Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 125685 przypisów.
chycić (gw.) — chwycić. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
chycić (gw.) — chwycić, złapać. [przypis edytorski]
chycić (gw.) — pochwycić, złapać. [przypis edytorski]
chyl (daw.) — płynna substancja powstająca w żołądku w czasie trawienia pokarmów. [przypis edytorski]
chyla (gw.) — ile. [przypis edytorski]
chyla tyla (gw.) — o tyle, o ile; trochę. [przypis edytorski]
chyla tyla (gw.) — trochę. [przypis edytorski]
chyla tyla — trochę, nieco; o tyle, o ile. [przypis edytorski]
chylać (daw.) — chylić. [przypis edytorski]
chylat — w Turcji, Indiach, Persji suknia honorowa ofiarowywana osobie zasłużonej przez władcę. [przypis edytorski]
chyloł (gw.) — schylał. [przypis edytorski]
chylośny — wielki. [przypis edytorski]
chyłkiem — ukradkiem. [przypis edytorski]
chymera — chimera; kaprys. [przypis edytorski]
chynąć — zanurzyć się; por. dziś: wychynąć skądś. [przypis edytorski]
chyra (gw.) — kołtun. [przypis edytorski]
Chyrów — miasto na Ukrainie nad rzeką Strwiąż, niedaleko Przemyśla, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, lokowane w 1528, niegdyś prywatne miasto szlacheckie w województwie ruskim, własność Herburtów, potem Ossolińskich i Mniszchów; tu: nazwa miasta użyta jako synonim renomowanej szkoły jezuickiej, gimnazjum męskiego, usytuowanego na terenie podchyrowsniej wsi Bąkowice, doskonale wyposażonego zakładu naukowo-wychowawczego (pracownie przedmiotowe, biblioteka, sala teatralna, muzeum przyrodnicze z kolekcją ptaków egzotycznych fundacji hrabiów Dzieduszyckich, ogród botaniczny itp.), funkcjonującego w Galicji od l. 80. XIX w. do 1939 r. [przypis edytorski]
chystać (daw.) — huśtać; kołysać. [przypis edytorski]
chytać (gw.) — chwytać. [przypis edytorski]
chytał (gw.) — chwytał. [przypis edytorski]
chytrszy (daw.) — dziś: bardziej chytry, sprytniejszy. [przypis edytorski]
chytry — hebr. עָרוּם (arum) w znaczeniu 'sprytny, bystry'. [przypis edytorski]
chytry (starop.) — tu: podstępny. [przypis edytorski]
chytrze — Targum Onlekos interpretuje to jako ‘dzięki mądrości’, zob. Raszi do 27:35. [przypis edytorski]
chyz a. chyż (daw., starop.) — uboga, niska chałupa. [przypis edytorski]
chyzo (gw.) — chyżo, szybko. [przypis edytorski]
chyże jego posły — dziś popr. forma: chyży jego posłowie. [przypis edytorski]
chyżej — tu: bardziej chyżo, szybciej. [przypis edytorski]
chyżo (daw.) — szybko. [przypis edytorski]
chyżo — szybko. [przypis edytorski]
chyżość — dziś popr.: prędkość. [przypis edytorski]
chyżość — dziś: prędkość. [przypis edytorski]
chyżość — prędkość. [przypis edytorski]
chyżość — prędkość, szybkość. [przypis edytorski]
chyżość — szybkość. [przypis edytorski]
chyżość — szybkość, szybkie poruszanie się, wykonywanie czegoś. [przypis edytorski]
chyży (daw.) — szybki. [przypis edytorski]
chyży — szybki, prędki. [przypis edytorski]
chyży — szybki. [przypis edytorski]
chyży — szybki, zwinny. [przypis edytorski]
Ci berła wśród zajadłych bohaterów kładą — gest oznaczający nietykalność urzędu. [przypis edytorski]
…ci, bogom bliscy krwią. Synowie Zeusa… — Ajschylos, Niobe (niezachowany dramat). [przypis edytorski]
ci, co się już pożenili, jednego wyjąwszy — tzn. z wyjątkiem stryja Klaudiusza, który ożenił się z matką Hamleta, Gertrudą. [przypis edytorski]
ci-devant aristos (fr.) — byli arystokraci. [przypis edytorski]
ci-devant (fr.) — była, dawna, niegdysiejsza. [przypis edytorski]
ci-devant (fr.) — były, dawny. [przypis edytorski]
ci-devant (fr.) — były. [przypis edytorski]
ci-devant (fr.) — dawny, były a. z dawnych czasów (pierwotnie o szlachcie trzymającej się sposobu życia sprzed Rewolucji Francuskiej). [przypis edytorski]
ci-devant (fr.) — poprzedni, dawny. [przypis edytorski]
ci-devant jeunes hommes (fr.) — ci młodzi ludzie tutaj. [przypis edytorski]
Ci-gît Piron, qui ne fut rien — Pas même académicien (fr.) — Tu spoczywa Piron, który nikim nie był, nawet członkiem Akademii Francuskiej [przypis edytorski]
Ci już do prawodawstwa należeć nie będą. Senatorowie wybieranymi być nie mogą, tylko przez samą szlachtę i z samej szlachty; urodzenia i oddzielne prawo do wszystkich w kraju godnośći; samej — te słowa usunięto w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]
ci kilku — dziś: tych kilku. [przypis edytorski]
ci kilku żyją — dziś: tych kilku żyje. [przypis edytorski]
ci, którzy dawniej z nim maszerowali w głąb kraju — mowa o 300 hoplitach dowodzonych przez Parrazyjczyka Kseniasa, towarzyszących Cyrusowi w wyprawie wspomnianej w ks. I, 1. [przypis edytorski]
ci, którzy świętych młodzianków za Herodowym ordynansem wycinali — wg Biblii, po usłyszeniu proroctwa Trzech Króli, że narodził się nowy król żydowski, król Herod kazał swoim żołnierzom zabić wszystkich małych chłopców; Maria i Józef uratowali wówczas nowonarodzonego Jezusa Chrystusa dzięki anielskiemu ostrzeżeniu i ucieczce do Egiptu. [przypis edytorski]
ci pod Teby idący w siedmioro — wg mitu siedmiu bohaterów, z polecenia Polinika wyruszyło przeciw Tebom, żeby pozbawić tronu Teoklesa, brata Polinika. [przypis edytorski]
ci (starop., gw.) — tu: partykuła wzmacniająca. [przypis edytorski]
ci (starop.) — partykuła wzmacniająca. [przypis edytorski]
ci (starop.) — tu: partykuła wzmacniająca; otoż ci (…) stoję: oto (właśnie) stoję. [przypis edytorski]
ci — tu: partykuła wzmacniająca. [przypis edytorski]
ci — tu: partykuła wzmacniająca wymowę czasownika w zdaniu. [przypis edytorski]
ci — tu: partykuła wzmacniająca wymowę zdania. [przypis edytorski]
ci — tu: w funkcji partykuły wzmacniającej. [przypis edytorski]
ci — tu: w funkcji partykuły wzmacniającej. [przypis edytorski]
ci wszyscy, co pozostawiali kości w krainie wiecznych lodów od trzech wieków — historia eksploracji dalekiej północy sięga najprawdopodobniej czasów przed X w. Zwiększone zainteresowanie daleką północą (XV w.) łączy się z potrzebą znalezienia krótszej drogi między Oceanem Atlantyckim a Pacyfikiem (do tej pory szlak żeglugowy prowadził wokół przylądka Horn na południowym krańcu Ameryki Południowej). Owocem tych poszukiwań było odkrycie Przejścia Północno-Zachodniego (dopiero w 1851 r.). Pierwsze udokumentowane wyprawy, które miały na celu zdobycie samego bieguna północnego odbywały się od początku XIX w. [przypis edytorski]
ci z kół Orfeusza — orficy, członkowie nurt religijnego o charakterze mistycznym, wywodzący swoje początki od mitycznego poety Orfeusza; w odróżnieniu od tradycyjnej religii greckiej propagowali ascezę, posługiwali się świętymi pismami i wierzyli w istnienie boskiej i nieśmiertelnej duszy ludzkiej, uwięzionej w ciele, oraz we wcielanie się duszy po śmierci w inne ciała (wędrówka dusz). [przypis edytorski]
ciał zwierzęcych używają (…) jak ci, co purpurę robią — w starożytności purpura, zwana fenicką a. tyryjską, była bardzo kosztownym, trwałym barwnikiem w odcieniach od różowego do ciemnego fioletu, otrzymywanym ze ślimaków morskich w Fenicji, głównie w mieście Tyr. [przypis edytorski]
ciała jego pociąć i na fale rozrzucić (mit. gr.) — podobnie jak Medea cięła ciało swego brata Apsyrta, gdy uciekała z Jazonem. [przypis edytorski]
ciała obie (starop. forma) — daw. liczba podwójna, szyk przestawny; dziś popr: oba ciała. [przypis edytorski]
ciałka Nissla (biol.) — grudkowate, ziarniste struktury w komórkach nerwowych (neuronach), stanowiące miejsca intensywnej syntezy białek. [przypis edytorski]
ciało człowiecze z tych się czterzech wilgotności rodzić musi, to jest, ze krwie, z kolery, flegmy, a z melankoliej — własny wykład Reja średniowiecznej, wywodzącej się ze starożytności (por. Polibosa De natura hominis z tradycji hipokratejskiej), teorii humoralnej nauczającej o czterech cieczach (łac. humores) wydzielanych przez gruczoły odpowiednich organów i decydujących przez swe proporcje o typie usposobienia człowieka: sangwinicznym, cholerycznym, flegmatycznym lub melancholijnym. Owe cztery ciecze to: krew, żółć, śluz (flegma) i czarna żółć, wydzielane odpowiednio przez serce, mózg, wątrobę i śledzionę, przypisywane im żywioły to kolejni: powietrze, woda, ogień, ziemia itd.; nauka o fizjologii humoralnej zastępowała przez wieki psychologię i psychiatrię. [przypis edytorski]
ciało nieudane — tu: nieudawane, prawdziwe. [przypis edytorski]
ciało oliwą namaszczone — smarowanie ciała oliwą było zabiegiem rutynowo stosowanym przez greckich lekkoatletów, a służyło zabezpieczeniu skóry. [przypis edytorski]
ciałoć — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć. [przypis edytorski]
ciałoć ślini — konstrukcja z partykułą ci, skróconą do -ć; inaczej: ślini ci ciało. [przypis edytorski]
ciały — dziś forma N.lm: ciałami. [przypis edytorski]
ciały — dziś popr. forma N.lm: ciałami. [przypis edytorski]
ciamara (daw.) — ciamajda, ślamazara. [przypis edytorski]
Ciano, Galeazzo (1903–1944) — wł. minister spraw zagranicznych w l. 1936–1943 i zięć Mussoliniego; gościł w Warszawie w dniach 25–27 lutego 1939 r., gdzie podejmował go Bolesław Wieniawa-Długoszowski, ówczesny ambasador polski w Rzymie. [przypis edytorski]
ciao (wł.)— cześć. [przypis edytorski]
ciapanie — odgłos chodzenia po błocie, tu: uderzeń w rozmokłą powierzchnię. [przypis edytorski]
ciarach (daw. obelż.) — szlachcic. [przypis edytorski]
ciarach (gw.) — mieszczuch. [przypis edytorski]
ciarach — pogardl. przezwanie ludowe szlachcica lub mieszczanina; także wobec chłopa ubierającego się po miejsku i udającego człowieka innej klasy społecznej. [przypis edytorski]
ciarachy — pogardliwie: szlachcic. [przypis edytorski]
ciarka — tu: owoc tarniny, ciernistego krzewu o białych kwiatach i granatowych owocach o cierpkim smaku. [przypis edytorski]
ciasne fugi — trudne położenie. [przypis edytorski]
ciasny, ale własny — wyrażenie to weszło do przysłów. [przypis edytorski]
ciaśnina — dziś: ciasnota. [przypis edytorski]
ciąć gapia — zapatrzyć się, zagapić się. [przypis edytorski]
ciąg (daw.) — dziś: przeciąg. [przypis edytorski]
ciąg — dziś popr.: ciągnij. [przypis edytorski]
ciągarka — maszyna do produkcji drutów i prętów przez ciągnienie na zimno. [przypis edytorski]
ciągiem — ciągle, nieustannie. [przypis edytorski]
ciągiem — ciągle. [przypis edytorski]
ciągle myśli o druhu — tj. o Patroklesie. [przypis edytorski]
Ciąglem się sprzeciwiał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: Ciągle się sprzeciwiałem. [przypis edytorski]
ciągleśmy (…) mówili — inaczej: ciągle mówiliśmy; przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika. [przypis edytorski]
ciągli (gw.) — dziś popr.: ciągnęli. [przypis edytorski]
