Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | français | Deutsch | polski
Znaleziono 11111 przypisów.
Widzieliśmy też, zeznają dalej wiertelnicy (…) jakiego niebezpieczeństwa — [por.] Acta relat. quartual. crac. II, p. 181. [przypis redakcyjny]
Widzieliśmy — «Widzieliśmy to w przypadku twojego ojca i widzimy także u ciebie», zob. Raszi do 26:28. [przypis edytorski]
widziem (starop.; W. lm) — widzimy, oglądamy. [przypis redakcyjny]
widziemy (starop. forma) — dziś popr.: widzimy. [przypis edytorski]
widziemy (starop. forma) — widzimy. [przypis edytorski]
widziewa (gw.) — widzimy. [przypis edytorski]
widzimy być — składnia naśladująca łaciński accusativus cum infinitivo; dziś: widzimy, że są. [przypis edytorski]
widzimy, co lepsze, a obieramy gorsze — Jest to wyrażenie z Owidiusza, cytowanego w IV, 17, Przyp. [przypis redakcyjny]
Widzimy czasem obłok w kształcie smoka… — najsławniejszy ustęp w dramacie, często cytowany przez angielskich krytyków. [przypis tłumacza]
Widzimy, iż w krajach gdzie panuje wyłącznie duch handlu, frymarczy się wszystkimi ludzkimi czynnościami i wszystkimi cnotami; najdrobniejsze rzeczy, te których wymaga ludzkość, robi się lub daje za pieniądze — Holandia. [przypis autorski]
widzimy pana Mikołaja przez lat 13 (od r. 1569 do śmierci) na skromnym, lecz dochodnym urzędzie podstarościego radomskiego — [por.] ks. Gacki: O rodzinie (…), s. 51. [przypis redakcyjny]
Widzimy tedy, iż prawo gabiniańskie rozszerzyło semproniańską uchwałę senatu na prowincję, skoro Salamińczycy nie mogli pożyczyć pieniędzy w Rzymie z racji tego prawa. Brutus pożyczył im, pod przybranymi nazwiskami, na cztery od sta na miesiąc, i uzyskał na to dwie uchwały senatu — Pompejusz, który pożyczył królowi Ariobarsanowi sześćset talentów, kazał sobie płacić trzydzieści trzy talenty atyckie co miesiąc. [przypis autorski]
Widzimy w Grzegorzu z Tours, że dopuszczali się morderstw z zimną krwią i uśmiercali oskarżonych, nawet nie przesłuchawszy ich: dawali reskrypty na niedozwolone małżeństwa — Historia i dekrety pełne są tego, a rozmiar tych nadużyć widny jest zwłaszcza w edykcie Lotara II z r. 615, wydanym dla powściągnięcia ich. [przypis redakcyjny]
Widzimy (…) wzniosłego egoizmu — w oryginalnej wersji językowej: But we can see him, an obscure conqueror of fame, tearing himself out of the arms of a jealous love at the sign, at the call of his exalted egoism.; tłum. red. W.L. [przypis edytorski]
Widzimy z historii Wamby, który wstąpił na tron w r. 672, że tubylcy wzięli górę — Bunt tych prowincji dał hasło do powszechnego oderwania się. Paulus i jego poplecznicy byli Rzymianami; popierali ich nawet biskupi. Wamba nie śmiał uśmiercić buntowników, których pokonał. [przypis redakcyjny]
widzioł (gw.) — widział. [przypis edytorski]
widzisz bijąc się samego hetmana (starop. forma) — widzisz bijącego się samego hetmana. [przypis edytorski]
Widzisz, Hanka, ja ci toruję drogę do najsubtelniejszych tajników człowieka (…) pogrzebne pieśni zmarłych kwiatów — J. Wroczyński, Gawoty gwiezdne, Lwów 1905, s. 103 (opowieść Zwyciężyła; Jesiennej, strzaskanej harfy zgrzyt). [przypis autorski]
Widzisz-li Masgabę uczczonego pochodniami — Horas faessi Masgaban timomenon [w oryg.: Ὁρᾷς φάεσσι Μασγάβαν τιμώμενον]. [przypis autorski]
Widzisz to? Czyż gdy gromy miotają twe ręce (…) — por. powiedzenie „Widzisz i nie grzmisz”. [przypis edytorski]
Widzisz to wielkie zwierciadło? Chodźmy stroić w nim miny, jak to niegdyś czyniłam w zamku Sombre Roche — w innym oprac. odmiana tekstu. [przypis edytorski]
Widzisz, że mówię, a jednak ja gorę — Duch tu mówiący jest hrabia Gwido de Montefeltro. [przypis redakcyjny]
widzita (gw.) — widzicie. [przypis edytorski]
widzita (gw.) — wstawajcie. [przypis edytorski]
widzóm — dziś popr. forma C. lm: widzom. [przypis edytorski]
Wie alt bist du? (niem.) — Ile masz lat? [przypis edytorski]
Wie alt bist du? Sprich (niem.) — Ile masz lat? Mów. [przypis edytorski]
wie gehts! (niem.) — jak idzie? a. co słychać? [przypis edytorski]
Wie gut es sich trifft, Oswald? Oswald, ich habe eine Bitte an Sie (niem.) — Jak to dobrze się spotkać, Oswald. Mam do pana prośbę. [przypis edytorski]
wie, jak pas obrócić — wyrażenie o niepewnym znaczeniu, różnie interpretowane; być może chodzi o część formalnych przygotowań do pojedynku, wówczas taki gest oznaczałby wyzwanie. [przypis edytorski]
wie jakąś (…) przeszkodę — dziś popr.: wie o jakiejś przeszkodzie a. zna jakąś przeszkodę. [przypis edytorski]
wie jego nazwisko — dziś: zna jego nazwisko. [przypis edytorski]
Wie pan nowinę — dziś popr.: Zna pan nowinę? [przypis edytorski]
wie pan, tak, tak jak się gra w szachy — zupełnie tak, jak się gra w szachy — student Charousek nosi być może nazwisko Rudolfa Charouska (1873–1900), silnego i przedwcześnie zmarłego na gruźlicę szachisty węgierskiego czeskiego pochodzenia, urodzonego w Pradze. [przypis edytorski]
Wie się ona przeznaczoną Do noszenia tu korony… — Zygmunt Krasiński, Psalm miłości. [przypis edytorski]
wie süss (niem.) — jak słodko. [przypis edytorski]
Wie? Was? Gott im Himmel! (niem.) — Jak? Co? Boże na niebie! [przypis edytorski]
Wie weit, Jude? Oho, das ist fast unglaublich. Du, Schwein (niem.) — Jak daleko, Żydzie? Oho, to niemal nie do wiary. Ty świnio. [przypis edytorski]
wie wolą Bożą (starop. forma) — zna wolę Bożą. [przypis edytorski]
wiec (starop.) — rodzaj pierwotnego sejmu. Wiece były pierwszymi zgromadzeniami ustawodawczymi. [przypis edytorski]
wieca — dziś popr.: wiec. [przypis edytorski]
wieca — dziś popr.: wiec, zgromadzenie ludzi. [przypis edytorski]
wiece (starop.) — [tu:] sądy. [przypis redakcyjny]
Wiech — pseudonim Stefana Wiecheckiego (1896–1979), warszawskiego dziennikarza, felietonisty i prozaika, często wykorzystującego w swoich utworach warszawską gwarę miejską. [przypis edytorski]
Wiech — Stefan Wiechecki (1896–1979), dziennikarz, felietonista, satyryk i prozaik, często używający w swojej twórczości gwary warszawskiej. [przypis edytorski]
Wiech, właśc. Stefan Wiechecki (1896–1979) — publicysta i prozaik, satyryk, autor pisanych stylizowanych na warszawską gwarę miejską felietonów, których styl językowy zwano również „wiechem”. Przez lata wraz z rodziną (ojciec był właścicielem sklepu wędliniarskiego) mieszkał w okolicach znanego bazaru na warszawskiej Woli, tzw. Kercelaka, gdzie mógł obficie zbierać materiał pisarski. Następnie zamieszkał na Pradze, gdzie na ul. Stalowej 1 prowadził sklep ze słodyczami. Jako reporter publikował w „Kurierze Warszawskim” i „Kurierze Czerwonym” początkowo sprawozdania ze śródmiejskich sądów grodzkich. W swoich felietonach stworzył komentujące codzienne życie stolicy postacie Teofila Piecyka (historyka amatora), Walerego Wątróbki, jego żony Gieni Wątróbkowej, szwagra Piekutoszczaka i in. Przed II wojną światową ukazał się drukiem zbiór jego humoresek i felietonów pt. Ja panu pokażę! (1938); po wojnie m.in. Wiadomo — stolica! (1946), Helena w stroju niedbałem (1949). [przypis edytorski]
wiecha (daw.) — karczma (od znaku na szyldzie). [przypis edytorski]
wiecha — pęk. [przypis edytorski]
wiecha — pęk słomy. [przypis edytorski]
wiecha — tu: broda. [przypis redakcyjny]
wiecha — tu zapewne: wiechlina, trawa z kwiatostanem w kształcie wiechy, stanowiąca wartościową paszę. [przypis edytorski]
wiecha — wieniec, tradycyjnie wieszany nad karczmą, w której podawane jest piwo. [przypis edytorski]
wiecha — wieniec wieszany nad karczmą oznaczający, że podaje się w niej miód. [przypis edytorski]
wiecheć — garść, pęk, słomy, siana, badyli, gałęzi. [przypis edytorski]
wiecheć — garść słomy albo siana. [przypis redakcyjny]
wiecheć — słomiany wieniec, zawieszany na szyi skazańca, by go upokorzyć. [przypis edytorski]
wiechetki — gałązki, którymi uderza się w łaźni, by pobudzić krążenie krwi. [przypis edytorski]
wiechy (daw.) — włosy. [przypis redakcyjny]
Wiecie o tem z drugiemi już historyami (…) — poeta odwołuje się tu na Bojarda Orlando innamorato, Księga III, Pieśń II, gdzie cała ta rzecz szeroko jest opisana. [przypis redakcyjny]
wiecież — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy wiecie. [przypis edytorski]
wiecież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy wiecie. [przypis edytorski]
wiecież wy — czy wy wiecie (konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
wieciutki (gw.) — bardzo chudy i giętki. [przypis edytorski]
wieczerza (daw.) — kolacja. [przypis edytorski]
wieczerza — kolacja. [przypis edytorski]
wieczerza — wieczorny posiłek. [przypis edytorski]
wieczerzać (daw.) — spozywać wieczorny posiłek. [przypis edytorski]
wieczerzać — dziś: jeść kolację. [przypis edytorski]
wieczerzać — jeść kolację, wieczerzę. [przypis edytorski]
wieczerzą — dziś popr. forma B.lp: wieczerzę. [przypis edytorski]
wieczerze (starop. forma) — wieczerzy. [przypis edytorski]
wieczerze z Biblii, gdy pobożny podróżnik nad brzegiem rzeki wraz z aniołem spożywał ryby Tygrysu — młody Tobiasz w biblijnej Księdze Tobiasza (Tb 6, 1–5). [przypis edytorski]
Wieczna Myśli — filozoficzne określenie Boga, obojętnego na sprawy doczesne. [przypis redakcyjny]
wieczna ondulacja a. trwała ondulacja — fryzura wytworzona zabiegiem fryzjerskim, polegającym na zmianie struktury włosów z pomocą środków chemicznych i ułożeniu ich w fale poprzez nakręcanie na wałki. [przypis edytorski]
wiecznaż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą (tu tworzącą pytanie retoryczne) -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy wieczna, czyż wieczna. [przypis edytorski]
wieczne pióro — przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki. W czasach, w których powstała ta książka, pisano piórem, a wieczne pióra były drogie. W szkołach używano zwykle pióra składającego się z podłużnej drewnianej obsadki z zamocowaną metalową stalówką, którą maczało się co chwilę w kałamarzu z atramentem. Długopis został wynaleziony w roku 1938, a do powszechnego użytku wszedł znacznie później. [przypis edytorski]
Wieczne pragnienie współ z duszą stworzone — Tym wiecznym, wrodzonym pragnieniem jest wewnętrzny pociąg wzniesienia się do Boga, o czym była mowa w poprzedniej pieśni. [przypis redakcyjny]
wieczne życie — Tora. [przypis tłumacza]
wiecznie — na wieki. [przypis redakcyjny]
wiecznie nie uznać — nigdy nie poznać. [przypis redakcyjny]
wiecznie przesiadających — dziś popr.: wiecznie przesiadujących. [przypis edytorski]
wiecznieś malowaną zawiązał obręczą — mowa o tęczy. [przypis edytorski]
wiecznież — czy wiecznie. [przypis edytorski]
Wiecznież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wiecznie. [przypis edytorski]
wieczność — pojęcie wieczności piszę w cudzysłowie, ponieważ według mnie pojęcie to wyraża tylko to, że nie ma określonego sensu mówienie o początku i końcu Istnienia w ogóle (w całości). [przypis autorski]
wiecznożywy (starop.) — nieśmiertelny. [przypis edytorski]
wieczny człowiek — człowiek ponadczasowy, uniwersalny (uosobiony tu jako Prometeusz). [przypis edytorski]
Wieczny — hebr. אֶהְיֶה (ehje) dosł. będę. „Będę z nimi w tym ucisku, tak jak będę z nimi, gdy będą doznawać cierpień od innych królestw. [Mojżesz] powiedział do Niego: Panie wszechświata! Czyż mam im jeszcze wspominać o jakichś przyszłych nieszczęściach? Dość im już i tego cierpienia! [Bóg] zaś odpowiedział mu: i słusznie rzekłeś, [podaj im Imię] »Będę« [bez dodawania »który będę«]”, zob. Raszi do 3:14. „Pierwsze [słowo] to Imię a dalsze dwa to objaśnienie tego Imienia, czyli: Moje Imię to »Będę«, ponieważ będę i pozostanę niezmienny na wieczność, bez końca, i będę z nimi, gdy będę ich ratować z Micraimu”, zob. Chizkuni do 3:14. Midrasz uczy, że Bóg powiedział do Mojżesza: powiedz im, że Ja jestem Tym, który był i Ja jestem obecnie i Ja będę w przyszłości, dlatego słowo Ehje: Będę, Jestem pojawia się w tym wersecie trzykrotnie, a jako że w odniesieniu do Stwórcy przeszłość i przyszłość są postrzegane jako kategoria teraźniejszości, dlatego wszystkie czasy określone są jednym i tym samym słowem, co wskazuje niezmienność istnienia. Bóg wyjaśnił Mojżeszowi, że Imię Ehje, które nakazał mu obwieścić ludowi, jest tożsame z Wielkim Imieniem [Tetragramatonem] i że są one też jednakie co do znaczenia (oba oznaczają Istnienie) oraz co do ilości liter, zob. Ramban do 3:13. [przypis tradycyjny]
Wieczny odpoczynek — chrześcijańska modlitwa za zmarłych. [przypis edytorski]
wieczny sen — śmierć. [przypis redakcyjny]
Wieczny Żyd — Żyd Wieczny Tułacz, bohater średniowiecznej legendy za urąganie Jezusowi w drodze na ukrzyżowanie ukarany nieśmiertelnością i wieczną tułaczką; postać wykorzystywana w wielu utworach literackich. [przypis edytorski]
wieczorek tańcujący (daw.) — wieczorek taneczny, zabawa taneczna. [przypis edytorski]
wieczorem — aniołowie nie mieli aż tak daleko z Hebronu do Sedomu, ale ociągali się, z nadzieją, że może Abrahamowi uda się jego wstawiennictwo u Boga, zob. Raszi do 19:1. [przypis edytorski]
Wieczorem poznacie, że to Wiekuisty wywiódł was z ziemi Micraim — „Ponieważ mówiliście do nas »boście wywiedli nas« (16:3), to wiedzcie, że to nie my wyprowadziliśmy was, ale wywiódł was sam Wiekuisty, a oto sprowadzi dla was przepiórki”, Raszi do 16:6. [przypis tradycyjny]
wieczornica — daw. wieczorne spotkanie mieszkańców wsi, podczas którego wspólnie szyje się, przędzie itp., czemu towarzyszą śpiewy i opowieści. [przypis edytorski]
wieczornica — zabawa organizowana wieczorem. [przypis edytorski]
wieczornice z Łysej Góry — zloty czarownic i demonów, jakie wg legend odbywały się nocą na szczycie Łysej Góry w Górach Świętokrzyskich. [przypis edytorski]
wieczorowy — dziś w tym znaczeniu: wieczorny. [przypis edytorski]
wieczory — dziś popr. N. lm: wieczorami. [przypis edytorski]
Wieczory nad Tamizą — cykl relacji podróżniczo-obyczajowych publikowanych w latach 1872–75 na łamach „Tygodnika Illustrowanego” przez publicystę i powieściopisarza Władysława Maleszewskiego (1832–1913). [przypis edytorski]
