]
nichże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: (o) nich właśnie, (o) nich samych. [przypis edytorski]
Nici mia comu si fa (dialekt południowowłoski) — Jak to będzie, moja Nici? [przypis edytorski]
niciak — niewielki stolik, przeznaczony do robótek ręcznych. [przypis edytorski]
nicie — dziś popr. forma B. lm rzecz. nić: nici. [przypis edytorski]
nicie — dziś popr. forma M. lm: nici. [przypis edytorski]
Nicolae, aut mores aut locum muta (łac.) — Mikołaju, albo obyczaje albo miejsce odmień. [przypis redakcyjny]
Nicolai, Friedrich (1733–1811) — niemiecki pisarz i wydawca; autor m.in. książki pt. Freuden des jungen Werthers (Radości młodego Wertera, 1775), parodii dzieła Goethego Cierpienia młodego Wertera. [przypis edytorski]
Nicolas Boileau (1636–1711) — francuski poeta klasycystyczny. [przypis edytorski]
Nicolas de Basville — wsławił się prześladowaniem hugenotów po odwołaniu edyktu nantejskiego i przeszedł do historii jako „tyran Langwedocji”. [przypis redakcyjny]
Nicolle, Charles (1866–1936) — francuski lekarz i bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (1928). [przypis edytorski]
nicować — przerabiać część garderoby, przewracając tkaninę na odwrotną stronę (na nice). [przypis edytorski]
nicować — przerabiać jakąś część garderoby, odwracając tkaninę na lewą stronę; tu: odwracać, przekręcać. [przypis edytorski]
nicować — wywracać na drugą stronę. [przypis edytorski]
nicowany — poddawany poprawkom krawieckim polegającym na odwracaniu materiału spodnią, nieużywaną stroną do wierzchu i ponownym przeszywaniu. [przypis edytorski]
nicpoń — łobuz. [przypis edytorski]
nicpoń — urwis. [przypis edytorski]
nicpotem (daw.) — do niczego; nic nie wart. [przypis edytorski]
nicpotem (daw.) — do niczego. [przypis edytorski]
nicpotem (daw.) — na nic. [przypis edytorski]
nicpotem (daw.) — nic nie wart. [przypis edytorski]
nicpotem — niewiele warty. [przypis edytorski]
nicpotem — tu: do niczego. [przypis edytorski]
Nicuje mój styl — Ajschines zarzucał mu wybujałe przenośnie. [przypis tłumacza]
Niczego więcej już nie mogę pragnąć, (…) gdybym nie tracił, znaczyłoby, żem nie miał — S. Brzozowski, Fryderyk Nietzsche, Stanisławów 1907, s. 7. [przypis autorski]
niczegom się nie dowiedział — inaczej: niczego się nie dowiedziałem; przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika. [przypis edytorski]
niczegój (gw.) — niczego. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma dla rodzaju żeńskiego i nijakiego; dziś: niczym. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma N. i Msc. lp r.n.; dziś końcówka tożsama z r.m.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma N. i Msc. lp r.n.; dziś końcówka tożsama z r.m.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma N. i Msc. lp r.n.; dziś: niczym. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma N. i Msc. lp r.n.; dziś tożsama z r.m.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — daw. forma N. i Msc. r.n.; dziś: niczym. [przypis edytorski]
niczem (daw. forma N lp) — dziś popr.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — dziś: niczym. [przypis edytorski]
niczem — dziś popr. forma Ms.lp.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — dziś popr. forma N.: niczym. [przypis edytorski]
niczem — dziś popr.: niczym. [przypis edytorski]
niczewo (ros.) — nic nie szkodzi. [przypis edytorski]
niczym centaur Nessus Dejanirę (mit. gr.) — Dejanira była gr. królewną i żoną Heraklesa, którą podstępnie uprowadził centaur imieniem Nessos (łac. Nessus). Heros zabił porywacza zatrutą strzałą. [przypis edytorski]
niczym † dla Rzymian — krzyżyk oznacza, że tekst jest w tym miejscu zepsuty. [przypis tłumacza]
niczym Tadeusz Soplica — por. „Spotkanie się pierwsze w pokoiku” Tadeusza z Zosią (A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, księga I, w. 103–141); w tych pierwszych scenach w Nawłoci wiele jest odwołań do epopei szlacheckiej Mickiewicza, zalicza się do nich również i scena z panną wśród ptactwa domowego, nieco inaczej oczywiście ukształtowana niż w Panu Tadeuszu, i scena z panną w porannym, niedbałym stroju, podpatrzoną na poły niechcący. [przypis redakcyjny]
niczym — w sensie: nikim innym. [przypis edytorski]
nicże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nic. [przypis edytorski]
nicże nie pojmujesz — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nic nie pojmujesz. [przypis edytorski]
nicże nie wiesz — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: czy nic nie wiesz. [przypis edytorski]
nicże (…) z nich nie pozostało — czy nic nie pozostało. [przypis edytorski]
nić Ariadny — tu: pomoc, ślad, sposób wyjścia z trudnej sytuacji; w mit. gr.: nić, dzięki której Tezeusz wydostał się z labiryntu po zabiciu Minotaura, ofiarowana bohaterowi przez kreteńską księżniczkę Ariadnę. [przypis edytorski]
nić Aryjadny (mit. gr.) — Ariadna dała Tezeuszowi kłębek nici, dzięki któremu wydostał się z labiryntu po zabiciu Minotaura. [przypis edytorski]
nić przeznaczenia, którą ty wysnujesz — nawiązanie do Mojr, bogiń przeznaczenia, wyobrażanych jako prządki snujące i przecinające nić ludzkiego życia. [przypis edytorski]
nidborski — obecnie: nidzicki. [przypis edytorski]
Niderlandczyk (daw.) — mieszkaniec Niderlandów, Holender. [przypis edytorski]
