Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8127 przypisów.
A jeżeli chodzi o demokrację, to czy tłum panuje nad ludźmi majętnymi przy pomocy gwałtu, czy po dobrej woli, i czy prawa są ściśle przestrzegane, czy nie, nikt nie zwykł, mimo to, zmieniać jej nazwy — rozróżnienia wg tego kryterium dwojakiego rodzaju demokracji dokonuje Gość w dalszej części rozmowy, zaś Arystoteles, uczeń Platona, szczegółowo omawia jako odrębny rodzaj wynaturzoną formę demokracji bezpośredniej, w której nie obowiązują zasady prawne, zaś władzę sprawuje kierujący się zmiennymi emocjami tłum, ustawicznie ulegający wpływom demagogów (Polityka IV, 4, 1292a); Polibiusz w II w. p.n.e. nadał tej formie nazwę ochlokracja (z gr. ochlos: motłoch, tłum; kratos: władza), używaną do dziś. [przypis edytorski]
A jeżeli posiadamy albo spokój (…) — Por. Montaigne, Próby I, 41. [przypis tłumacza]
A jeżeliby kto pole kupne swoje, nienależące do pól dziedzicznych jego — „Istnieje rozróżnienie między polem kupionym a polem odziedziczonym, ponieważ pole kupione nie było dzielone pomiędzy kohenów w roku jubileuszowym, gdyż [ten, kto poświęcał je] mógł je poświęcić tylko do roku jubileuszowego, a w roku owym było ono przeznaczone, aby opuścić jego posiadanie i powrócić do swoich [pierwotnych] właścicieli. Dlatego jeśli [właściciel] przyjdzie, aby je wykupić, musi je wykupić za tę cenę, ustaloną dla pola rodowego. Gdy go nie wykupił, a skarbnik sprzedał je komuś innemu, albo gdy je wykupił, to »w roku jubileuszowym wróci pole to do tego, od którego nabytym zostało« (27:24), czyli człowieka, który je poświęcił. I abyś nie mówił, że […] odnosi się to do ostatniego nabywcy, czyli skarbnika, konieczne było dodanie [słów] »do którego dziedzicznie należała ona ziemia« (27:24), to jest ten, co odziedziczył ją po przodkach, czyli pierwszy właściciel, który ją poświęcił na rzecz świątyni”, Raszi do 27:22 [1]. [przypis tradycyjny]
A. Johns, Piracy…, s. 110. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 113. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 114, M. Rose, Authors and Owners…, s. 46. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 114. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 296. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 297–298, D. Saunders, Authorship and copyright, London 1992, s. 156–157. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 43. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 44. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…., s. 48, B. Balazs, Coda: A Short History of Book Piracy…, s. 404. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 50. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy…, s. 51. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy. The intellectual property wars from Gutenberg to Gates, Chicago-Londyn, 2009, s. 296, D. Saunders, Authorship and copyright, London 1992, s. 157. [przypis autorski]
A. Johns, Piracy. The intellectual property wars from Gutenberg to Gates, s. 50. [przypis autorski]
a Josef był już w Micraim — „Cóż ma to nas nauczyć, czy nie wiemy, że [Josef] był w Micraim? Lecz [Tora] chce obwieścić prawość Josefa: to ten sam Josef, który pasł owce swego ojca, ten Josef co był [niewolnikiem] w Micraim i stał się tam królem, a jednak pozostał niezachwiany w swojej sprawiedliwości”, Raszi do 1:5. [przypis tradycyjny]
a jour (fr.) — ażurowy, z regularnymi otworami na wylot. [przypis edytorski]
A. Jung podkreśla wagę tej sceny: „(…) zrozpaczona, porzucona matka błogosławi go przed Bogiem na poetę; ale błogosławieństwo jest męką, ale błogosławieństwo jest przekleństwem, które odtąd jak duch zemsty nawiedza rodzinę i pędzi Męża od upadku do upadku. (…) W ten sposób słynne powiedzenie Freiligratha, przez wielu rozumiane fałszywie, że poezja jest przekleństwem — zostało wszechstronnie poetycko umotywowane i przewija się przez całą sztukę. Ponieważ poezja ukazuje się tu istotnie jako życie dla śmierci, choć zarazem jako śmierć za życia” (s. 28). [przypis redakcyjny]
A już egiptologiem, w rodzaju Prusa czy Ebersa — Bolesław Prus (1847–1912): polski pisarz, autor powieści historycznej Faraon; Georg Ebers (1837–1898): egiptolog, autor popularnych powieści historycznych, obrazujących teatralnie sfałszowane średniowiecze i starożytność. [przypis edytorski]
A już hałła tatarskie, jaki wrzące garce/ Bełkot czynią, zagłusza — to samo porównanie w w. 534. [przypis edytorski]
a już nie w biurku zatęchłych, lecz wolnem okąpanych powietrzem — mowa o rozprawie Z. Krasińskiego pt. Kilka słów o Juliuszu Słowackim, która ukazała się w IV. tomie poznańskiego „Tygodnika literackiego”. [przypis redakcyjny]
a kajby (gw.) — tu: a gdzie. [przypis edytorski]
A kat jej prosi (…) — a kto ja prosi. [przypis edytorski]
a kędy rozdawają — fraszka wymierzona jest przeciw tym protestantom, którzy dla korzyści materialnej udawali stronników kościoła panującego. [przypis redakcyjny]
a kiedy kukułka pierwszy raz zakukała… — według panującego na Litwie ludowego przesądu, piérwszy raz na wiosnę usłyszawszy kukułkę, trzeba zadzwonić znajdującą się w kieszeni monetą, aby przez cały rok miéć wiele piéniędzy. [przypis autorski]
A kiedy przyjdziesz (…) Blaskami krwawią je swojemi… — Z. Dębicki Ekstaza, Lwów 1898, s. 30. Całą litanię do śmierci wykoncypował Miciński w utworze Pieśni triumfującej miłości („Życie” 1899, nr 5). Wygłasza tę litanię wtrącony do więzienia w toledańskim Alkazarze dawny kochanek księżniczki Miriam: „Śmierci — królowo niebieska — ratuj mnie — śmierci — zwiastunko miłosierdzia — wspomóż mnie — śmierci — lekarko nieuleczalnych — uzdrów mnie — śmierci, tęsknoto żyjących — porwij mnie — śmierci — furto niebieska — wypuść mnie — śmierci — gwiazdo zaranna — zabij mnie” etc. Cytowane Pieśni Miciński wcielił do tekstu powieści Nietota. Księga tajemna Tatr, Warszawa 1910, s. 88–100. [przypis autorski]
A kiedy straszną opisują burzę, To chmura piorun zostawia w cenzurze — aluzja do zaostrzonej cenzury carskiej po powstaniu listopadowym. [przypis edytorski]
A kiedyś niech powstanie mściciel z naszych kości — przysłowiowe. [przypis edytorski]
a kluger mensz, erłycher mensz (jid.) — mądry człowiek, uczciwy człowiek. [przypis edytorski]
a kługer mensz (jid.) — mądry człowiek. [przypis edytorski]
A koń na baranie ogonem kiwa — dawniej struny skrzypiec wyrabiano z jelit baranich (dziś z metalu), a włosia końskiego używa się do dziś do budowy smyczka. [przypis edytorski]
A. Kopff Wpływ postępu techniki na prawo autorskie, „ZNUJ” nr 48, s. 83. [przypis autorski]
A. Kraushar, Notatki naukowe i literackie. Ustawy kongresu międzynarodowego do ustalenia zasad własności literackiej, „Gazeta Sądowa Warszawska”, 1879, nr 14, s. 110. [przypis autorski]
A. Kraushar, O prawie własności literackiej i artystycznej według Delalande'a, „Gazeta Warszawska Sądowa”, nr 25, s. 203. [przypis autorski]
A. Kraushar, O prawie własności literackiej i artystycznej według Delalande'a, „Gazeta Warszawska Sądowa”, nr 28, s. 288. [przypis autorski]
A. Kraushar, O prawie własności literackiej i artystycznej według Delalande'a, „Gazeta Warszawska Sądowa”, nr 30, s. 244. [przypis autorski]
A. Kraushar, O prawie własności literackiej i artystycznej według Delalande'a…, s. 213. [przypis autorski]
A. Kraushar, O prawie własności literackiej i artystycznej według Delalande'a…, s. 288. [przypis autorski]
a Krezus natychmiast razem z wojskiem rozpoczął ucieczkę — gdy Media i Persja stały się jednym państwem, zaniepokoili się sąsiedzi, Krezus, król Lidii, Nabonid, król Chaldei [tj. państwa nowobabilońskiego], i nawet egipski Amasis [Ahmose II]. Niebezpieczna była dla nich mocno zorganizowana monarchia pod kierownictwem młodego, ambitnego króla. Siostrę Krezusa, Aryenis, poślubił był Astyages, więc Krezus mógł myśleć o zemście za szwagra i o rozszerzeniu swego panowania na wschód od rzeki Halys. Zawarłszy przymierze z Egiptem i Babilonią, rozpoczął na wiosnę 546 r. wojnę, wkraczając do Kapadocji. Szybki w swych ruchach Cyrus pobił Krezusa, a gdy ten cofnął się do Sardes, stolicy Lidii, w przekonaniu, że wojna odnowi się dopiero z najbliższą wiosną, ruszył Cyrus za nim i wbrew ówczesnym zasadom strategicznym zdobył Sardes (w jesieni 546 r.). Pozostawało jeszcze podbicie Babilonii, co wobec upadku Krezusa było tylko kwestią czasu. Ksenofont przedstawia Krezusa jako sprzymierzeńca Asyrii, a Cyrusa jeszcze jako królewicza; zob. ustęp 3 i 4. [przypis tłumacza]
A król Dawid zestarzał się był i miał wiele dni wieku… — 1 Krl, 1–4, w tłum. Jakuba Wujka. [przypis edytorski]
a krzew nie zgorzał — był to „symbol Micraimu i Israela: wróg przyrównany został do ognia a Israel do krzewu i tak jak ogień nie spalał krzewu, tak też i wróg nie może unicestwić Israela”, zob. Chizkuni do 3:2. [przypis tradycyjny]
A kto by się dotknął pościeli jego — „To uczy, że [przebywanie na] łóżku [osoby nieczystej] powoduje poważniejszą nieczystość niż ta przenoszona przez dotyk, ponieważ to [łóżko] staje się pierwotnym źródłem nieczystości [hebr. אַב הַטֻּמְאָה (aw hatuma) dosł. ojciec nieczystości], które skaża człowieka i ubrania, ale dotknięcie, bez leżenia, jest wtórnym źródłem nieczystości [hebr. וְלַד הַטֻּמְאָה (wlad hatuma) dosł. potomek nieczystości] i przenosi skażenie tylko na pożywienie i napoje”, Raszi do 15: 5 [1]. [przypis tradycyjny]
A kto by się miał straszyć Tatarskiego tańca. — „Od Tamerlana podane prawidła zachowywali Tatarzy, i to nazywali nasi dziadowie tańcem Tatarskim”. Czacki O Litewskich i Polskich prawach k. 235, przypis 111 [Od Tamerlana podane: Tamerlan czyli Timurleng (1336–14J5), wielki zdobywca Tatarski, pogromca sułtana Bajazeta; Czacki O Litewskich…: znakomite dzieło Tadeusza Czackiego pt. O Litewskich i Polskich prawach, o ich duchu, źródłach, związku i o rzeczach zawartych w pierwszym statucie dla Litwy 1529 r. wydanym. Pierwsze wydanie 2 tomy in 4° Warszawa 1800–1801; J. U.]. [przypis autorski]
a kto by to nosił — „Dotyczy to wszystkiego, o czym mowa w odniesieniu do człowieka mającego upławy: chorobliwego wycieku, śliny, nasienia, moczu oraz łóżka czy siodła, [używanych przez nieczystego]: przenoszenie tych [wydzielin lub tych sprzętów] zanieczyszcza człowieka, a ten z kolei skaża ubrania”, Raszi do 15:10 [2]. [przypis tradycyjny]
A kto cię postawił panem i sędzią nad nami? — Dz 7, 27. [przypis edytorski]
A kto mnie stworzył na to, ażebym w tej chwili (…) Z nim razem płacz, kamienny, lodowaty Boże! — J. Kasprowicz, Dzieła, IX, s. 72, 74 (Dies Irae). [przypis autorski]
(…) a kto się pyta o sprawy czyje (…) śmiech pusty — znaczy: każdemu co by się pytał o to, co się kryje pod tą czy ową maską, odpowie tylko wrzawa, śmiech pusty. [przypis redakcyjny]
A kto umiał być na tyle przezorny… podlegać wątpliwości — oratio obliqua, Henkel wszędzie w takich wypadkach stawia niepotrzebnie cudzysłów, a w tym wypadku myli czytelnika, wywołując wrażenie orationis rectae. [przypis tłumacza]
A któraby się twojem imieniem krzcić dała, / Każda rozum nad insze więtszy będzie miała / Piękność, ludzkość, roztropność (…) — w tej stancy, sławiącej wszystkie Izabelle, składa poeta niewątpliwie hołd Izabelli esteńskiej, siostrze Alfonsa i Hipolita (por. XIII 59–61). [przypis redakcyjny]
a któregom wyparł z siodła, ledwom go ugodził — informacja o zwycięstwie Zawiszy z Janem, księciem Aragonii, jest autentyczna, jednak w rzeczywistości nastąpiło ono w 1415, więc już po wojnie polsko-krzyżackiej. [przypis edytorski]
a którzy nie chcą robić, ci też (jako Paweł święty powiada) niechby nie jedli — por. 1 Tes 3, 10. [przypis edytorski]
A któż Tobie podobny Panie (…) znosisz nieprawości i mijasz grzech tych ostatków ludu twego… — Mi 7, 18–19. [przypis edytorski]
a l'artiste — jak artysta, w stylu artysty. [przypis edytorski]
a l'assassino (wł.) — na mordercę (przekleństwo). [przypis edytorski]
A la bonne heure (fr.) — w samą porę. [przypis edytorski]
a la campagne — przekład wiersza Na wsi. [przypis edytorski]
A la casa, Ignacio! (hiszp.) — Do domu, Ignacio! [przypis edytorski]
a la gier, kom a la gier (zniekształcone fr. à la guerre comme à la guerre) — jak to na wojnie. [przypis edytorski]
a la guerre comme á la guerre (fr.) — na wojnie jak to na wojnie. [przypis edytorski]
a la maniere russe (fr.) — na sposób rosyjski. [przypis edytorski]
A larga, ladron! A larga! — Precz, zbóju! Precz! [przypis edytorski]
A lata życia Kehata — w Rdz 15:13 było zapowiedziane, że potomkowie Abrahama będą „w ziemi nie swojej” czterysta lat, ale lata te zostały policzone od dnia narodzin Icchaka. Kehat był wśród tych, którzy zeszli do Micraim. Zliczając wszystkie jego lata (133), lata Amrama (137) oraz 80 lat Mojżesza, który w tym wieku wyszedł z Micraim, nie uzyska się 400 lat. I wielokrotnie lata życia syna (po jego narodzeniu) pokrywają się z dalszymi latami jego ojca, zob. Raszi do 6:18. [przypis tradycyjny]
A lata życia Lewiego: sto trzydzieści i siedem lat — „Dlaczego wyliczone są lata życia Lewiego? Aby uzmysłowić ile lat trwała niewola, bo jak długo żył choć jeden z synów Jakuba, [Hebrajczycy] nie byli jeszcze zniewoleni i jest napisane «umarł Josef i wszyscy bracia jego» (Wj 1:6), a następnie napisane jest (1:8) «i powstał król nowy», a Lewi żył najdłużej ze wszystkich [braci]”, Raszi do 6:16. [przypis tradycyjny]
A lichoż mi kazało na ten statek włazić — Molier, Szelmostwa Skapena, akt II, scena 11 (powtarzane słowa Geronta do Skapena, którymi komentuje rzekome porwanie swojego syna; w przytoczeniu zmieniono „mu” na „mi”). [przypis edytorski]
a limine (Latin) — from the threshold, from the beginning. [przypis edytorski]
a limine (łac.) — dosł.: na granicy; od samego początku. [przypis edytorski]
A liście — jedne — ku ziemi wiatr zmiata… Tak i ród ludzi — z Iliady, VI, 147–149.: Jaki jest liści rodowód, zupełnie ten sam i u ludzi./ Liście albowiem na ziemię strącają wiatry, lecz lasy/ Nowe puszczają pędy, gdy pora wiosenna powraca./ Tak pokolenia i ludzie to rosną, to znów upadają (przekład Pawła Popiela, Kraków 1882). [przypis tłumacza]
a loci ordinario (łac.) — miejscowego biskupa. [przypis redakcyjny]
a longe, cum irreparabili (…) (łac.) — od dawna z niepowetowaną… klęską. [przypis redakcyjny]
„a” lub „I” – w języku angielskim: a: rodzajnik nieokreślony; I: ja. [przypis tłumacza]
A ludzkie myśli (…) na jawi — zajmuje myśli ludzkie tym, co na jawie, czyli w rzeczywistości okazuje się nieprawdziwe, złudne. [przypis redakcyjny]
A Luisa Riccardi, moglie adorata, il marito (wł.) — Ludwice Riccardi, uwielbianej żonie, mąż. [przypis autorski]
A ładna kobyła to nie piękna? Przecież ją i bóg w wyroczni pochwalił? — jedyna znana nam wyrocznia pochwalająca klacze (chociaż niekoniecznie ich piękno) powstała w odpowiedzi na prośbę mieszkańców Megary i zaczyna się od słów: „Ze wszystkich krain Argos Pelazgijskie najlepsze, trackie klacze i lacedemońskie kobiety”. Jednak Hippiasz wydaje się sugerować, że wyrocznia dotyczyła klaczy z jego ojczystej Elidy. [przypis edytorski]
A łącznikiem jest dźwięk… — Co rozumieć przez łącznik, trudno z określenia podanego wyjaśnić, zwłaszcza że i tekst mamy przed sobą zepsuty. [przypis tłumacza]
A, M, O — amo: kocham. [przypis tłumacza]
a. m. — skrót od łac. ante meridiem: przed południem. [przypis edytorski]
A. M. — skrót od łac. ante meridiem (przed południem), używany powszechnie w jęz. angielskim. [przypis edytorski]
A Mademoiselle Felicia Merlin, Rue Warecka (fr.) — Do panny Felicji Merlin, ulica Warecka. [przypis edytorski]
A maiori ad minus (łac.) — „Od większego do mniejszego”. [przypis tłumacza]
a malo spiritu ad templum propellebar (łac.) — przez ducha zła zostałem pchnięty ku kościołowi. [przypis edytorski]
A man covainc'd against his will… (ang.) — Kto zostaje przekonany wbrew swej woli, ten pozostaje przy swoim zdaniu. [przypis edytorski]
A. Marvell, XVII-wieczny poeta angielski, cytat za: A. Brigs, P. Burke, Społeczna historia mediów…, s. 30. [przypis autorski]
a merder (jid.) — rozbójnik. [przypis edytorski]
A mesure qu'on a plus d'esprit… (fr.) — Im wyżej rozwinięty umysł, tym więcej widzi między ludźmi odrębności; umysły pospolite nie dostrzegają różnic między ludźmi (Pascal, Myśli, tłum. T. Boy-Żeleński). [przypis edytorski]
A mianowicie czczeni przezeń szczególniej arcybiskupi — [w oryg. łac.] sed specialiter quos venerabatur archiepiscopi. Znowuż powrót do wzmianki o (dwóch) polskich arcybiskupach, tak iżby nie można sądzić, ażeby to działo się u niego przygodnie. [przypis tłumacza]
A mimo to byli bardzo winni, iż odrzucili proroków z przyczyny ich cudów — J 15, 24. [przypis tłumacza]
A mimo to przyrzeka im znak Jonasza, swego zmartwychwstania, znak wielki i nieporównany — Mt 12, 39. [przypis tłumacza]
A mimo to wyciągają wniosek, iż jeden z tych punktów nie istnieje — Przeczą Bogu z przyczyn nędzy człowieka lub przeczą nędzy i słabości człowieka, ponieważ widzą w nim Boga. [przypis tłumacza]
a minori ad maius (łac.) — od mniejszego do większego (od szczegółu do ogółu). [przypis edytorski]
A mnie — «Aż do waszego powrotu będę w niepewności, czy nie zostałem osierocony», zob. Raszi do 43:14. Hebr. rdzeń שָׁכֹל (szachol) odnosi się do rodzica, któremu zmarły dzieci. [przypis edytorski]
A mniejszy grzech jest człowieka zabić, rzekł jeden filozof, niżli na stawieniu prawa pobłądzić; bo ono złe prawo długo będzie i ciała, i dusze ludzkie zabijało — Skarga powołuje się tutaj na „Plato, Dialog 5. de justo”, jednak ani pseudoplatoński dialog De iusto, ani żaden z dialogów Platona, łącznie z Państwem, publikowanym po łacinie jako De republica vel de iusto libri decem, nie zawierają niczego przypominającego podobne zdanie. [przypis edytorski]
A moje miłe serce roześmiało się — z Odysei, X, 413. [przypis tłumacza]
A mon… (frz.) — zu meinem einzigen Verlangen. [przypis edytorski]
a możni korzystają z tego ku zgubie państwa — Aluzja do niedawnych wypadków politycznych we Francji. [przypis tłumacza]
A much abused letter — książka Tyrrella z 1906 roku. [przypis edytorski]
a multis (…) vincimur — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium, CXXIV. [przypis tłumacza]
a my taki — pomimo wszystko. [przypis autorski]
a myśl sama o tym barwę z twarzy zdziera — sens: na samą myśl o tym człowiek blednie. [przypis edytorski]
a na nim włos pożółkły, cienki — „Czarny włos, który był na [zakażeniu] stał się żółty”, Raszi do 13:30 [1]. [przypis tradycyjny]
