Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
niespodzianka (…) Spadła na nas — Od pierwszej chwili Elmira przybiera maskę wspólniczki Tartufa. [przypis tłumacza]
niespodziany — niespodziewany. [przypis edytorski]
niespodziany — w rękopisie dla rymu: niespodziony. [przypis redakcyjny]
Niespodziewane wybawienie księcia Norfolka — Gdyby Henryk VIII żył o kilka godzin dłużej, rozkaz jego co do stracenia księcia Norfolka musiałby być wykonany. Gdy jednak nadeszła do Tower wieść, że król zmarł tej nocy, naczelnik więzienia wzbraniał się wykonać wyrok; także Rada Stanu nie uważała za właściwe rozpoczynać nowego panowania od stracenia jednego z najwybitniejszych dostojników państwa, skazanego tak niesprawiedliwym i tyrańskim aktem przemocy. [Hume, Historia Anglii, tom III, str. 307]. [przypis autorski]
niespodziewanka — dziś: niespodzianka. [przypis edytorski]
niespokoić — niepokoić. [przypis edytorski]
niespokojne jest serce człowieka — Augustyn, Wyznania I 1. [przypis edytorski]
niespokojnemi. [przypis redakcyjny]
niesporo (daw., gw.) — nie bardzo, niełatwo, z trudem. [przypis edytorski]
niesporo (daw., gw.) — niełatwo, z trudem. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niechętnie, niewygodnie. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niedużo. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niełatwo, trudno. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — powoli. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — trudno, niewygodnie. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — trudno, powoli. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — trudno. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — z trudnością, niełatwo. [przypis edytorski]
niesporo — daw. z trudnością. [przypis edytorski]
niesporo — niełatwo, z trudnością. [przypis edytorski]
niesporo — nieszybko, niełatwo. [przypis edytorski]
niesporo — nieszybko. [przypis edytorski]
niesporo — powoli, opieszale, nie najlepiej. [przypis edytorski]
niesporo — powoli. [przypis edytorski]
niesporo (przestarz.) — wolno, nieszybko. [przypis edytorski]
niesporo — z trudem, niełatwo. [przypis edytorski]
niespory (aw.) — niechętny. [przypis edytorski]
niespory (daw.) — nieduży. [przypis edytorski]
niespory — mały, wolny. [przypis edytorski]
niespory — nieprędki, powolny. [przypis edytorski]
niesposobny na to — nie ma na to sposobu. [przypis redakcyjny]
niesposobny — słaby. [przypis redakcyjny]
niesprawą — nie w szyku. [przypis edytorski]
niesprawiedliwą z naszej strony symplifikacją, gdybyśmy uważali humanizm — ibid., s. 468. [przypis autorski]
Niesprawiedliwie sądzą chłopców, ale sami są winni — najprawdopodobniej zdanie należało by uzupełnić: (…) ale chłopcy sami są winni. [przypis edytorski]
niesprawiedliwszego postępowania wobec państw sprzymierzonych — pierwszy Związek Morski, zawarty podczas trzeciej wojny perskiej po zwyciężeniu Persów, zamienił się w panowanie Aten nad związkowymi. Po wojnie peloponeskiej rozwiązano związek, a wnet założył Konon drugi Związek Morski (392), który istniał do pokoju Antalkidasa (387). Trzeci związek założono 379/8; osłabiła go wojna Aten ze związkowymi (sprzymierzonymi) państwami (354), tak że prócz drobnych wysepek należała do związku Eubea. W 338 r. skończył się ten związek. Ateńczycy przywykli żyć na koszt państwa; wojny sprowadziły powszechne ubóstwo, braki skarbu ateńskiego musieli uzupełniać sprzymierzeńcy, którzy wzbraniali się to czynić i nie chcieli schodzić do roli poddanych. [przypis tłumacza]
niesprawiony (starop.) — nieuprawiany. [przypis edytorski]
Niestałość i dziwaczność. — Żyć jedynie ze swej pracy (…) — Wedle tradycji, której ślad znajduję się jeszcze w Emilu Rousseau'a, ks, III. [przypis tłumacza]
niestateczny (starop.) — niestały, zmienny. [przypis edytorski]
niestatek (daw.) — niedostatek. [przypis edytorski]
niestatek (daw.) — niestateczność, nieustatkowanie; niepokój. [przypis edytorski]
niestatek — niestateczność, lekkomyślność. [przypis redakcyjny]
niestatek — niestateczność, zmienność. [przypis edytorski]
niestatek (starop.) — niestateczność, lekkomyślność. [przypis edytorski]
Niestety, choć byłem pewny (…) Albertyna była przy mnie — akapit poprzednio następował po słowach Tak czy inaczej, przepełniała mnie radość. [przypis tłumacza]
Niestety nie ma w polskim języku na to odpowiedniego słowa. Na myśl o słowie „miłosny” przechodzi normalnego (?) człowieka dreszcz wstrętu — „płciowy” zaś jest słowem zanadto cielesnym. [przypis autorski]
niestety — niestety — w poprzednich wyd. Bibl. Nar. „niestety”. [przypis redakcyjny]
niestetysz (starop. forma ort.) — niestety; niestetyż. [przypis edytorski]
niestetysz (starop. forma ort.) — niestetyż (forma z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż); niestety. [przypis edytorski]
niestetysz (starop. forma ort.) — niestetyż; niestety. [przypis edytorski]
niestetysz (starop.) — niestety (ew. konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż: niestetyż). [przypis edytorski]
Niestojcie — niestety. [przypis redakcyjny]
niestosunek (daw.) — brak odpowiedniości, należytej proporcji. [przypis edytorski]
niestosunek (daw.) — brak proporcji. [przypis edytorski]
niestotyż — dziś: niestetyż; niestety. [przypis edytorski]
Niestr — Dniestr. [przypis redakcyjny]
Niestr — dziś popr.: Dniestr. [przypis edytorski]
niestrojny (daw.) — niewłaściwy, nienależyty. [przypis edytorski]
niestrudzone pielgrzymy — dziś popr. odmiana: niestrudzeni pielgrzymi. [przypis edytorski]
niestworność (daw.) — niesforność, niezgoda. [przypis edytorski]
niesubordynacja (z łac.) — nieposłuszeństwo. [przypis edytorski]
nieswarny — niekłótliwy; por. swarzyć się, swary. [przypis edytorski]
nieswojo — niemiło, niespokojno. [przypis autorski]
nieszanowny — tu: nieoszczędzający się. [przypis redakcyjny]
Nieszawa — polskie miasto, położone w województwie kujawsko-pomorskim. [przypis edytorski]
nieszczerą — dziś popr.: nieszczera. [przypis edytorski]
nieszczere zapewnienia przyjaźni obu władców świata — Antoniusz mówi (II, 3): „Do Egiptu podążę. Choć zawieram dla świętego / Spokoju to małżeństwo, hen na wschodzie / Ojczyzna mej rozkoszy”. — Nieszczerość zaś Cezara wyraźnie widać ze sceny 2 aktu III, gdzie naprzód grozi Antoniuszowi na wypadek porzucenia Oktawii, a na jego zapewnienia odpowiada lakonicznie: „Rzekłem”. Trudno nie zdawać sobie sprawy, że Cezar naprzód dobrze wie, co nastąpi, i czeka na to z wyrachowaniem zimnego dyplomaty. [przypis tłumacza]
Nieszczesna matko — apostrofa do Niobe. [przypis redakcyjny]
nieszczęsne ochędóstwo — określenie z Trenu VII Jana Kochanowskiego („Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory / Mojej namilszej cory”); ochędóstwo (daw.): strój (ubiór i ozdoby). [przypis edytorski]
Nieszczęsny, kto częściami do mogiły wrastał — słowa Starca z Widowiska, cz. I Dziadów Adama Mickiewicza. [przypis edytorski]
nieszczęścia — „Tego, które zamierzasz im wyrządzić”, Raszi do 32:12 [2]. [przypis tradycyjny]
nieszczęście rozpoczęło się w Monachium, podówczas bowiem po raz pierwszy ofiara stanęła samotna — chodzi o układ podpisany w Monachium 30 września 1938 r. przez szefa rządu Wielkiej Brytanii, Neville'a Chamberlaina wespół z reprezentującymi: Francję Édouardem Daladierem, Włochy Benito Mussolinim i Niemcy Adolfem Hitlerem; układ monachijski (zwany też dyktatem monachijskim) stanowił porozumienie dotyczące przyłączenia do III Rzeszy Niemieckiej części terytoriów Czechosłowacji, mianowicie Kraju Sudetów, na pograniczu z Niemcami i Austrią, zamieszkanego w większości przez ludność niemiecką. Czechosłowacja, której terytorium i suwerenność stanowiły przedmiot obrad i decyzji, nie była reprezentowana; po uzgodnieniu procedur i terminów oderwania regionu sudeckiego od Czechosłowacji (tj. pozbawienia jej 40% potencjału ekonomicznego oraz naturalnej linii obrony w razie niemieckiej agresji), wezwano ją do wysłania do Monachium swojego delegata, którego rola ograniczyła się do przeczytania i podpisania tekstu postanowień wręczonego mu przez premiera Chamberlaina. [przypis edytorski]
Nieszczęście własne moje przewyższa nadzieje — Racine, Andromacha, akt V, scena 5. [przypis edytorski]
nieszczęścióm — dziś popr. pisownia C. lm: nieszczęściom. [przypis edytorski]
Nieszczęśliwa Ravenno!… — Francuzi oblegali Rawennę jeszcze przed bitwą. Po zwycięstwie Francuzów miasto było gotowe się poddać. Ale nim jeszcze ukończono rokowania, wpadła pewna część francuskiego wojska do miasta i dopuściła się straszliwych okrucieństw. To samo spotkało niedługo przedtem Brescję (Bressa w tł. Kochanowskiego), gdy tymczasem Rimini, Faenca i inne pobliskie miasta dobrowolnie się poddały. [przypis redakcyjny]
Nieszczęśliwa to łani, złej wróżki łani — łania w widzeniu Kasandry oznacza Helenę, wraz z którą do Troi przybyła groźba katastrofy. [przypis edytorski]
nieszczęśliwe położenia (…) kiedy obywatel nie może być doskonale wolny, jeśli niewolnik nie jest całkowicie niewolnikiem. Takie było położenie Sparty — obywatelami staroż. Sparty byli tylko spartiaci, członkowie klasy panującej, od dzieciństwa szkoleni do służby wojskowej, którym prawo zabraniało pracy zarobkowej, a podstawą utrzymania była działka rolna przyznawana każdemu obywatelowi wraz z przypisanymi do niej helotami, tj. niewolnikami państwowymi, którymi stawali się mieszkańcy krajów podbitych. [przypis edytorski]
nieszczęśliwego Araba, ojca zadżumionych — bohatera poematu Juliusza Słowackiego pt. Ojciec zadżumionych. [przypis edytorski]
nieszczęśliwej (…) dla Francji wojnie 1870–71 — mowa o wojnie francusko-pruskiej, w której Francja została pokonana i utraciła dominującą pozycję w Europie na rzecz nowo powstałego państwa: zjednoczonych Niemiec. [przypis edytorski]
nieszczęśliwość (daw.) — nieszczęście. [przypis edytorski]
nieszczęśliwszam — skrócenie od: nieszczęśliwsza [jeste]m. [przypis edytorski]
Nieszczęśliwym jest poeta, który dostrzega obiektywnie istniejącą poezję i odtwarza ją w sferze materialnej, a więc takiej, która musi ulec zagładzie. Błogosławionym zaś jest ten poeta, którego samo życie jest poezją. [przypis redakcyjny]
nieszczyry (starop. forma) — dziś popr.: nieszczery. [przypis edytorski]
nieszkodliwość, którą Arystoteles koniecznie łączy ze śmiesznością — por. Arystotelesa dzieło O poezji, rozdział V. [przypis redakcyjny]
nieszlachcicowi — nieszlachcicowi zakazane było nabywanie, posiadanie i trzymanie w zastawie dóbr na prawie ziemskim od r. 1496 (statut Jana Olbrachta), zaostrzonym w r. 1538. [przypis redakcyjny]
nieszlachcicy — dziś popr.: nieszlachcice. [przypis edytorski]
nieszowski — dziś: nieszawski; w Nieszawie od XIII w. znajdował się gród krzyżacki. [przypis edytorski]
nieszporne modły — modły wieczorne; nieszpory (łac. vesperae od vesper: wieczór) liturgia odprawiana w kościołach chrześcijańskich wieczorem (tradycyjnie o zachodzie słońca). [przypis edytorski]
nieszporny — tu: poważny, dostojny. [przypis edytorski]
nieszpory — codzienna modlitwa wieczorna. [przypis redakcyjny]
nieszpory — katolicka msza wieczorna. [przypis edytorski]
nieszpory — katolickie śpiewane nabożeństwo wieczorne, odprawiane w dni świąteczne. [przypis edytorski]
nieszpory — nabożeństwo wieczorne w kościele katolickim. [przypis edytorski]
nieszpory (rel.) — śpiewane nabożeństwo wieczorne, odprawiane w dni świąteczne. [przypis edytorski]
nieszpory (rel.) — śpiewane nabożeństwo wieczorne. [przypis edytorski]
nieszpory (rel.) — śpiewane nabożeństwo wieczorne w liturgii katolickiej. [przypis edytorski]
nieszpory sycylijskie — powstanie mieszkańców Sycylii przeciw panowaniu Andegawenów (1282). [przypis edytorski]
nieszpory — śpiewane nabożeństwo wieczorne. [przypis edytorski]
nieszpory — tu: wieczorne modlitwy z brewiarza. [przypis edytorski]
nieszpory — wieczorne nabożeństwo w kościele katolickim, rozpoczynające się zwyczajowo mniej więcej w czasie, gdy zachodzi słońce. [przypis edytorski]
