Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | dziecięcy | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8180 przypisów.
bez ładu i składu — chaotycznie, bezsensownie. [przypis edytorski]
bez mała (daw.) — prawie. [przypis edytorski]
bez mała — niemal, prawie. [przypis edytorski]
bez mała — niemal. [przypis edytorski]
bez mała — prawie. [przypis edytorski]
bez mała zawziętej nie waledykuję szarżej — o mało się nie żegnam z obranym zawodem. [przypis redakcyjny]
bez meldowania — tu: bez zapowiedzi. [przypis edytorski]
bez mieszkania (daw.) — bez omieszkania, nie zwlekając, natychmiast. [przypis edytorski]
bez mieszkania (daw.) — bez zwłoki. [przypis edytorski]
bez miłości Stwórca i stworzenie nigdy nie byli (…) — Poeta w następnych wierszach przedstawia nam obraz moralnej budowy czyśćca, jak w pierwszej części swojej Boskiej komedii, w Piekle, w pieśni XI przedstawił obraz moralny piekła. Całą budowę moralną czyśćca rozwija na tle zasady następującej: miłość jest dwojaka, naturalna czyli instynktowa i duchowa, która ze współdziałania woli naszej wolnej wynika. Pierwsza jest mimowolna, ale za to pewniejsza swojego celu i przedmiotu. Druga albo wybiera przedmiot fałszywy, albo za przedmiotem rzeczywistym ugania się bez miary, zbyt leniwo, to zbyt żarliwie. Jeżeli miłość duchowa ukocha pierwszy przedmiot i najgłówniejszy, jakim jest niebieskie dobro, a goni zarazem za drugim dobrem, to jest za szczęściem ziemskim z miarą i rozwagą, wtedy prowadzi nas do cnoty; w przeciwnym razie prowadzi do występku, przez co gwałt czyni samemu Stwórcy, który nas do dobra i szczęścia przeznaczył. Źle kierowaną miłość, jaka nas do zawiści lub nienawiści prowadzi, człowiek może zwrócić przeciw samemu sobie albo przeciw Bogu: ponieważ taka miłość będzie zupełnie przeciwna pociągowi nam wrodzonemu, zaszczepionemu w dusze nasze przez samego Boga. Miłość złego szkodzi bliźnim naszym; ona prowadzi nas do pychy, do zawiści i do wściekłego gniewu. Miłość ta, z której czyszczą się duchy w trzech pierwszych kręgach, błądzi w wyborze przedmiotów. Dalej na wyższych kręgach czyścić się będą tacy, których miłość nie umiała zachować miary i rozwagi, a najpierw ci, co w miłości pierwszego dobra, to jest w miłości Boga nie dosyć żarliwi, a potem ci, co w dążeniu do ziemskiego dobra zanadto żarliwymi byli. Taki jest wykład zasady poety o miłości podwójnej, instynktowej i duchowej: dopełnienie dalszego rozwoju tej zasady zostawujemy własnej przenikliwości i sądowi czytelnika. [przypis redakcyjny]
bez mitręgi — bez zwłoki. [przypis edytorski]
bez nadzieje (daw.) — dziś: bez nadziei. [przypis edytorski]
bez natonie (gw.) — przez podwórko na tyle dworu. [przypis autorski]
Bez niewolnictwa Ameryka Północna (…) zamieniłaby się w kraj patriarchalny — Twierdzenie to w roku 1847 było zupełnie słuszne. W owym czasie handel światowy Stanów Zjednoczonych sprowadzał się głównie do przywozu emigrantów i produktów przemysłowych oraz wywozu bawełny i tytoniu, tj. produktów pracy niewolników w stanach południowych. Północne stany produkowały głównie zboże i mięso dla stanów niewolniczych. Dopiero od chwili, kiedy Północ zaczęła produkować zboże i mięso na eksport i oprócz tego stała się krajem przemysłowym, z chwilą kiedy powstała silna konkurencja ze strony Indii, Egiptu, Brazylii dla monopolu bawełnianego Ameryki, stało się możliwe zniesienie niewolnictwa. A nawet wtedy pociągnęło to za sobą ruinę stanów południowych, którym nie udało się zastąpić jawnego niewolnictwa Murzynów ukrytym niewolnictwem hinduskich i chińskich kulisów (Przypis F. Engelsa do przekładu niemieckiego). [przypis redakcyjny]
bez obłazu — bez ogródki. [przypis redakcyjny]
bez obłazu (daw.) — bez ceremonii, wprost. [przypis redakcyjny]
bez obłazu (daw.) — wprost. [przypis redakcyjny]
bez ochyby (daw.) — niechybnie, niewątpliwie. [przypis edytorski]
bez ochyby (daw.) — niechybnie, niezawodnie. [przypis edytorski]
bez ochyby — niezawodnie, niechybnie (por. chybić: nie trafić). [przypis edytorski]
bez odwłoki — dziś: bez zwłoki. [przypis edytorski]
bez odwłoki — nie zwlekając. [przypis edytorski]
bez odwłoki (starop.) — niezwłocznie. [przypis edytorski]
bez ofiar i bożyszcza — „Bez bożyszcza” (sans idole) nie znajduje się w tekście. [przypis tłumacza]
bez ogródki (daw.) — dziś: bez ogródek. [przypis edytorski]
bez omieszki — nie omieszkając; natychmiast. [przypis edytorski]
bez one potępieńce (daw.) — przez tych potępieńców. [przypis edytorski]
bez opasek — rozporządzenie Generalnego Gubernatora Hansa Franka od 1 stycznia 1940 roku zmuszało Żydów do noszenia na ramieniu białych opasek z Gwiazdą Dawida. [przypis edytorski]
bez opłat ślub — w staroż. Grecji przyszły mąż oddawał rodzicom dary za narzeczoną. [przypis edytorski]
bez oręża — w wyd. drukowanych było pierwotnie opuszczone „bez”, co uzupełnił Czubek na podstawie rękopisu. [przypis redakcyjny]
bez osłony — φανερῶς. [przypis tłumacza]
bez pardonu — bez litości, bez zmiłowania. [przypis edytorski]
bez pardonu — bez wybaczenia, bez litości; tu: bez zważania na cokolwiek. [przypis edytorski]
bez pardonu — bez zważania na cokolwiek. [przypis edytorski]
bez permisji — bez pozwolenia. [przypis redakcyjny]
bez pochyby — ani chybi, niechybnie; na pewno. [przypis edytorski]
bez pochyby (daw.) — na pewno. [przypis edytorski]
bez pochyby (daw.) — niechybnie, na pewno. [przypis edytorski]
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
bez pochyby (daw.) — niewątpliwie. [przypis edytorski]
bez podziału — tzn. Wojewoda nie dzielił rozpaczy syna, a Wacław zapału pychy ojca. [przypis redakcyjny]
bez pomocy oczu — tj. nie patrząc przed siebie. [przypis edytorski]
bez postanku — nieustannie. [przypis edytorski]
bez pół (daw.) — w połowie. [przypis edytorski]
bez pół (gw.) — przez pół, w połowie. [przypis edytorski]
bez pół (gw.) — przez pół, w połowie; w pasie. [przypis edytorski]
bez pół się zginać (gw.) — kłaniać się nisko; bez (gw.) — przez. [przypis edytorski]
bez pretensji — tu: bezpretensjonalnie, skromnie, prosto. [przypis edytorski]
Bez przerwy mnóstwo much i os kąsało — Jak tu żądła owadów, tak za życia ciągle ich bodły i gryzły małe i niskie namiętnostki. [przypis redakcyjny]
bez przestanku — bez przerwy. [przypis edytorski]
Bez przestanku — bezustannie. [przypis edytorski]
bez przestanku (daw.) — bez przerwy. [przypis edytorski]
bez przygany (starop.) — nienagannie. [przypis edytorski]
bez rachunku (daw.) — bez przemyślenia. [przypis edytorski]
bez (reg.) — przez. [przypis edytorski]
bez regresu (z łac.) — nieodwołalnie. [przypis redakcyjny]
bez respektu — bez względu, bez [zwracania] uwagi. [przypis redakcyjny]
bez serc i ducha — parafraza fragmentu Ody do młodości autorstwa Adama Mickiewicza (1798–1855). [przypis edytorski]
bez sprawy (daw.) — bez przygotowania. [przypis edytorski]
bez sprosu (ros. biez sprosa) — bez pozwolenia. [przypis edytorski]
bez srebrnego i złotego klucza — [Złoty klucz to symbol duchownej godności i władzy powierzonej przez Boga papieżowi, srebrny klucz to symbol teologii; red. WL] O dwóch tych kluczach Kościoła, patrz przypisek w pieśni IX Czyśćca. [przypis redakcyjny]
bez strat… naszych sprzymierzeńców (nostrum salute socium) — mówi urzędowym stylem Rzymian o wygranej bitwie, w której sprzymierzeńcy (socii) nie ponieśli strat. [przypis tłumacza]
bez swojej obrazy — sam nie ponosząc uszerbku. [przypis edytorski]
Bez szczególnych okoliczności trudno, by inny rząd niż republikański mógł istnieć w jednym mieście — Kiedy np. mały władca utrzymuje się pomiędzy dwoma wielkimi państwami wskutek ich obopólnej zazdrości; ale istnienie jego jest zawsze chwiejne. [przypis autorski]
bez ten cas (gw.) — przez ten czas. [przypis edytorski]
bez to (gw.) — przez to. [przypis edytorski]
bez to (gw.) — przez to, z tego powodu; [bez tom zjechała: konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; bez to zjechałam (gw.), znaczenie: z tego powodu przyjechałam]. [przypis autorski]
bez to (gw.) — tu: przez to; z tego powodu. [przypis edytorski]
bez tom chciała (gw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; przez to chciałam. [przypis edytorski]
bez tom (gw.) — przez tę. [przypis edytorski]
bez toście tu (gw.) — przez to [jeste]ście tu. [przypis edytorski]
bez (tu gw.) — przez; bez noc — przez noc, w ciągu nocy. [przypis edytorski]
bez (tu gw.) — przez. [przypis edytorski]
bez twego spomnienia — to znów może znaczyć, albo: bez wspomnienia o tobie, albo: bez twojej pamięci o mnie. [przypis redakcyjny]
bez uroku — daw. formułka zastrzegająca, mająca zapobiec złemu urokowi, tzn. wykorzystaniu wypowiadanych słów przez siłę magiczną, która mogłaby złośliwie zrealizować coś, o czymś się wspomina. [przypis edytorski]
bez użycia żelaza — „Nie budujże go z ciosanego kamienia, bo jeślibyś podniósł nań nóż twój, będzie splugawiony”, Wj 20, 25. [przypis tłumacza]
bez wici — bez uprzedzenia. [przypis redakcyjny]
bez wielkich przyczyn — bez istotnych (ważnych itp.) przyczyn. [przypis edytorski]
bez wstrętu (starop.) — bez przeszkód. [przypis edytorski]
bez względu — bez oglądania się na status społeczny czy okoliczności. [przypis edytorski]
bez względu, jak życie nasze sądzą inni — Pisząc te słowa, Molier myślał może i o cenzorach swego własnego życia. Ustęp ten musiał być zresztą dość po myśli Ludwikowi XIV, którego życie było w tej chwili także przedmiotem „obmowy”. [przypis tłumacza]
bez zbroje (starop. forma) — dziś D.lp. r.ż.: bez zbroi. [przypis edytorski]
bez zgraje — dziś popr. D.lp r.ż.: bez zgrai. [przypis edytorski]
bez zmian, tak jak były pisane — Materiał polemiczny znajdzie czytelnik na końcu w Przypisach. [przypis autorski]
bez zupełnej opieki — sens: zupełnie bez opieki. [przypis edytorski]
bezan — żagiel na tylnym maszcie żaglowca. [przypis edytorski]
bezan (żegl.) — tylny żagiel żaglowca. [przypis edytorski]
bezanmaszt — tylny maszt żaglowca. [przypis edytorski]
bezanmaszt (żegl.) — tylny maszt żaglowca. [przypis edytorski]
Bezata — Βεζαθὰ (N), Βεζεθὰ (D). [przypis tłumacza]
bezbożnej pamięci miesiącem lutym 1846 roku — w drugiej połowie lutego i w marcu 1846 roku miała miejsce rabacja galicyjska, antyszlacheckie i antypańszczyźniane wystąpienia chłopskie na terenach zachodniej Galicji; podczas rabacji zniszczono kilkaset dworów, a z rąk chłopskich zginęło ok. tysiąca osób: ziemian, urzędników dworskich i rządowych, a także księży. [przypis edytorski]
bezbrodna — której nie można przejść w bród. [przypis edytorski]
bezbrodna — niemająca brodu; niezgłębiona, bezdenna. [przypis edytorski]
bezbrodny — taki, któremu nie rośnie broda, bardzo młody. [przypis edytorski]
bezbrody — tu: młody. [przypis edytorski]
bezbronny żółw — jest to odniesienie do opowieści pochodzącej z „Kong Yu zhuan” (jap. „Kō Yu den”, „Przekaz o Kong Yu”) z Kroniki dynastii Jin (chiń. Jinshu, jap. Shinjo), chińskiej kroniki historycznej z ok. 664 r. Tytułowy Kong Yu spacerując nad brzegiem rzeki zobaczył żółwia w pułapce, który miał zostać sprzedany, odkupił go i wypuścił z powrotem do rzeki. Żółw, odpływając, czterokrotnie zwrócił głowę w lewą stronę. Kiedy w późniejszym czasie Kon Yu został mianowany namiestnikiem prowincji Yufou (jap. Yofu), odlano mu pieczęć z widniejącą nań głową żółwia, która była odwrócona w lewą stronę. Czterokrotnie próbowano odlać na nowo pieczęć, ale za każdym razem było tak samo. [przypis tłumacza]
bezbrzask (neol.) — ciemność. [przypis edytorski]
bezcelny — dziś: bezcelowy. [przypis edytorski]
bezcelnych — dziś popr.: bezcelowych. [przypis edytorski]
Bezczelni (Les Effrontes) — komedia Émile Augiera wystawiona w 1861, satyra na sfery finansowe i dziennikarskie. [przypis edytorski]
Bezczelni — sztuka Émile'a Augiera z 1861 r. [przypis edytorski]
