Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 14463 przypisów.
pretoriański — charakterystyczny dla pretorian, tj. dla straży przybocznej cesarzy rzymskich. [przypis edytorski]
pretorium — trybunał sądowy. [przypis edytorski]
pretura — urząd pretora; pretor: wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie, sprawujący władzę sądową i zastępujący konsula pod jego nieobecność; sprawowanie poprzednio pretury było warunkiem koniecznym do ubiegania się o urząd konsula. [przypis edytorski]
Preussen, Preussen über alles, über alles in der Welt — Prusy, Prusy ponad wszystko, ponad wszystko w świecie. [przypis edytorski]
Previtali, Andrea (ok. 1480–1528) — malarz włoski okresu renesansu tworzący głównie w Bergamo, m.in. dla tamtejszej katedry, autor wielu madonn z dzieciątkiem oraz sławnego zwiastowania; tu: nawiązanie do obrazu Ukrzyżowanie (obecnie w Galerii Akademickiej w Wenecji) przedstawiającego Chrystusa w otoczeniu rozpaczających Jana Chrzciciela oraz kobiet, rozpiętego na niezwykle wysokim krzyżu (żadna z osób znajdujących się u jego podstawy nie sięga nawet stóp ukrzyżowanego), tak że jego postać znajduje się na tle koron drzew. [przypis edytorski]
Prevost, Antoin (1697–1763) — francuski pisarz, prekursor romantyzmu we Francji, autor powieści Historia kawalera des Grieux i Manon Lescaut, poświęconej problemowi namiętności. [przypis edytorski]
prewarykant (daw., z łac.: praevaricator) — zaniedbujący swój obowiązek, sprzedajny obrońca a. oskarżyciel w sądzie. [przypis edytorski]
prewarykator — oszust; sprzeniewierzający się. [przypis edytorski]
prewet (daw. pot.) — ustęp, ubikacja. [przypis edytorski]
prewoschoditielstwo (ros.) — ekscelencja; honorowy tytuł wysokich urzędników państwowych, wg tabeli rang Imperium Rosyjskiego przysługujący generałom i urzędnikom cywilnym III i IV klasy. [przypis edytorski]
prewot — naczelnik, przełożony; urzędnik o uprawnieniach policyjno-sądowych, zajmujący się sprawami przeznaczonymi do niezwłocznego osądzenia, przewodniczący trybunałowi i dysponujący odpowiednią gwardią. [przypis edytorski]
Preyer, Wilhelm Thierry (1841–1897) — niemiecki fizjolog i psycholog, prekursor psychologii rozwojowej. [przypis edytorski]
prezbiter (z łac.) — przełożony gminy chrześcijańskiej. [przypis edytorski]
prezbiterianizm — odłam wyznania protestanckiego charakteryzujący się ustrojem opartym na kolegialnej władzy zgromadzeń prezbiterów, czyli starszych zborów; powstały w XVI w. w Szkocji w wyniku sprzeciwu wobec władzy biskupów w Kościele anglikańskim. [przypis edytorski]
prezbiterium — część kościoła, w której znajduje się główny ołtarz. [przypis edytorski]
prezbiterium — część kościoła, w której znajduje się ołtarz. [przypis edytorski]
prezencja (z łac.) — tu: obecność. [przypis edytorski]
prezenta (daw. forma) — dziś: prezenty. [przypis edytorski]
prezenta (daw.) — przedstawienie do zatwierdzenia kandydata na jakiś urząd, stanowisko. [przypis edytorski]
prezenta — dziś popr.: prezenty. [przypis edytorski]
prezentować się (z łac.) — tu: pokazać się, wystąpić. [przypis edytorski]
prezentystyczny — nakierowany na teraźniejszość. [przypis edytorski]
prezerwatywa (daw.) — środek ochronny, zapobiegający chorobie. [przypis edytorski]
prezerwatywa (daw.) — tu: zabezpieczenie. [przypis edytorski]
prezerwatywa (daw., z łac.) — tu: ochrona. [przypis edytorski]
prezerwatywa (daw., z łac.) — tu: środek ochronny, zapobiegawczy. [przypis edytorski]
prezerwatywa (tu daw.) — zabezpieczenie, ochrona. [przypis edytorski]
prezerwatywa (z fr. préservation) — tu: ochrona, zabezpieczenie. [przypis edytorski]
prezerwatywa (z łac. praeservare: zachowywać, zabezpieczać) — tu: środek zapobiegawczy, lek uśmierzający a. wzmacniający. [przypis edytorski]
prezerwować — chronić, zachowywać, zabezpieczać. [przypis edytorski]
prezumcja (daw., z łac.) — mniemanie. [przypis edytorski]
prezydent — prezydent Warszawy, Andrzej Rafałowicz (1736–1823), zamożny kupiec i bankier. [przypis edytorski]
prezydent prowincji Wales — przewodniczący Rady Walii i Marchii (ang. Council of Wales and the Marches), regionalnego organu administracyjnego działającego w królestwie Anglii od XV do XVII w., którego obszarem odpowiedzialności była współczesna Walia oraz hrabstwa na pograniczu Anglii i Walii (obszar tzw. marchii walijskich); siedzibę Rady stanowił zamek w Ludlow, opuszczony po jej likwidacji w 1689. [przypis edytorski]
prezydent — tu: przewodniczący sądu. [przypis edytorski]
prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga. [przypis edytorski]
prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga. [przypis edytorski]
prezydium (z łac. praesidium) — straż, zbrojna załoga; tu: placówka. [przypis edytorski]
prezydium (z łac. praesidium) — zbrojna załoga. [przypis edytorski]
prezydium (z łac.) — zbrojna załoga. [przypis edytorski]
prezydować (daw.) — zajmować pierwsze miejsce, być prezesem. [przypis edytorski]
prezydować — zajmować pierwsze miejsce, być prezesem, przewodniczyć; tu pot. żart.: zarządzać kuchnią a. jadalnią. [przypis edytorski]
pręcej — dziś popr.: prędzej (zniekształcone dla rymu). [przypis edytorski]
pręcej (starop. forma) — dziś: prędzej; szybciej. [przypis edytorski]
pręcej (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędzej. [przypis edytorski]
pręcej (starop. forma ort.) — dziś: prędzej; szybciej. [przypis edytorski]
pręcej (starop. forma ort.) — prędzej. [przypis edytorski]
pręcej (starop. forma ort.) — prędzej; tu: bardziej. [przypis edytorski]
pręcey (starop. forma ort.) — prędzej. [przypis edytorski]
pręcie — dziś forma lm: pręty; witki, pędy. [przypis edytorski]
pręcie — patyczki, z których upleciony był płot. [przypis edytorski]
précieuse (fr.) — cenna. [przypis edytorski]
précieuse (fr.) — tu: wykwintnisia; kobieta afektowana, wyszukana w mowie, stroju itp. [przypis edytorski]
précieusy (z fr.) — wykwintnisie. [przypis edytorski]
prędki — szybko wpadający w gniew. [przypis edytorski]
prędki — tu: szybki; prędko wywołany. [przypis edytorski]
prędkość — w pisowni z XVI w.: prętkość. [przypis edytorski]
Prędzej bowiem do bitwy krwawej nie myślę się zabrać… — Iliada IX 360 i nast. [przypis edytorski]
prędzej by język przyschnął do jego podniebienia — sparafrazowane wyrażenie biblijne, pochodzące jednak nie z ksiąg proroka Jeremiasza, ale z Psalmów (Ps 137, 6): „Niech przylgnie język mój do podniebienia mojego, jeżelibym nie pamiętał ciebie, jeślibym nie stawił Jerozolimy na przedzie radości mojej” (tłum. Izaaka Cylkowa). W języku ksiąg biblijnych „język przylgnął komuś do podniebienia” oznacza zaniemówienie, utratę mowy, podczas gdy polskie „język przysechł komuś do podniebienia” oznacza odczuwanie dużej suchości w ustach. [przypis edytorski]
Prędzej Hadesa zobaczysz, nim ci to Mojra wyprzędła… — por. Iliada XX 336 (Posejdon do Eneasza, który stanął do walki z Achillesem). [przypis edytorski]
pręgaty — dziś: pręgowany. [przypis edytorski]
pręgi — dziś popr. forma N.lm: pręgami. [przypis edytorski]
pręgierz — słup, do którego daw. przywiązywano winowajców w celu publicznego wymierzenia im kary. [przypis edytorski]
pręgierz — słup, przy którym dawniej wystawiano skazańców na widok publiczny i wymierzano im karę. [przypis edytorski]
pręgierz — w średniowiecznych miastach słup służący do publicznej chłosty skazańców. [przypis edytorski]
pręgierz — w średniowieczu słup, przy którym wystawiano na widok publiczny skazańców i karano ich. [przypis edytorski]
préparer le chemin, pour ne se voir que le jour (fr.) — przygotować się do tego, by nie widywać się inaczej niż za dnia. [przypis edytorski]
pręt (daw., gw.) — dawna miara powierzchni. [przypis edytorski]
pręt — daw. pol. miara długości równa 4,32 m.; 300 prętów kwadratowych to 1 morga. [przypis edytorski]
pręt — dawna anglosaska miara długości wynosząca ok. 5 m. [przypis edytorski]
pręt — historyczna miara długości, w krajach anglosaskich licząca 16,5 stopy, tj. ok. 5 metrów. [przypis edytorski]
pręt — tu: daw. miara, wynosząca 12–15 stóp, tj. ok. 4 m. [przypis edytorski]
prête à croquer sa petite maman anglaise (fr.) — gotowa do schrupania swojej angielskiej mamusi. [przypis edytorski]
prętka (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędka. [przypis edytorski]
prętki (daw.) — dziś popr.: prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma) — dziś: prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędki; szybki, niezwłoczny, natychmiastowy. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędki; szybki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędki; szybki, tu: natychmiastowy. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś: prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — dziś: prędki; szybki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma ort.) — prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma) — prędki. [przypis edytorski]
prętki (starop. forma) — prędki; szybki. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma) — dziś popr.: prędko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma) — dziś popr.: prędko; szybko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma ort.) — dziś: prędko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma ort.) — dziś: prędko; szybko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma ort.) — dziś: prędko; zaraz. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma) — prędko. [przypis edytorski]
prętko (starop. forma) — prędko; szybko. [przypis edytorski]
prętkość (starop. forma) — dziś popr.: prędkość; szybkość. [przypis edytorski]
prętkość (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędkość. [przypis edytorski]
prętkość (starop. forma ort.) — dziś popr.: prędkość; szybkość. [przypis edytorski]
prętów — w oryg. niem. Weidenästen: gałęzie wierzby. [przypis edytorski]
pręty — dziś popr. forma N. lm: prętami. [przypis edytorski]
pręty łozinowe — gałązki, witki, zwłaszcza wierzbowe. [przypis edytorski]
Prévost, Antoin (1697–1763) — francuski pisarz, prekursor romantyzmu we Francji, autor powieści Historia kawalera des Grieux i Manon Lescaut, poświęconej problemowi mechanizmu działania namiętności. [przypis edytorski]
Prévot Charles-Victor, wicehrabia d'Arlincourt (1788–1856) — francuski powieściopisarz, popularny w l. 20. XIX w.; autor m.in. pseudohistorycznej powieści Le Solitaire (Samotnik, 1821), z akcją osadzoną w XV w., mającej kilkanaście wydań w ciągu kilku miesięcy, liczne tłumaczenia, kilka adaptacji operowych, wiele adaptacji teatralnych, parodii itp. [przypis edytorski]
