Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
nezabudka — niezabudka; niezapominajka. [przypis edytorski]
nezabudka — niezapominajka (kwiat). [przypis edytorski]
nezabudka (ukr.) — niezapominajka. [przypis edytorski]
nezabudka (z ukr.) — niezapominajka. [przypis edytorski]
nęcić — kusić, pociągać ku sobie. [przypis edytorski]
nęcić się — tu: znęcać się. [przypis edytorski]
nędza — tu: nieszczęście. [przypis edytorski]
nędze (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: nędzy. [przypis edytorski]
nędzić — męczyć się. [przypis autorski]
nędzne — nieszczęśliwe, nieszczęsne. [przypis redakcyjny]
nędznem, okropnem — daw. formy N. i Ms. lp. przymiotników rodzaju żeńskiego i nijakiego; dziś ujednolicone do formy rodzaju męskiego: nędznym, okropnym. [przypis edytorski]
Nędznicy — powieść Wiktora Hugo, francuskiego pisarza i dramaturga. [przypis edytorski]
Nędznicy — tytuł powieści Wiktora Hugo (1802–1885) obrazującej przekrój społeczeństwa fr. i poglądy autora na sprawiedliwość społeczną. [przypis edytorski]
nędznik (daw.) — biedak, człowiek nieszczęśliwy, nieszczęśnik (odcień znaczeniowy często pogardliwy). [przypis redakcyjny]
nędznik (starop.) — [tu:] nieszczęśnik. [przypis redakcyjny]
nędznik w dobrym mieniu — biedak wśród bogactwa. [przypis redakcyjny]
nędzny* (starop.) — nieszczęśliwy. [przypis redakcyjny]
nędzny (starop.) — tu: biedny, nieszczęsny. [przypis edytorski]
nędzny (starop.) — tu: nieszczęsny. [przypis edytorski]
nędzota (daw.) — nędza, bieda. [przypis edytorski]
nędzy — dziś popr. forma M.lm: nędze. [przypis edytorski]
née — (z fr.) urodzona; tu: z domu. [przypis edytorski]
Négrier, François Oscar de (1839–1913) — francuski generał; zdobył sławę w walkach w Algierii (1881) oraz w Tonkinie podczas wojny chińsko-francuskiej (1884–1885); uczestnik wojny francusko-pruskiej. [przypis edytorski]
nęk — dziś: nękanie, znękanie. [przypis edytorski]
nęk piaskowy (Ammophila sabulosa) — obecnie: szczerklina piaskowa. [przypis edytorski]
nęk — znękanie. [przypis edytorski]
Nérée Quépat — Jest to anagramat, właściwe bowiem nazwisko autora brzmi René Paquet [(1845–1927), prawnik, ornitolog i historyk fr.; członek Akademii w Metzu (od 1885) oraz Société d'histoire naturelle de Moselle (od 1887); autor m.in. La Lorgnette philosophique. Dictionnaire des grands et des petits philosophes de mon temps (1873) i Essai sur la Mettrie (1873); red. WL]. [przypis tłumacza]
Nérée Quépat (…) na kartach swej wielkiej monografii, będącej owocem rozległych studiów i mozolnych długoletnich poszukiwań — La philosophie matérialiste au XVIII-e siècle. Essai sur la Mettrie, sa vie et ses oeuvres. Paris, 1873. Praca ta zawiera najkompletniejsze dotychczas zestawienie źródeł biograficznych oraz sądów o de la Mettriem. [przypis tłumacza]
Nérée Quépat właśc. Paquet d'Hauteroche, René (1845–1927) — prawnik, ornitolog i historyk fr.; członek Akademii w Metzu (od 1885) oraz Towarzystwa historii naturalnej (Société d'histoire naturelle) departamentu Moselle (od 1887); autor m.in. La Lorgnette philosophique. Dictionnaire des grands et des petits philosophes de mon temps (1873) i Essai sur la Mettrie (1873). [przypis edytorski]
nęta — przynęta; coś nęcącego, przyciągającego. [przypis edytorski]
nęta — przynęta. [przypis edytorski]
nęta — skrócone od: przynęta. [przypis edytorski]
nężci — na masz. [przypis redakcyjny]
ni bogów — być może mowa o figurach bóstw zwyczajowo umieszczanych na rufie okrętu (co stanowi dodatkową informację o jego zniszczeniach). [przypis edytorski]
Ni cię tykam, ni cię… dosyć (neque te tango neque te… taceo) — prawdziwe rzymskie poczucie przyzwoitości każe Plautowi nieraz wstrzymać się od wyraźnego powiedzenia czegoś nieprzystojnego. [przypis tłumacza]
Ni czasu w marnych jękach przeciągać rozstanie — domyślne: nie miał [czasu; Red. WL]. [przypis redakcyjny]
ni (daw.) — tu: niby, jakby, jak. [przypis edytorski]
ni (daw.) — tu: niby, jakby. [przypis edytorski]
ni domu, ni łomu — wyrażenie przysłowiowe; łom (daw.): gruzowisko. [przypis edytorski]
Ni Franciszkowi, bratu iego… — prawdopodobnie obaj bracia okazali się nieużytymi dla poety; prócz tego Franciszek oddał mu jakąś złą przysługę wobec młodego arcybiskupa z Bourges. [przypis tłumacza]
Ni go bracia, ni siostry nie uczczą pogrzebem, Ale go psy w kawały rozszarpią pod niebem — wg greckiej mitologii człowiek, który nie został pogrzebany, nie zazna spokoju i będzie się po wsze czasy błąkał po ziemi. [przypis edytorski]
Ni ljao-cho! — Bądź zdrów! [przypis autorski]
ni majom (gw.) — nie mają. [przypis edytorski]
ni mioł (gw.) — nie miał. [przypis edytorski]
ni mocie ka (gw.) — nie macie gdzie. [przypis edytorski]
ni nacz (starop.) — na nic. [przypis edytorski]
ni nacz (starop.) — na nic. [przypis redakcyjny]
Ni nacz więcej nie przygodzę (starop.) — na nic więcej się nie przydam. [przypis redakcyjny]
ni naczym (daw.) — dziś: na niczym. [przypis edytorski]
ni — niby, jak. [przypis edytorski]
ni o czem (starop.) — dziś: o niczym. [przypis edytorski]
ni o czym (daw.) — o niczym. [przypis redakcyjny]
ni o czym (starop.) — o niczym. [przypis edytorski]
ni-ocz (daw.) — o nic. [przypis redakcyjny]
ni ocz (starop.) — o nic. [przypis redakcyjny]
ni pisaty, ni czytaty ne umiju (ukr.) — ani pisać, ani czytać nie umiem. [przypis edytorski]
ni piu ni meno (wł.) — ni mniej, ni więcej. [przypis edytorski]
Ni razum (…) nie wezwał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: ani razu nie wezwałem. [przypis edytorski]
ni spocząć nie znajdzie — wzrok nie znajdzie niczego, na czym mógłby spocząć. [przypis edytorski]
ni śladu, ni wieści — Homer, Odyseja I, 242. [przypis tłumacza]
Ni śrebrem (…) mocą zastąpił — sens dwuwiersza: nie odkupił nas ani srebrem, ani złotem, lecz obronił nas swoją mocą. [przypis edytorski]
ni to (daw.) — niby to; tak jak. [przypis edytorski]
ni to mgnienie — niby to mgnienie, niczym to mgnienie. [przypis edytorski]
ni — tu: niby, niczym, tak jak. [przypis edytorski]
ni — tu: niby, tak jak. [przypis edytorski]
ni–w–czem — w niczym. [przypis redakcyjny]
Ni w niej bojaźni jak w uległym ojcu — w późn. wyd. popr. tłumaczenie na: „Ni w niej bojaźni winnej przecież ojcu”. [przypis edytorski]
ni wczoraj, ni onegdaj, ni odkąd począłeś mówić — interpretując określenia czasu wymienione w tym wersecie „dowiadujemy się, że przez całe siedem dni z płonącego krzaka Bóg zwracał się do Mojżesza, by ten wyruszył z Jego posłaniem”, zob. Raszi do 4:10. [przypis tradycyjny]
ni z biesa niewieściuchów — do diabła z niewieściuchami. [przypis redakcyjny]
ni z czegoj (starop.) — z niczego. [przypis edytorski]
ni za jaką karą — ani za karę. [przypis edytorski]
Niagara — rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych; również wodospad na tej rzecze. [przypis edytorski]
Niagara — wielkie wodospady na rzece Niagara, położone w Stanach Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. [przypis edytorski]
Niagara — wodospad na rzece Niagara, na granicy Kanady i USA. [przypis edytorski]
Niagara (…) Yosemite Falls — amerykańskie wielkie wodospady, znajdujące się odpowiednio: w stanie Nowy York przy granicy z Kanadą i w stanie Kalifornia, w dolinie Yosemite. [przypis edytorski]
niaiserie allemande (fr.) — niemiecka głupota. [przypis edytorski]
niaiserie anglaise (fr.) — angielska głupota (gapowatość). [przypis edytorski]
niaiserie (fr.) — głupota, łatwowierność, gapowatość. [przypis edytorski]
Niam-niam — najdziksza odmiana ludożerców afrykańskich. [Azande, lud zamieszkujący środkową Afrykę; red. WL] [przypis autorski]
niąchacze a. niuchacze — wąchacze, zażywający tabakę. [przypis redakcyjny]
Nibel — Nyböl, miasteczko w płd.-zach. Danii. [przypis redakcyjny]
nibelungi — mityczne karły z germańskich podań, uwiecznione m.in. w twórczości operowej Richarda Wagnera. [przypis edytorski]
Nibelungi — Nibelungowie, mityczne karły z germańskich podań, których skarb zagarnął heros Zygfryd, występujące w średniowiecznym eposie Pieśń o Nibelungach. [przypis edytorski]
Nibelungi, właśc. Pieśń o Nibelungach — starogermański epos związany z Eddami, który opisywał losy ludu karłów, ograbionego ze swojego skarbu przez herosa Zygfryda. [przypis edytorski]
Nibelungowie — mityczne karły z germańskich podań, których skarb zagarnął heros Zygfryd, występujące w średniowiecznym eposie Pieśń o Nibelungach, na podstawie którego Ryszard Wagner skomponował czteroczęściowy dramat muzyczny Pierścień Nibelunga (1854–1876). [przypis edytorski]
nibuł pe (z hebr.) — opowiadania niemoralne. [przypis edytorski]
niby drugi Lindor — Cyrulik sewilski Beaumarchais'go. [przypis tłumacza]
niby — jak. [przypis edytorski]
niby strategów i satrapów — Clementz: „und liess sie an deren Spitze”, przekład całego ustępu niepotrzebnie dowolny i bez charakteru. [przypis tłumacza]
niby wielka pani — Jesteśmy w domu zamożnego mieszczanina. [przypis tłumacza]
niby wrogi — jak wrogowie. [przypis edytorski]
Nic bardziej nie umacnia pirronizmu jak to (…) — Tzn. niesłusznie wykazaliby słabość natury ludzkiej, skoro ludzie wznieśliby się do tego, co wedle nich jest najwyższą mądrością. [przypis tłumacza]
nic bardziej tragikomicznego, jak widok wszystkich tych nauczycieli wolności i reformatorów świata… — Der Untergang des Abendlandes. [przypis autorski]
Nic by im dla Patrokla drogim się nie zdało — zapłaciliby każdy okup za wydanie ciała Patroklosa. [przypis edytorski]
nic bym im nie dała, jak na poręczenie — tylko za poręczeniem czyimś, na znak nieufności właśnie. [przypis edytorski]
nic do czynienia — dziś raczej: nic do zrobienia a. nic do roboty. [przypis edytorski]
Nic do niczego — sens: bo oboje jesteśmy niczym. [przypis edytorski]
nic do rzeczy — bez sensu. [przypis redakcyjny]
Nic dziwnego — bo zakochany nie wie, co robi (por. wyżej w. 18 i nast.). [przypis tłumacza]
Nic nad miarę — to znaczy: we wszystkim należy zachować umiar, unikać skrajności. [przypis edytorski]
