Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
niezamierzone (starop.) — [tu:] niezmierzone. [przypis redakcyjny]
niezapłacony — tu: niespłacony; taki, któremu nie zwrócono długu. [przypis edytorski]
niezapominajki — spodnie (żartobliwie). [przypis redakcyjny]
niezapominajków (daw. a. gw.) — dziś popr. forma D. lm: niezapominajek. [przypis edytorski]
niezapominki — dziś popr.: niezapominajki. [przypis edytorski]
niezapomionie (starop. forma) — nie zapomni. [przypis edytorski]
niezaprzeczenie — w oryginale: apodiktisch. [przypis tłumacza]
niezasłonione (daw.) — dziś: niezasłonięte. [przypis edytorski]
niezasłużon — niezasłużony (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
niezasłużone powodzenie staje się dla nierozumnych pobudką do nierozwagi — starożytni często wyrażają się, że umieć znosić szczęście jest dowodem kultury osobistej. [przypis tłumacza]
niezasromany (starop. forma) — niezawstydzony, niezhańbiony. [przypis edytorski]
niezasromion (daw.) — niezasromiony, niezawstydzony. [przypis edytorski]
niezastanowiony (starop. forma) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
niezastanowiony (starop.) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
niezastąpiony (starop.) — tu: niezajęty (nikt na to miejsce nie wstępował). [przypis edytorski]
niezatlony — niezapalony. [przypis edytorski]
niezawisły (daw.) — niezależny. [przypis edytorski]
niezawodnem — daw. forma N. i Msc. przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: niezawodnym. [przypis edytorski]
niezawodnie (daw.) — niewątpliwie. [przypis edytorski]
Niezawodnie. Są to synowie po duchu tych, co stworzyli Targowicę (…) jak zarazki rozkładu i przyprawiają je o stan zapalny — Quasimodo [A. Górski], Młoda Polska, „Życie” 1898, nr 18. [przypis autorski]
niezawodnie — tu: niewątpliwie. [przypis edytorski]
niezawodniejsze — dziś popr.: bardziej niezawodne. [przypis edytorski]
niezawodno — niezawodnie. [przypis edytorski]
niezawsze (starop. forma ort.) — nie zawsze. [przypis edytorski]
niezbedny — brzydki, obmierzły. [przypis redakcyjny]
niezbedny (starop.) — brzydki, obrzydły. [przypis redakcyjny]
niezbędna zgryzota — zgryzota, której nie można zbyć; której nie można się pozbyć. [przypis edytorski]
niezbędny (daw.) — obrzydły. [przypis redakcyjny]
niezbędny (daw.) — taki, którego nie można uniknąć. [przypis edytorski]
niezbędny (starop.) — tu: brzydki, obrzydły. [przypis redakcyjny]
niezbitość — cecha argumentów nie dających się zbić; niepodważalność. [przypis edytorski]
Niezbity dowód, że Jehowa nie jest niczym innym, tylko Ormuzdem… — Wariant: I Ezd 6, 23 w Septuagincie potwierdza, że Jehowa jest Ormuzdem. Znajdujemy tam oficjalną wiadomość, że w świątyni jerozolimskiej ofiarowano Panu wieczny ogień. Ten ustęp Luter roztropnie opuścił, objawienie bowiem więcej tu objawia, aniżeli należało. [przypis tłumacza]
niezbłagany — nieubłagany. [przypis edytorski]
niezbożność — niewłaściwe postępowanie. [przypis edytorski]
niezbożny — niecnotliwy (por. współczesny wyraz bezbożny). [przypis redakcyjny]
niezbrodzony — nie do przejścia w bród. [przypis edytorski]
niezbrodzony — nie do przejście w bród; tak głęboki, że nie sposób przejść go brodząc. [przypis edytorski]
niezbrojny — nieopancerzony. [przypis edytorski]
niezbyty (starop.) — nie do pozbycia się. [przypis edytorski]
niezbyty — taki, którego nie można się pozbyć, niezbędny, konieczny. [przypis edytorski]
niezbyty — taki, którego nie sposób się pozbyć. [przypis edytorski]
niezbyty — tu: taki, którego nie można się pozbyć. [przypis edytorski]
niezdarzonej goście — niedoszłej gościni (skoro jeszcze nie stanęła na brzegu, Helena jest dopiero przyszłą, potencjalną gościnią; Kochanowski używa tu starop. formy feminatywu brzmiącego w M.lp gościa). [przypis edytorski]
niezdolen — dziś: niezdolny. [przypis edytorski]
niezdrożność — zdrożność. [przypis redakcyjny]
niezdrów (daw.) — niezdrowy; chory. [przypis edytorski]
niezelżywy — taki, który nie hańbi, niebędący obelgą; „Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe”, tzn.: dla ciebie (ojczyzno) więzy, pęta (tj. niewola) nie są obelżywe, nie stanowią plamy na honorze. [przypis edytorski]
niezganiony — nienaganny. [przypis redakcyjny]
niezgaśny (daw.) — niegasnący; taki, który nigdy nie gaśnie. [przypis edytorski]
Niezgoda a. Eris (mit. gr.) — bogini chaosu, nieporządku i niezgody, siostra Aresa, boga wojny. [przypis edytorski]
Niezgoda — Eris, bogini chaosu, nieporządku i niezgody, siostra Aresa, boga wojny. [przypis edytorski]
niezgorzej — całkiem dobrze. [przypis edytorski]
niezgorzy (gw.) — nie najgorzej. [przypis edytorski]
niezgorzyśta zmiękli (gw.) — niezgorzej (nie najgorzej) zmiękliście. [przypis edytorski]
niezgrabiasz — osoba niezgrabna. [przypis edytorski]
niezgrabiasz (pot.) — człowiek niezdarny. [przypis edytorski]
niezgrabiaszostwo — dziś: niezdarność. [przypis edytorski]
niezgrabstwo — dziś: niezdarność. [przypis edytorski]
niezguła (gw.) — niedorajda. [przypis edytorski]
nieziemny — dziś popr. forma: nieziemski. [przypis edytorski]
niezlękły — nieulękły. [przypis edytorski]
niezliczona rzecz (daw.) — mnóstwo. [przypis redakcyjny]
Niezłe to bywa (…) co przymusi — bajkę o winie szampańskim uważa się za komentarz do sytuacji Polski w burzliwym okresie przed i w czasie kolejnych zaborów oraz insurekcji kościuszkowskiej. [przypis edytorski]
niezłomnie konieczne — w oryginale: streng necessitirt. [przypis tłumacza]
niezmacany (starop.) — który trudno zbadać, zmacać. [przypis redakcyjny]
niezmazalny — dziś popr.: niezmazywalny. [przypis edytorski]
niezmazanej — czystej, niepokalanej. [przypis edytorski]
niezmącona krynica dobra — w oryginale niem. einen unversieglichen immer gegenwärtigen Schatz, tj. raczej: niewyczerpany, zawsze pozostający w pamięci skarb. [przypis edytorski]
Niezmienny typie Hamleta (…) ogarnia go zbestwienie wszystkich uczuć — kolejne cytaty: S. Żeromski, Dzienniki II. 1886–1887, Warszawa 1954, s. 9 (18 XI 1886), s. 174 (17 III 1887), s. 211 (6 V 1887). [przypis autorski]
niezmierzchły — niegasnący; por.: zmierzchać. [przypis edytorski]
niezmierzone morze — zob. Odyseja, Pieśń X, w. 195. [przypis redakcyjny]
niezmierzony — bardzo wielki. [przypis redakcyjny]
niezmieszane wino — starożytni Grecy pili wino rozcieńczone wodą; wino nierozcieńczone pili tylko barbarzyńcy i pijacy. [przypis edytorski]
niezmilkły — nieuciszony; niemilknący. [przypis edytorski]
niezmyślone — szczere. [przypis redakcyjny]
nieznabóg — ateista. [przypis autorski]
nieznachodzący się (daw.) — nieznajdujący się; od: znachodzić: znajdować. [przypis edytorski]
nieznaczna rodzina — dziś raczej: nieznacząca, mało znacząca rodzina. [przypis edytorski]
nieznaczne — niewyraźne. [przypis redakcyjny]
nieznacznie — niezauważalnie, niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
nieznacznie — niezauważalnie, w sposób niedostrzegalny. [przypis edytorski]
nieznacznie — niezauważalnie, w sposób niedostrzegalny. [przypis redakcyjny]
nieznacznie* (starop.) — będąc niewidoczne. [przypis redakcyjny]
nieznaczny (daw.) — nieznany. [przypis edytorski]
nieznaczny — tu: niewidoczny, niedostrzegalny. [przypis edytorski]
nieznajdujący — tu: niedochodzący do wniosku; nierozpoznający. [przypis edytorski]
nieznajomy* (starop.) — nieznany. [przypis redakcyjny]
nieznajomy (starop.) — nieznany; tu: nierozpoznany. [przypis edytorski]
nieznajomy — tu: niezrozumiały. [przypis edytorski]
nieznajomymi (…) siły — dziś popr.: nieznajomymi siłami. [przypis edytorski]
Nieznalska, Dorota (ur. 1973) — polska artystka, przedstawicielka nurtu sztuki krytycznej, znana z kontrowersyjnej instalacji Pasja (2001). [przypis edytorski]
nieznana mu przyczyna, co w nikczemne jego progi Marsowego wiedzie syna — Aleksander Fredro, Zemsta, akt III, scena IV. [przypis edytorski]
Nieznane są nam wcale jego czyny gorszące (…) jego życia — [Friedrich-Albert Lange,] Historia filozofii materialistycznej. Podkreślenia zarówno w niniejszym ustępie, jak i w następnych ode mnie. [przypis tłumacza]
nieznanemi głosy — dziś popr. forma N. lm: nieznanymi głosami. [przypis edytorski]
nieznany (starop.) — tu: nierozpoznany. [przypis edytorski]
niezniszczalność duszy — „A któż wie, że duch synów ludzkich wstępuje w górę, a duch bydlęcy, że zstępuje pod ziemię?” (Koh 3, 21). Graetz (III, 297 etc.) mniema, że Kohelet jest satyrą na Heroda Wielkiego. Godząc się na to, chciałoby się zakwestionować jego mniemanie, że saduceusze nie pozostawili po sobie żadnego pomnika piśmienniczego (III, 99), gdy zwłaszcza sam tak bliski jest tego zdania, pisząc o Kohelecie (III, 244): „Räthselhaft ist es, warum dieser Sittenlehrer auch gegen den Unsterblichkeitsglauben ankampft… Keck leugnet er das Fortleben der Seele nach dem Tode, gegenwärtig Ausgangs — und Zielpunkt der herrschenden Religionsanschauung… Es sind offenbar gespitzte Pfeile… gleichviel ob gegen Phärisaer oder Essäer”, a wreszcie na str. 242: „Das war die Philosophie des Verfassers, dem wahrscheinlich ein Sadducäer die phärisaische und essäische Ueberfrömmigkeit und düstere Lebensanschauung zuwider waren”. W Kohelecie ta niewiara w nieśmiertelność duszy jest właśnie cechą charakterystyczną i znamiennym ów filozoficzny sceptycyzm, ów spokój człowieka, który się pozbył wszelkiego dogmatu, wszelkich przesądów, wszelkich fanatyzmów i na życie patrzy pod kątem aforyzmu: lepszy jest pies żywy niźli lew zdechły. To pisał prototyp saduceusza; z nastroju całego dzieła, z powodzi tych refleksji raz melancholijnych, to znów połyskujących humorem i ironią mędrca, wyłania się fizjonomia klasowego, umysłowego i wyzwolonego z wszelkich, gminnych zaciekłości arystokraty, który na piśmie wbrew Ibsenowi („najmocniejszy ten, który stoi — sam”) powiadał: „Biada samemu, bo jeśli upadnie, nie ma, kto by go podniósł”, a w życiu „podległy zazdrości ludzkiej” nieraz może, jak donosi Flawiusz, „względem własnych stronników zachowywał się jak względem nieprzyjaciół”. A jeśli do niższych od siebie ludzi stosował literę prawa „ząb za ząb i oko za oko”, to go i w tym wypadku poznajemy, gdyż głosił: „mądrego oczy są w głowie jego”. On też w chodził w ugodę z wszelką władzą, choćby wrogą. Księga ta nie tylko wyjść musiała z kół saducejskich, ale jedynie w nich mogła być czytana. One otoczyły ją powagą, opieką i przekazały potomności. Ten zabytek saducejski uzupełnia nam wizerunek duszy żydowskiej, która inaczej byłaby rzeczywiście zbyt jednostronna. [przypis tłumacza]
nieznośno — dziś: nieznośne. [przypis edytorski]
nieznośny* — nie do zniesienia. [przypis redakcyjny]
niezręcznie — tu: nieładnie, niestosownie. [przypis redakcyjny]
niezręczny — tu: niekorzystny. [przypis redakcyjny]
