Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Dlaczego wspieram Fundację Wolne Lektury?

Bo kocham książki. Bo w moim domu książki, języki są codziennością. Uczymy się, czytamy, szukamy nowych tekstów, nowych książek, nowych sensów. I bardzo mocno wierzę w to, że książki dla nikogo nie powinny być luksusem.

A Fundacja robi coś naprawdę pięknego: oddaje książki ludziom. Dlatego z nią współpracuję. I Państwa bardzo, bardzo zachęcam do wsparcia Wolnych Lektur.

Paulina Chruściel, ambasadorka i lektorka Wolnych Lektur

Wesprzyj Wolne Lektury
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Próby teatralne 3, wyd. Czytelnik, Warszawa 1979.

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Sponsor

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Ilona Kalamon, Kornel Myczko, Dagmara Śniowska.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Ilustracja na okładce: Córka w bujaku, Henry Lyman Saÿen (1875–1918), domena publiczna.

Teatrzyk „Zielona Gęś”
  1. Potworny wujaszek
  2. W szponach kofeiny czyli Straszne skutki niedozwolonej operacji
  3. Trzy gwiazdki na niebie
  4. Hamlet
  5. Pożyczka polska czyli Zyg-zyg marchewka
  6. Pan Tadeusz
  7. Dwóch Polaków
  8. Jodły na gór szczycie
  9. Fafik i robaczki świętojańskie
  10. Siedmiu braci śpiących
  11. Złoty zegarek
  12. Zaręczyny Gżegżółki
  13. Żarłoczna Ewa
  14. Gżegżółka na konferencji pokojowej
  15. Śmierć Juliusza Cezara
  16. Trzy niewidome myszy
  17. Koncert Armii Zbawienia
  18. Wesele na Kurpiach
  19. Pogrzeb zbrodniarza wojennego
  20. Sposób na dobry humor
  21. Siedem kotów
  22. Gżegżółka w roli psa
  23. Gżegżółka w roli trębacza z Wieży Mariackiej
  24. Xiążę Józef Poniatowski ze stemplem 1946
  25. Straszna rozmowa Gżegżółki z duchem
  26. Piekielny Piotruś w niebie
  27. Imieniny prof. Bączyńskiego czyli Ostrożnie z życzeniami!
  28. Wieczór sentymentalny
  29. Dymiący piecyk
  30. Ballada „Lillie”
  31. Dziwny kelner
  32. Swój cały zespół w uroczystej chwili składania świątecznych życzeń czytelnikom „Przekroju”
  33. Smutny sylwester prof. Bączyńskiego z wesołym końcem
  34. Nieznany list Juliusza Słowackiego do matki
  35. Kominek zgasł
  36. Nieudany potop z powodu zimy
  37. On nie doczekał się
  38. Zastaw się, a postaw się
  39. Szczęście rodzinne czyli Ostrożnie z przekleństwami
  40. Judyta i Holofernes
  41. Żona Lota
  42. Franciszek, czyli W szponach meteorologii
  43. Złośliwy krasnoludek
  44. Noc lorda Hamiltona
  45. Kochanek w szafie z gzymsem
  46. Krasnoludek w szafuni z gzymsikiem
  47. 50. spektakl
  48. Łańcuch szczęścia
  49. Latarnia sławy
  50. Polski wersal
  51. Osiem dni stworzenia
  52. Żywcem zapeklowana
  53. Poranek mickiewiczowski
  54. Szczęśliwy reakcjonista czyli Cierpiętnik doskonały
  55. Tragiczny pianista
  56. Zamyślony kelner
  57. Poezja drożeje
  58. Nieśmiały petent
  59. Przedwojenny pułkownik
  60. Ciepły Maciej
  61. Dobre rady babuni
  62. Dwóch Polaków z firmy „Serwantes”
  63. Trzy metry rury czyli Rapsod w Barbakanie
  64. Prof. Bączyński na Wsypach Brytyjskich
  65. Mysikrólik
  66. Hamlet
  67. Wielka Improwizacja prof. Bączyńskiego
  68. Cud na pustyni
  69. Miłość
  70. Pożegnanie z bronią
  71. Zasady leczenia przekaźnikowego czyli tzw. Terapia transferowa
  72. Ostrożność
  73. Wieczór dyskusyjny w Krakowie
  74. Coctail-party w Waszyngtonie
  75. Koniec świata
  76. Ballada podwórzowa o pewnym Dante
  77. Rewolucja kulturalna w Wołominie
  78. Trzech wesołych gitarzystów
  79. Witaj, Gwiazdko!
  80. Salut noworoczny
  81. Nieznany rękopis St. Wyspiańskiego
  82. Nagły koniec p. Twardowskiej
  83. Nie igra się z publicznością
  84. Pomysł Zeusa
  85. Destrukcyjny wpływ kobiet czyli I tak być mogło
  86. Gdyby Adam był Polakiem
  87. Hej, użyjmy, póki czas, bo za sto lat nie będzie nas
  88. Komunikatywny młodzieniec czyli Nie wszystko, co zrozumiałe, to dobre
  89. Noc hawajska
  90. Przydybanie babci w lasku
  91. Precz z sentymentalnym romantyzmem!
  92. Metamorfoza biskupa Krasickiego
  93. Zaręczyny prof. Bączyńskiego z Hermenegildą Kociubińską
  94. Hamlet & kelnerka
  95. Zabawa w duchy
  96. Idiota
  97. Cyrk Gżegżółki
  98. Ostrożnie spuszczajmy wodę/Ludzie wczorajsi
  99. Ludzie wczorajsi
  100. Nogarium
  101. Oszczędny tatuś czyli Pierożki z mięsem
  102. Człowieka z głową jak ogórek
  103. Śmierć w kawiarni
  104. Ubogi poeta
  105. Bal u prof. Bączyńskiego
  106. Były czasy
  107. Filon i Laura, i dobrze poinformowany facet
  108. Pozytywny góral
  109. Miłość chirurga
  110. Gdy się bierze byka za rogi
  111. Zakrycie Ameryki
  112. Zamarzający chłopczyk
  113. Lament twórcy
  114. Potęga słów czyli Ostrożnie z przekleństwami
  115. Spacer psa Fafika czyli Tortury popularności
  116. Oda do młodości
  117. Kłótnia żebraków
  118. Nieodprasowane spodnie
  119. Fatalny koniec złej sztuki
  120. Banda fałszerzy sonetów
  121. Uroczyste nadanie psu Fafikowi...
  122. Dziwny krawiec
  123. Skarga Julka
  124. Deszcz
  125. Straszny koniec spóźnialskich
  126. Cyniczna uczta etnografów
  127. Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
  128. Przygoda Paderewskiego czyli Perfidia publiczności
  129. Lekcja dla starych tumanów
  130. Metempsychoza
  131. Tragiczny koniec mitologii
  132. Cud w Lublinie
  133. Gawęda starego kretyna
  134. Wietrzna symfonia
  135. Cztery piosenki o przedmiotach codziennego użytku
  136. Listonosz przychodzi o siódmej
  137. Córka zegarmistrza
  138. Dramat zdradzonego mężczyzny, czyli Przygnieciony przez kredens
  139. Awantura w najmniejszym teatrze świata
  140. Nikotyna niektórym jednak potrzebna
  141. Walizka
  142. Skutki gry Orfeusza
  143. Trzynasty największy wyczyn Herkulesa
  144. Rower-Gigant
  145. Leniwi literaci
  146. Rekord Gżegżółki
  147. Serenada Gżegżółki
  148. Ulica snobów
  149. Koncert w Częstochowie
  150. Idiota niezłomny
  151. Celestyn Księżyc
  152. Siedmiu zakochanych staruszków
  153. Biuro w każdym domu czyli Męczeństwo św. Biurokracego
  154. Lew
  155. Telefon do Hermenegildy
  156. Wesoły bankiet wielkanocny
  157. Poeta jest w złej formie
  158. Dyskusja
  159. Osioł i jego cień
  160. Biurokrata na wakacjach
  161. Kaloryfery
Szacowany czas do końca: -
Konstanty Ildefons Gałczyński, Teatrzyk „Zielona Gęś”, Celestyn Księżyc

Konstanty Ildefons Gałczyński

Celestyn Księżyc

Siedmiu zakochanych staruszków → ← Idiota niezłomny

Spis treści

    1. Czary: 1
    2. Czas: 1
    3. Dom: 1
    4. Kawiarnia: 1
    5. Mistycyzm: 1 2
    6. Muzyka: 1 2
    7. Plotka: 1
    8. Przemijanie: 1
    9. Teatr: 1

    Konstanty Ildefons GałczyńskiTeatrzyk „Zielona Gęś”
    ma zaszczyt przedstawić:    Celestyna Księżyca

    Henrykowi Markiewiczowi[1]

    Osoby:

    1. CAŁY ZESPÓŁ i CELESTYN KSIĘŻYC

    CELESTYN KSIĘŻYC

    aria z towarzyszeniem gitary
    1
    MuzykaNiech zmilknie orkiestra.
    Podajcie gitarę!
    Jam postrach i przestrach
    koszmarnych plotkarek.
    5
    Na megalomanów [2]
    jam młot jest i bicz —
    więc ty się zastanów
    i ze mną się licz.
    DomDalejże, dalejże z domu w dom,
    10
    z domu w dom.
    Dalejże, dalejże z domu w dom,
    z domu w dom,
    hop la la la la laaaaaaaaa.

    HERMENEGILDA

    do leżącego w wannie za parawanem Prof. Bączyńskiego
    O, Boże!
    15
    profesorze,
    gdzieś ty?
    CzaryBo nadchodzi
    straszny czarodziej
    obywatel Księżyc Celestyn.

    PROF. BĄCZYŃSKI

    20
    W wannie jam,
    gdzie się plus kam,
    odkręcając odpowiednie krany —
    nie szorując aliści[3]
    pleców, oczywiście
    25
    jestem tylko plus minus wykąpany.
    Ha-ha!

    CELESTYN KSIĘŻYC

    wchodzi od strony tarasu
    27

    Gęś?

    FAFIK

    28

    TeatrCo? Tak. Zielona. Teatrzyk do pewnego stopnia kukiełkowy. Premiera co tydzień. Tysiące listów pochwalnych. Makabryczne. Kobiety szaleją. Pan z prasy?

    CELESTYN KSIĘŻYC

    29

    Fotel.

    FAFIK:

    podsuwa Celestynowi Księżycowi fotel w stylu „Madame Loulou”

    CELESTYN KSIĘŻYC

    30

    Baranina.

    HERMENEGILDA

    podaje Celestynowi Księżycowi całego pieczonego barana

    CELESTYN KSIĘŻYC

    31

    Muzyka. A ten szkielet w wannie to kto?

    PIEKIELNY PIOTRUŚ

    wskazując pogrzebaczem na Prof. Bączyńskiego
    32

    To nasz angelolog[4].

    Nastawia płytę gramofonową z „Kantatą Kawową”[5] Jana Sebastiana Bacha[6].

    CELESTYN KSIĘŻYC

    33

    Może być. Dobre.

    34

    A teraz jedno pytanie.

    OSIOŁEK PORFIRION

    35

    Prosimy uprzejmie.

    PROF. BĄCZYŃSKI

    wychodzi z wanny i natychmiast oddaje się angelologii oraz stosuje raz po raz łagodne środki przeczyszczające

    CELESTYN KSIĘŻYC

    36

    Teraz jest godzina dwudziesta trzecia minut pięć. O której wy wstajecie?

    GŻEGŻÓŁKA

    37

    To zależy. Jak się człowiek zależy, to wstaje później. A jak się nie zależy, to wcześniej. Ale nam w ogóle nie zależy.

    HERMENEGILDA

    38

    O, tak. My sobie a Muzom. My w ogóle. Dla siebie. Andante pizzicato[7]. Ach!

    CELESTYN KSIĘŻYC

    39

    Zawód?

    HERMENEGILDA

    piecze raczka
    40

    Literatka.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    41

    Niech wykona.

    HERMENEGILDA

    wykonuje sonet[8] z podskokami

    OSIOŁEK PORFIRION

    42

    Cisza!

    HERMENEGILDA

    Na skrzydłach, co proszę?
    nad gwiazdy i chmury
    45
    codziennie się wznoszę
    do góry, do góry.
    Cóż z tego? wciąż znoszę
    tortury, tortury
    i jak ser pod kloszem
    50
    ja żyję ponury.
    I niemoc, iluzja
    we mnie strzela jak fuzja[9]
    dogłębnie, wnikliwie.
    Czas, PrzemijanieI lata mijają.
    55
    I liście spadają…

    CELESTYN KSIĘŻYC

    56

    Lipa. Ja chcę wiedzieć, co wy w ogóle robicie. Jest teraz dwudziesta trzecia sześć. O której wstaliście?

    ZIELONA GĘŚ

    chórem
    57

    O jedenastej zero zero.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    58

    I coście zrobili przez te dwanaście godzin?

    OSIOŁEK PORFIRION

    59

    Ja nic. Ale ja jestem poniekąd osioł. Kretyn z charakterem.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    do Gżegżółki
    60

    A pan?

    GŻEGŻÓŁKA

    61

    Ja przepisywałem sonet, ten sonet Hermenegildy.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    do Prof. Bączyńskiego
    62

    A ten, jak jemu tam, Bączyński?

    PROF. BĄCZYŃSKI

    63

    MistycyzmJa? Ja sobie wypraszam. Ja tego nie zniosę. Ja jestem angelolog. Ja pracuję na niwie mistycyzmu[10].

    CELESTYN KSIĘŻYC

    64

    A co to jest mistycyzm?

    PROF. BĄCZYŃSKI

    65

    MistycyzmMistycyzm to jest, jak ktoś np. musi jechać z Ciechocinka do Warszawy, ale na złość wsiada do pociągu jadącego do Krakowa i ma nadzieję, że przyjdzie Anioł i poprzestawia tory i zwrotnice, i dzwony zadzwonią, i z Nieba spadnie taka wielka pierzyna, która otuli wszystkich leniów i megalomanów.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    66

    Dziękuję. A co robiliście po obiedzie?

    ZIELONA GĘŚ

    chórem, wierszem
    Po południu, proszę was,
    w kawiarni nam spłynął czas.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    69

    Co to jest kawiarnia?

    ZIELONA GĘŚ

    70
    KawiarniaKawiarnia to, proszę pana,
    miejsce, gdzie się człowiek kłania
    jak umie najdoskonalej.
    Anegdoty mówi krowa.
    Pół czarnej. Woda sodowa.
    75
    I znowu noc. I tak dalej.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    76

    Ahaaaaaaaaa.

    PIEKIELNY PIOTRUŚ

    77

    Dlaczego?

    KURTYNA

    78

    Ahaaaaaaaaa.

    Spada na łeb, na szyję w stanie bezprzykładnego oszołomienia.

    CELESTYN KSIĘŻYC

    wychodzi przed kurtynę i wykonuje swoją słynną „Arię z zelówkami[11]”
    Popatrzcie no tutaj,
    80
    skierujcież tu główki.
    Co błyska w mych butach?
    Konkretne zelówki.
    Konkretne zelówki
    od szewca człek ma.
    85
    A wyście, co wyście
    robili za dnia?
    Monologi jak płacz.
    Dialogi jak wiater.
    A wiecie, ktom zacz?
    90
    Pozytywny bohater.
    Więc kto w głowie ma pstro[12],
    niech mnie listem zaszczyca.
    Listy kierować do
    CELESTYNA KSIĘŻYCA.
    95
    Muzyka, PlotkaNiech zmilknie orkiestra.
    Podajcie gitarę!
    Jam postrach i przestrach
    koszmarnych plotkarek.
    Na megalomanów
    100
    jam młot jest i bicz —
    więc ty się zastanów
    i ze mną się licz.
    Dalejże, dalejże z domu w dom,
    z domu w dom.
    105
    Dalejże, dalejże, dalejże z domu w dom,
    z domu w dom,
    hop lala lala laaaaaaaaa.
    Schodzi z proscenium.

    KURTYNA

    podnosi się przez pomyłkę

    5 lutego 1950

    Przypisy

    [1]

    Henryk Markiewicz (1922–2013) — polski historyk i teoretyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. [przypis edytorski]

    [2]

    megaloman — człowiek mający wybujałe, przesadne przekonanie o własnej wartości. [przypis edytorski]

    [3]

    aliści (daw.) — ale, lecz, jednakże. [przypis edytorski]

    [4]

    angelolog — badacz zajmujący się angelologią — nauką o aniołach. [przypis edytorski]

    [5]

    Kantata Kawowa (niem. Schweigt stille, plaudert nicht) — skomponowana między 1732 i 1734 rokiem świecka kantata Jana Sebastiana Bacha do libretta Christiana Friedricha Henriciego. [przypis edytorski]

    [6]

    Jan Sebastian Bach (1685-1750) — niemiecki kompozytor epoki baroku, mistrz muzyki polifonicznej, autor ponad tysiąca znanych utworów. [przypis edytorski]

    [7]

    Andante pizzicato — określenie tempa i techniki gry na instrumencie smyczkowym; andante oznacza umiarkowane tempo, natomiast pizzicato — szarpanie strun palcem, bez użycia smyczka. [przypis edytorski]

    [8]

    sonet — czternastowersowy poetycki utwór literacki o specyficznym układzie rymów i podziale na strofy. [przypis edytorski]

    [9]

    fuzja — broń myśliwska. [przypis edytorski]

    [10]

    mistycyzmu — nurt duchowy i filozoficzny; bezpośrednie doświadczenie przez człowieka kontaktu z rzeczywistością transcendentną, pozazmysłową lub pozamaterialną. [przypis edytorski]

    [11]

    zelówka — ochronny materiał naklejany na podeszwę buta. [przypis edytorski]

    [12]

    pstro (pot.) — w tym przypadku: lekkomyślność, niedojrzałość, pustka myślowa. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    x
    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Na Wolnych Lekturach jest ponad 6,5 tys. ebooków. Wszystkie dostępne za darmo. Pomóż nam utrzymać i rozwijać ten zbiór! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!

    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Wolne Lektury to skarbnica mądrości otwarta na oścież. Tu wolno czytać wszystko. Tylko od was zależy, czy podejmiecie to wyzwanie. Tu już nic nie stoi na przeszkodzie. Wolność lektury, wolność wyboru, wolność wyobraźni – twoja wolność.

    Piotr Głowacki

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Chcesz pomóc bibliotece? Najlepszą metodą pomocy są niewielkie, ale stałe wpłaty. Kliknij i dorzuć się!

    Czy wiesz, że wystarczyłoby 1000 osób, udzielających nam regularnego wsparcia, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby Wolnych Lektur? Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.