Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 19797 przypisów.

pomiędzy starożytnymi przedmiotami herkulańskimi znajdują się jeszcze tak częste i różne błędy przeciw perspektywie — por. Lessinga Betrachtungen über die Malerei, s. 145. [przypis redakcyjny]

pomiędzy tylu — dziś popr. forma N.lm: pomiędzy tyloma. [przypis edytorski]

Pomiędzy tym zachodem a wschodem słońca upłynęło dokładnie dwanaście godzin i dwadzieścia cztery minuty — rzeczywiście o tej porze roku i na tej szerokości słońce wschodziło o godz. 5:33 rano, a zachodziło o godz. 18:17. [przypis autorski]

Pomiędzy tymi praca się stopniuje — Wszystkie organizacje pracy oficjalne są dzieciństwem logicznym, nic z nich nie może być, nie mają siły ograniczania skłonności rzemieślniczych. Jak można oznaczyć prawem liczbę ślusarzy, kamieniarzy, rzeźbiarzy itd.? Egipska i babilońska to stara historia, z której już nic wycisnąć dla społeczeństwa chrześcijańskiego nie można. Po wystawie dla wszech-przemysłu, w Londynie wymyślonej, która jest tym samym w panowaniu komersu, czym był Panteon za czasów Agrypy dla wszech bogów świata, bałwochwalstwo przemysłowe dojdzie do zenitu swego, tak jak tamto, za czasów, kiedy Panteon wszech bogów świata objął. A potem, potem przez postawienie sztuki tak, aby była najniższą modlitwą i najwyższym rzemiosłem (o czym tu śpiewamy), i przez postawienie estetyzmu tak, ażeby żywotnym i dodatnim ascetyzmem stał się, miara ta (materialnie i po babilońsku dzisiaj szukana) się otrzyma. Tę myśl polską w zarysie dostępnym naprzód rzucam, a później, da Bóg i dobra wola rodaków, że rozwinę. [przypis autorski]

pomięszać — dziś popr. pisownia: pomieszać. [przypis edytorski]

pomięszać (starop. forma) — pomieszać. [przypis edytorski]

pomięszanie (daw.) — dziś: zmieszanie. [przypis edytorski]

pomięszanie (daw.) — pomieszanie, zmieszanie. [przypis edytorski]

pomięszanie — dziś: pomieszanie. [przypis edytorski]

pomięszanie — tu: obłęd. [przypis edytorski]

pomięszany (daw.) — dziś: zmieszany. [przypis edytorski]

pomięszany — dziś popr. pisownia: pomieszany. [przypis edytorski]

pomięszany — dziś popr.: zmieszany. [przypis edytorski]

pomięszany — dziś: zmieszany. [przypis edytorski]

pomijać — tu: omijać, mijać. [przypis edytorski]

pomijają go prawie zupełnie — Faguet, XIX Siècle. [przypis tłumacza]

pomijając — tu: mijając, przejeżdżając obok. [przypis edytorski]

pomijam najwybitniejsze ustępy z księgi mojej działalności — przesada krasomówcza. [przypis tłumacza]

pomijam to — retorycznie. [przypis tłumacza]

Pomijam w tym miejscu kwestię ustalania przez ustawodawcę granic przestrzennych nieruchomości. [przypis autorski]

Pomijam w tym miejscu kwestię znanych obecnie licencji niewyłącznych. [przypis autorski]

pomimo (daw.) — obok. [przypis edytorski]

pomimo logiczną tożsamość Ja, może przecie zajść taka zmiana, że nie dozwoli utrzymać jego tożsamości; chociażby dozwalała (…) przyznawać mu równobrzmiące Ja, które by w każdym innym stanie, nawet wobec przeobrażenia [Umwandlung] podmiotu, mogło przechować nadal myśl poprzedniego podmiotu i przekazać ją także następnemu — kula sprężysta, uderzająca równą sobie w prostym kierunku, udziela jej całego swego ruchu, a więc całego swego stanu (jeżeli zważamy tylko na miejsca w przestrzeni). Jeżeli podług analogii ciał takich przyjmujecie substancje, z których jedna drugiej wlewałaby wyobrażenia wraz z ich świadomością, to da się pomyśleć cały ich szereg: pierwsza przekazywałaby drugiej swój własny stan wraz z jego świadomością; druga trzeciej swój własny oraz stan poprzedniej substancji, a ta trzecia podobnież stany wszystkich poprzednich wraz ze swoim własnym i świadomością tamtych. Ostatnia substancja byłaby zatem świadomą wszystkich stanów, w jakich były substancje przed nią zmienione, jak i swojego własnego, gdyż wszystkie tamte wraz ze świadomością zostały do niej przeniesione; mimo to jednak, nie byłaby ona przecie tąż samą osobą we wszystkich tych stanach. [przypis autorski]

Pomimo Niesieckiego… — chociaż nie figurują w wydanym w latach 1728–1743 herbarzu Kaspra Niesieckiego. [przypis redakcyjny]

pomimo oporu władz niemieckich — w czasie I wojny światowej Warszawa była okupowana przez wojska niemieckie od 5 sierpnia 1915 do listopada 1918. [przypis edytorski]

Pomimo potęgi kilku członków Rzeszy, gdyby nie przypadkowy wybór Karola VII, kapitulacje cesarskie byłyby już tylko czczą formułką — Karol VII, wybrany cesarzem w 1712 r., w 15 miesięcy po śmierci Karola VI, ostatniego męskiego potomka austriackich Habsburgów. Śmierć ta stała się powodem wojny, zwanej sukcesyjną, a podjętej właśnie przez Karola, jeszcze jako elektora bawarskiego, przy pomocy Francji, Prus i Saksonii. Władza cesarska na długo przed Karolem VII przestała być niebezpieczna dla stanów Rzeszy. Cesarz zachował tylko nieliczne atrybuty władzy, a i te po największej części mógł wykonywać tylko łącznie z Sejmem Rzeszy, względnie kolegium elektorów. Zwłaszcza tzw. kapitulacje wyborcze, układane przez elektorów od 1519 r., od czasów pokoju westfalskiego roztrząsane także przez pozostałe stany Rzeszy, a które każdy nowo obrany cesarz musiał za przysiąc, jak najbardziej ograniczały samodzielność cesarza. Zawierały one nie tylko zatwierdzenie przywilejów, na podstawie których poszczególne kraje i miasta, w skład Rzeszy wchodzące, miały niemal zupełną samodzielność, ale nadto przepisywały cesarzowi kierunek, w jakim ma rządy sprawować. Godność cesarska straciła więc dawne swe znaczenie. Cesarz był już tylko raczej nominalnie naczelnym zwierzchnikiem Niemiec, złożonych z państw niezawisłych. W tym stanie rzeczy wygaśnięcie rodu Habsburgów nic nie zmieniło. [przypis redakcyjny]

pomimo powinności — poza służbą; poza czasem pełnienia obowiązków służbowych. [przypis edytorski]

pomimo przeszkody — dziś: pomimo przeszkód. [przypis edytorski]

pomimo swą hańbę — dziś: pomimo swojej hańby. [przypis edytorski]

pomimo swe oderwanie od życia — dziś popr.: pomimo swego oderwania od życia. [przypis edytorski]

pomimo ulegania uroczystym nastrojom dopuścił u siebie myśl (…) by on nie potrzebował swego syna posądzać o „zły gust” (…) — [Komentarz autora z Uwag.] Podobną trudność znajduje Strumieński, chcąc przystosować do siebie szablony wynikłe z pojęcia arystokratyzmu [por. rozdział VIII: „wynosząc czyn i siłę na tron w przeciwieństwie do nieproduktywnej myśli (…) z rupieci wyszukano sobie i zrehabilitowano ideę czystej rasy, ideę arystokratyzmu jako reprezentanta siły. (…) Wprawdzie przeszkadzało mu to, że sam nie był potomkiem szlachetnego rodu ani nawet bękartem, no ale o tym już ludzie zapomnieli, zresztą mógł siebie uważać za jeden z tych świeżych soków, którymi się zasila stara, dobra rasa”; red. WL]. [przypis autorski]

pomimo wielką życzliwość — dziś popr.: pomimo wielkiej życzliwości. [przypis edytorski]

Pomimo wszelkich zaprzeczeń najgłębiej myślący filozof naszego wieku (…) Zapadają w nieurodzajny grunt jak łzy bezcenne, ale go nie zwilżą jak deszcz i nie użyźnią — S. Żeromski, Dzienniki III. 1888–1891, Warszawa 1956, s. 107 (12 VI 1888), s. 389–390 (26 VIII 1889). Antyteza Schopenhauer — Kościuszko wiąże się biograficznie z odbytą pod koniec czerwca 1889 wycieczką pisarza do Krakowa i jego przeżyciami u wawelskiego grobowca Naczelnika. [przypis autorski]

pomimo wszelkie dobre znaki, albo raczej brak złych — dziś popr.: pomimo wszelkich dobrych znaków, albo raczej braku złych. [przypis edytorski]

pomimo wszelkie starania — dziś popr.: pomimo wszelkich starań. [przypis edytorski]

pomimo wszystkiego — dziś popr.: pomimo wszystko. [przypis edytorski]

pomimo wyniki — dziś popr.: pomimo wyników. [przypis edytorski]

pominalny (daw.) — o modlitwie, rocznicy śmierci itp: związany ze wspominaniem zmarłych; por. daw. pominki: modlitwy za zmarłych, dziś: wypominki. [przypis edytorski]

Pominę to — retoryczne „pominięcie”. [przypis tłumacza]

pomiot (daw.) — zwierzęce odchody. [przypis edytorski]

pomiotła — tu: urodziła; por. pomiot: urodzone przez samicę małe. [przypis edytorski]

pomiotło — miotła, poniewierka. [przypis redakcyjny]

pomiotło — miotła; tu pogardliwie o pióropuszach a. buńczukach. [przypis redakcyjny]

pomknąć (starop.) — poprowadzić dalej, rozszerzyć. [przypis edytorski]

Pomme de Pin — ulubiona gospoda wielkiego poety francuskiego Villona w XV w.; poza tym człowieka najgorszego życia, włóczęgi i opryszka. [przypis tłumacza]

pommes frites (fr.) — frytki. [przypis edytorski]

pomnąć — forma zarchaizowana; dziś: pamiętać. [przypis edytorski]

Pomnę, jak (…) Boska ojczyzno miłości — przekład Edwarda Leszczyńskiego. [przypis edytorski]

pomni (daw.) — tryb rozkazujący: pomnij; pamiętaj, wspomnij. [przypis edytorski]

pomni — forma 3.os.lp, inaczej: pamięta. [przypis edytorski]

pomni (starop. forma) — daw. forma 2.os. trybu rozk.; dziś: pomnij, tzn. pamiętaj. [przypis edytorski]

pomniąc (starop. forma) — dziś bez zmiękczenia głoski n: pomnąc; pamiętając. [przypis edytorski]

pomnicie — dziś popr. forma trybu rozkazującego: pomnijcie. [przypis redakcyjny]

pomnicie się — upamietajcie się. [przypis redakcyjny]

pomnieć (daw.) — pamiętać; nie pomnąc: nie pamiętając. [przypis edytorski]

pomnieć (daw.) — pamiętać; niepomni: niepamiętający. [przypis edytorski]

pomnieć (daw.) — pamiętać; pomnąc: pamiętając. [przypis edytorski]

pomnieć (daw.) — pamiętać; pomnim: pamiętamy. [przypis edytorski]

pomnieć (daw.) — pamiętać. [przypis edytorski]

pomnieć (daw.) — pamiętać; zwracać na coś uwagę. [przypis edytorski]

pomnieć — pamiętać; tu forma 1.os.cz.ter.: pomnę. [przypis edytorski]

pomnieć (przestarz.) — pamiętać, przypominać sobie. [przypis edytorski]

pomnieć (starop.) — pamiętać. [przypis edytorski]

pomnię a. pomnę — pamiętam. [przypis edytorski]

pomnię (starop. forma) — dziś: pomnę; pamiętam. [przypis edytorski]

pomnię (starop. forma) — pomnę; pamiętam. [przypis edytorski]

pomnij (daw.)— pamiętaj. [przypis edytorski]

pomnik — bebr. מַצֵּבָה (macewa): 'ustawiony pionowo kamień'. [przypis edytorski]

pomnik Cefrena — piramida Chefrena, brata i następcy Cheopsa, który wystawił sobie piramidę obok brata, ale nieco mniejszą. [przypis redakcyjny]

pomnik — hebr. מַצֵּבָה (macewa): ‘ustawiony pionowo kamień’. [przypis edytorski]

pomnik — hebr. מַצֵּבָה (macewa): 'ustawiony pionowo kamień'. [przypis edytorski]

pomnik — hebr. מַצֵּבָה (macewa): ‘ustawiony pionowo kamień’. [przypis edytorski]

pomnik Lizykratesa — staroż. monument wzniesiony w Atenach dla upamiętnienia zwycięstwa chóru Lizykratesa podczas Wielkich Dionizjów w 335/334 p.n.e.; u góry zdobiony fryzem przedstawiającym historię z mitu o Dionizosie porwanym przez piratów. [przypis edytorski]

pomnik Nelsona a. kolumna Nelsona — pomnik na londyńskim Trafalgar Square, upamiętniający admirała Horatio Nelsona (1758–1805), poległego w bitwie pod Trafalgarem. [przypis edytorski]

Pomnik ten sławy krajowej był tak mocno zbudowanym, że nie mógł być łatwo przewróconym — dziś popr.: (…) był tak mocno zbudowany, że nie mógł być łatwo przewrócony. [przypis edytorski]

pomnik zwycięstwa — tzw. po grecku tropajon, znak zmuszenia nieprzyjaciół do ucieczki. Początkowo słup, na którym wieszano zdobyte zbroje, później podobny do niego pomnik z kamienia lub spiżu. [przypis tłumacza]

pomnik zwycięstwa — tzw. tropajon, znak zmuszenia wrogów do odwrotu: słup, na którym wieszano zdobyty oręż nieprzyjacielski [od tego słowa, za pośrednictwem łaciny, pochodzi polskie „trofeum”; red. WL]. [przypis tłumacza]

pomnikowe wydanie pism Montaigne'a — staraniem miasta Bordeaux, podług oryginalnego egzemplarza Montaigne'a. [przypis tłumacza]

pomnikowi króla-oswobodziciela — pomnik Wiktora Emanuela II (1820–1878), króla Sardynii (1849–1861), następnie pierwszego króla zjednoczonych Włoch. [przypis edytorski]

pomnisz (daw. forma) — (czy) pamiętasz; od: pomnieć: pamiętać, por. pomnik. [przypis edytorski]

pomnisz (starop. forma) — pamiętasz. [przypis edytorski]

Pomnożeniem dochodzą babilońskich plonów — z[amiast:] rozkrzewieniem się, rozrośnieniem; dochodzą, [czyli] równają się, plonom, urodzajom babilońskim, to jest asyryjskim, sławnym w starożytności. [przypis redakcyjny]

pomny czegoś (daw.) — pamiętający o czymś, mający na uwadze coś. [przypis edytorski]

pomny (daw.) — pamiętający, mający na uwadze. [przypis edytorski]

Pomoc dajcie, rodacy! — fragment tradycyjnej pieśni patriotycznej, której autor jest nieznany. [przypis edytorski]

Pomoc gotową (…) miał w ewolucjonistycznym poglądzie na świat (…) drugim progresizm, oparty nie na doświadczeniu, ale na wierzeniach i pragnieniach, „przenoszący się do biologii z dziedziny spekulacji historiozoficznych” — por. Pawlikowski, op. cit., s. 384–387. [przypis autorski]

pomoc, odpowiednią jemu — hebr. עֵזֶר כְּנֶגְדּוֹ (ezer kenegdo): dosł. 'pomoc naprzeciw niego', Raszi wyjaśnia: «gdy sobie zasłuży: będzie miał pomoc, gdy nie zasłuży: będzie miał walczącego z nim przeciwnika», zob. Raszi do 2:18. [przypis tradycyjny]

pomoc (starop.) — [tu:] posag. [przypis redakcyjny]

pomoc z Kasy Mianowskiego — mowa o zasiłku, przyznanym Brzozowskiemu, już bardzo po niewczasie, przez warszawską Kasę Mianowskiego. [przypis redakcyjny]

Pomoc zimowa — nazwa akcji dobroczynnej, organizowanej w latach 30. na rzecz rodzin bezrobotnych. Komitet Zimowej Pomocy Bezrobotnym organizował zbiórki pieniędzy, dzięki którym dożywiano najuboższych, szczególnie dzieci, zapewniano opał i opiekę lekarską. [przypis edytorski]

pomocą — hebr. יְשׁוּעָה (jeszua): wybawienie. [przypis edytorski]