Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 9088 przypisów.
zstać (starop.) — stać. [przypis edytorski]
zstaje — wystarcza. [przypis redakcyjny]
zstało (starop.) — stało. [przypis edytorski]
zstawa (starop.) — starcza. [przypis redakcyjny]
zstawa (strop.) — nie brak. [przypis redakcyjny]
zstawy (daw.) — podstawy, fundamenty. [przypis edytorski]
zstąp do świątyni — osobliwość wiersza Ad Venerem polega na tym, że w starożytnej poezji podobne prośby do bogów przyzywały ich do miasta lub do konkretnej świątyni. Tu zaś jest mowa raczej o kapliczce (lararium) umieszczonej w rzymskim domu. [przypis edytorski]
Zstąpię też i zobaczę — «To uczy sędziów, że nie powinni wydawać decyzji w sprawach dotyczących kary śmierci, zanim wnikliwie nie zbadają sprawy», zob. Raszi do 18:21. [przypis edytorski]
Zstąpił Eneasz w państwo nieśmiertelne (…) — Od w. 1 do 43. Tu Dante, z czym się często spotykamy w jego Boskiej Komedii, chcąc uzmysłowić i silniej wrazić w duszę czytelnika swoje wysokie idee, bierze porównania i obrazy, jak mu na myśl przychodzą, zarazem z mitów starożytności pogańskiej i z Pisma Świętego. Tak Eneasz zstąpił w świat podziemny, ażeby tam zasięgnąć wieści przepowiedni o założeniu Rzymu a z nim rzymskiego państwa, stolicy namiestników Chrystusowych; św. Paweł porwany był duchem do nieba, ażeby tym, co tam widział, rozszerzył liczbę wierzących i umocnił ich w wierze. Eneasz i św. Paweł za życia jeszcze obaj wprowadzeni byli do królestwa leżącego poza granicą żywota ziemskiego i jego błędów; ponieważ Opatrzność wybrała ich obu do objawienia i spełnienia swoich wysokich celów. Ale poeta, uznając w sobie krewkość i ułomność ludzką, powątpiewa o swej godności wewnętrznej i o skutku usiłowań, jakie w nim z namowy rozumu powstały, i poczyna chwiać się w powziętym zamiarze. [przypis redakcyjny]
zstąpił — hebr. וַיֵּרֶד (wajered): ‘zstąpił’, od rdzenia יָרַד (jarad): ‘schodzić w dół’; kto udaje się z Ziemi Izraela do Micraim (Egiptu), ‘schodzi w dół’, ponieważ Ziemia Izraela położona jest wyżej niż Micraim , a kto wraca z Micraim do Izraela ten ‘wstępuje’, co określane jest czasownikiem עָלָה (ala): ‘wznosić się, iść do góry/ku górze’. To 'schodzenie w dół' oraz 'wznoszenie się' może być także rozumiane w wymiarze duchowym. [przypis edytorski]
zstąpił Wiekuisty na górę Synaj — „Można by pomyśleć, że [Bóg] rzeczywiście zstąpił na górę, ale dalej werset mówi: „z nieba przemawiał do was” (por. Wj 20:19), to uczy że [Bóg] pochylił górne i dolne niebiosa i rozpostarł je na górze jak posłanie na łożu, a tron chwały Bożej zstąpił na nie”, Raszi do 19:20. [przypis tradycyjny]
Zstąpiłem do ziemskich ślubów — najważniejsze znaczenie dla Męża miały „śluby duchowe” — niebiańskie. Śluby ziemskie zatem były pewnego rodzaju „zniżeniem”, zstąpieniem z wyżyn niebiańskich do ziemskiej rzeczywistości. [przypis redakcyjny]
zstąpmy — «W swej niezwykłej skromności [Bóg] naradzał się ze swoim Boskim Trybunałem». Midrasz uczy, że była to kara „miara za miarę”: «oni powiedzieli „oto zbudujmy” , więc On wymierzył im podobną [karę] i powiedział „oto zstąpmy…itd.”», zob. Raszi do 11:7. [przypis edytorski]
zstępowała (…) do różnych działów wiedzy, objętych wówczas wspólną filozofii nazwą — [por.] Socrates, Historiae ecclesiasticae [Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła], lib. VII, cap. 16. [przypis autorski]
zstokrotniać — dziś: ustokrotniać. [przypis edytorski]
zstrętwiałość (starop.) — odrętwiałość. [przypis edytorski]
zsunęła się —u Cylkowa: 'spuściła się'; uzasadnienie korekty: uniknięcie śmieszności. [przypis edytorski]
zsyłać — tu: wysyłać listy. [przypis edytorski]
zszarzany (…) długą służbą — zszarzały od długiej służby. [przypis edytorski]
zszarzany — dziś: zszarzały. [przypis edytorski]
zszedł (daw.) — spotkał, idąc. [przypis edytorski]
zszeregowały — dziś: uszeregowały. [przypis edytorski]
zszeregowanie — dzisiaj: uszeregowanie. [przypis edytorski]
zszerszeniały (daw.) — pokryty szronem. [przypis edytorski]
zśliznąć — dziś popr.: ześliznąć. [przypis edytorski]
zśród — dziś: spośród. [przypis edytorski]
zśród — dziś: spośród, spomiędzy. [przypis edytorski]
ztamtąd — dziś popr. pisownia: stamtąd. [przypis edytorski]
ztamtąd — dziś ubezdźwięcznione: stamtąd. [przypis edytorski]
ztamtąd (starop. forma ort.) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): stamtąd. [przypis edytorski]
ztamtąd (starop. forma ort.) — dziś: stamtąd. [przypis edytorski]
ztamtąd (starop. forma) — stamtąd. [przypis edytorski]
ztąd (daw.) — dziś ubezdźwięcznione: stąd. [przypis edytorski]
ztąd — dziś popr. pisownia: stąd. [przypis edytorski]
ztąd — dziś popr.: stąd. [przypis edytorski]
ztąd — dziś popr. ubezdźwięcznione: skąd. [przypis edytorski]
ztąd — dziś popr. ubezdźwięcznione: stąd. [przypis edytorski]
ztąd (starop. forma) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): stąd. [przypis edytorski]
ztąd (starop. forma) — dziś: stąd. [przypis edytorski]
ztąd (starop. forma ort.) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): stąd. [przypis edytorski]
ztąd (starop. forma ort.) — dziś popr.: stąd. [przypis edytorski]
ztąd (starop. forma ort.) — stąd. [przypis edytorski]
ztądże (starop. forma) — stąd właśnie. [przypis edytorski]
ztela — stąd. [przypis autorski]
zto (starop.) — do tego, na to. [przypis edytorski]
zto (starop.) — za to, do tego. [przypis edytorski]
zto (starop.) — za to, do tego; tu: bych miał zto nauki: gdybym miał odpowiednią wiedzę. [przypis edytorski]
ztożsamiły — dziś: utożsamiły. [przypis edytorski]
ztykać się (starop. forma) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): stykać się; tu: graniczyć. [przypis edytorski]
zu Befehl, Herr Graf (niem.) — rozkaz, panie hrabio. [przypis redakcyjny]
zu der Zeit — Hoffmann bezieht sich auf die sog. Giftaffäre, die den französischen Hof und Paris in den Jahren 1670-1680 erschütterte. [przypis edytorski]
zu frommen —zum Nutzen. [przypis edytorski]
zu schnadern — vor Angst zu zittern. [przypis edytorski]
zu schwer (niem.) — za ciężki. [przypis edytorski]
zu ventilierende — zu erörternde. [przypis edytorski]
zub (daw., reg.) — ząb. [przypis redakcyjny]
zubastaja szczuka (ukr.) — zębaty szczupak. [przypis edytorski]
zubnoj wracz (ros.) — dentysta. [przypis edytorski]
zubożała — tu imiesłów, nie zaś czas przeszły: tzn. uboższa. [przypis redakcyjny]
zubr (starop. forma) — zamiast: żubr (tak stale u P. Kochanowskiego). [przypis edytorski]
zubr — żubr. [przypis redakcyjny]
zubrzy (daw.) — żubrzy a. żubrowy, tj. związany z żubrem. [przypis edytorski]
zuchelek — kawałek. [przypis edytorski]
zuchowato — śmiało. [przypis edytorski]
zuchter — tu: zuch. [przypis edytorski]
Zuchthaus (niem.) — ciężkie więzienie. [przypis edytorski]
Zuchthaus (niem.) — zakład karny. [przypis edytorski]
zuciekać (daw.) — pouciekać. [przypis redakcyjny]
zuciekać — pouciekać. [przypis redakcyjny]
zuciekać (starop.) — pouciekać, uciec; hufce zuciekały: (…) pouciekały. [przypis edytorski]
zuciekać (starop.) — tu: umknąć, uciec; ziemia zuciekała: ziemia znikła z oczu. [przypis redakcyjny]
zuciekać — uciekać, znikać. [przypis redakcyjny]
zuciekali (daw.) — uciekli. [przypis redakcyjny]
zuczyć (daw.) — dziś: nauczyć. [przypis edytorski]
Zündet — Leuchtet. [przypis edytorski]
Zug marsch! (z niem.) — pluton marsz! [przypis edytorski]
Zug (niem.) — pociąg, wyprawa, cug. [przypis edytorski]
zug — starożytna rzymska moneta. [przypis tłumacza]
Zugführer (niem.) — kierownik pociągu, konduktor; dowódca plutonu. [przypis edytorski]
Zuloaga y Zabaleta, Ignacio (1870–1945) — malarz hiszpański, łączył swobodną technikę impresjonizmu z tradycjami klasyki malarstwa hiszpańskiego; portretował m.in. modelkę Agustinę Escudero Heredię, La gitana Agustina (Cyganka Agustina). [przypis edytorski]
zulus (daw., pot.) — laluś, elegancik na uniwersytecie. [przypis edytorski]
Zulusi — lud afrykański z grupy Bantu, mieszkający w południowej Afryce; w 1818 zjednoczeni w silne państwo pod wodzą króla Czaki, stawiali opór Burom i Brytyjczykom; po klęsce w 1879 większość terytoriów Zulusów została przyłączona do brytyjskiej Kolonii Natalu. [przypis edytorski]
Zum goldenen Kreuz (niem.) — nazwa hotelu, dosł. „Pod złotym krzyżem”. [przypis edytorski]
zum Henker (niem.) — a niech to; tam do kata. [przypis edytorski]
zum Henker (niem.) — tam do kata. [przypis edytorski]
zum Kuckuck (niem.) — przekleństwo: do diabła (dosł. do kukułki). [przypis redakcyjny]
Zum Rhein (…) die Wacht am Rhein — słowa niem. pieśni patriotycznej Die Wacht am Rhein (Straż na Renie) autorstwa Maximiliana Schneckenburgera (1819–1849), która wykonywana do muzyki Karla Wilhelma zyskała ogromną popularność, szczególnie podczas wojny prusko-francuskiej; odczytywano ją wtedy (i wielokrotnie później w historii) jako przeciwstawienie się francuskim pretensjom do Alzacji i Lotaryngii oraz uznawaniu Renu za naturalną granicę Francji. [przypis edytorski]
zum Teufel (niem.) — do diabła [przypis edytorski]
zum zerplatzen — zum Totlachen. [przypis edytorski]
zumal — zugleich. [przypis edytorski]
Zumara — miasto w Maroko. [przypis redakcyjny]
zumiawszy (starop.) — zdumiawszy. [przypis redakcyjny]
Zund, Kattegat i Skagerrak — cieśniny wiodące z Morza Bałtyckiego na Morze Północne. [przypis redakcyjny]
Zundy — dwie cieśniny morskie: Wielki i Mały Sund między Szwecją a Zelandią. [przypis redakcyjny]
ZUP — Zakład Ubezpieczeń Powszechnych. [przypis edytorski]
zupak (zwykle lekcew.) — zawodowy podoficer. [przypis edytorski]
zupan a. żupan (daw., gw.) — dawny ubiór, rodzaj kaftana. [przypis edytorski]
zupełną wygranę — dziś B.lp: (…) wygraną. [przypis edytorski]
zupełnemu — pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). [przypis redakcyjny]
Zupełnie było w niej pusto — za czasów pierwszej świątyni stała tu Arka Przymierza. Talmud (Joma 53 b) mówi, że był tu głaz („ołtarz-głaz”? wyrażenie Wyspiańskiego z Meleagra) שתיה. [przypis tłumacza]
