Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | dziecięcy | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8180 przypisów.
[być] — w pierwodruku nie dobito. [przypis redakcyjny]
być w pretensjach — chcieć się podobać, zabiegać o to, czasem przesadnie. [przypis edytorski]
być wciąż zwilżony rosą i szczypać trawę z ziemi… — Daniel V [tj. biblijna Księga Daniela (Dn 5, 21; por. Dn 4, 28–30), o królu Nabuchodonozorze, który za karę za swoją pychę został zdetronizowany i wygnany spośród ludzi, przez siedem lat żył wśród zwierząt i żywił się trawą jak wół; red. WL]. [przypis autorski]
być wdzięczna sługi (starop.) — być wdzięczna za sługę. [przypis redakcyjny]
być wiadomym — tu: być powiadomionym, świadomym. [przypis edytorski]
być włożonym do czegoś — być przyzwyczajonym do czegoś; być wychowanym do czegoś. [przypis edytorski]
być wodzonym — być prowadzonym na wodzy, na smyczy. [przypis edytorski]
być z kimś po słowie (daw.) — być z kimś zaręczonym; być czyimś narzeczonym a. narzeczoną. [przypis edytorski]
być z nią — «[Być z nią] w Przyszłym świecie», zob. Raszi do 39:10. [przypis edytorski]
być z Tobą, Wojewodo, w Ο Campów Elis — [chodzi o] Rond-point, pl. na Polach Elizejskich w Paryżu. [przypis redakcyjny]
być za elektem — być żoną biskupa elekta. [przypis edytorski]
być za kimś (daw.) — o kobiecie: być czyjąś żoną. [przypis edytorski]
być za pasem (daw., pot.) — zbliżać się. [przypis edytorski]
być za poczmistrzem (daw.) — być żoną poczmistrza. [przypis edytorski]
być zupełnie obcym wszelkiemu współczuciu lub móc wytracić cały rodzaj ludzki — okrucieństwo jest jeno obolałą sympatią. Władza dlatego jest, po miłości, największym szczęściem, że zdaje się nam, iż jesteśmy w stanie nakazać sympatię. [przypis autorski]
byćże — konstrukcja z partykułą -że nadającą znaczenie pytania retorycznego; inaczej: czy być (może), czyż być (może). [przypis edytorski]
byćże — konstrukcja z partykułą -że nadającą znaczenie pytania retorycznego; inaczej: czy być (może), czyż być (może). [przypis edytorski]
byćże — konstrukcja z partykułą -że o funkcji wzmacniającej i pytającej; inaczej: czy być. [przypis edytorski]
byćże (…), mamże — konstrukcje z partykułą -że, wzmacniającą i nadającą znaczenie pytania retorycznego: czy być, czy mam. [przypis edytorski]
byćże to może — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy być to może. [przypis edytorski]
byde (gw.) — będę. [przypis edytorski]
Bydgoszcz — miasto w województwie kujawsko-pomorskim. [przypis edytorski]
bydlę, co wciąż szczeka (oblatratricem) — niechęć do małżeństwa i pomawianie żon o wszystkie możliwe i niemożliwe przywary, a zwłaszcza o gadatliwość i kłótliwość, jest rysem charakterystycznym dla komedii Plautowskiej (por. Wstęp do Braci, s. XXIV i nast.). Tyrada Periplektomenusa należy do najokazalszych pod tym względem ustępów. [przypis tłumacza]
bydlę też zabijcie — Ibn Ezra komentuje, że zwierzę było zabijane dlatego, by nie zwieść do grzechu kogoś innego lub też po to, by ukryć hańbę człowieka, który dopuścił się tego czynu, zob. Ibn Ezra do 20:15 [1]. [przypis tradycyjny]
bydlę — «Wszystko zostało stworzone ze względu na człowieka, a skoro on będzie unicestwiony, po cóż one [mają istnieć]?». Inne wyjaśnienie jest takie, że zwierzęta również postępowały niewłaściwie, zob. Raszi do 6:7. [przypis tradycyjny]
bydlę za bydlę — hebr. נֶפֶשׁ תַּחַת נָפֶשׁ (nefesz tachat nefesz) dosł. życie za życie (dusza za duszę). [przypis edytorski]
bydlęce (starop.) — jak bydło (bydlęco, po bydlecemu). [przypis redakcyjny]
bydlęty — dziś popr. forma N. lm: bydlętami. [przypis edytorski]
bydlęty — dziś popr. forma N.lm: bydlętami. [przypis edytorski]
bydlić (daw.) — mieszkać, przebywać. [przypis edytorski]
bydłaśmy trochę (…) wprowadzili (starop. forma) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: wprowadziliśmy trochę bydła. [przypis edytorski]
bydło Proteowe — być może chodzi o foki Okeanosa, których pasterzem był Proteus (Odyseja, ks. IV). [przypis redakcyjny]
bydłobójnia — rzeźnia. [przypis edytorski]
bydłować (gw.) — o krowach: przejawiać popęd płciowy, wykazywać objawy rui. [przypis edytorski]
Bydłu zaś twojemu, i zwierzętom — Raszi wyjaśnia, że prawo to odczytywane jest w następujący sposób: jak długo dzikie zwierzęta mogą jeść plon z pola, możesz karmić swoje domowe zwierzęta tym, co masz w spichlerzu, gdy skończy się na polach pokarm dla dzikich zwierząt, to udostępnij im to, co masz dla zwierząt domowych, aby wszystkie zwierzęta mogły korzystać jednakowo, zob. Raszi do 25:7 [1]. [przypis tradycyjny]
bydły — dziś popr. forma N. lm.: bydlętami. [przypis edytorski]
bydom (gw.) — będą. [przypis edytorski]
bydzie (gw.) — będzie. [przypis edytorski]
bydziema (gw.) — będziemy. [przypis edytorski]
bydź — dziś popr.: być; autor stosuje obie formy zamiennie. [przypis edytorski]
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
bydź (starop. forma) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): być. [przypis edytorski]
bydź (starop. forma ort.) — być. [przypis edytorski]
bydź (starop. forma ort.) — dziś: być. [przypis edytorski]
Bygmester Solness — Budowniczy Solness, sztuka Henryka Ibsena, opublikowana w grudniu 1892 r. w Kopenhadze, wystawiona w 1893 r. w Berlinie. [przypis edytorski]
Byk, cap i baran, pies, kogut i gawron — kogut i gawron zaliczone do czwórnogich, ale to nie razi „mistrza”, który zważa tylko na formy gramatyczne. [przypis tłumacza]
byk Falarysa — narzędzie kaźni; wykonany w VI w. p.n.e. na rozkaz tyrana sycylijskiego miasta Akragas Falarisa wydrążony byk z brązu, do którego wnętrza wrzucano skazańców, a następnie podpalano ogień pod figurą; jako pierwszy miał zginąć w ten sposób wykonawca byka, Perilaos; pierwotnie byk miał być rodzajem wymyślnego instrumentu. [przypis edytorski]
Byk, Orion, Pies Mały… — nazwy gwiazdozbiorów. [przypis redakcyjny]
byk (starop.) — rodzaj tarana. [przypis redakcyjny]
byk święty — wzmianka o świątkach „Dipolia” na cześć Zeusa, które w dawnych czasach obchodzono, a w stuleciu oświaty wydawały się czymś dziecinnie śmiesznym. Podprowadzano byczka od pługa do ołtarza Zeusa, aby się pokusił jeść leżące tam jarzyny: za to zabijał go kapłan siekierą, i uciekał, jakby zbrodnię popełnił, gdyż nie wolno było zabijać bydła roboczego; nad siekierą odbywano sąd i rzucano na nią klątwę. [przypis tłumacza]
Byk — w oryginale stary stelmach i jego syn noszą imię Bigre. [przypis tłumacza]
byka — porcja suszonego, twardego mięsa. [przypis edytorski]
byka — u Cylkowa: cielca; ale chodzi o byka, cielec to inne słowo i Tora używa go głównie do opisu złotego cielca, a nie w kontekście ofiar świątynnych. [przypis edytorski]
byka — u Cylkowa: cielca (zupełnie inne słowo). [przypis edytorski]
byki czarne — zwierzęta o czarnej maści Grecy ofiarowywali bóstwom podziemnym, a także Posejdonowi, bogu morskich głębin. [przypis edytorski]
bykowiec (daw.) — bicz wykonany z rzemienia. [przypis edytorski]
bykowiec — rodzaj bicza. [przypis edytorski]
bykowiec — skórzany bicz. [przypis edytorski]
Byl bon Turka Żurdina? — znaczy to: „Czy Jourdain jest dobrym Turkiem?”. [przypis tłumacza]
byla — kalba, šnekėjimas. [przypis edytorski]
Byle… była kwita — by nie było podstaw do wzajemnych wyrzutów. [przypis edytorski]
byle ka (gw.) — byle gdzie. [przypis edytorski]
byle kaip (lenk.) — bet kaip, nerūpestingai. [przypis edytorski]
Byle Kupido całego sajdaka w Wenecji nie wystrzelał — Wenecja słynęła z uwodzicielskich kurtyzan. [przypis edytorski]
byle na pochyłości znajdowało się drzewo albo złom skały, aby zatrzymać nieco wzrok i rozproszyć go, już to nam daje ulgę i umocnienie (…) — Plutarch, O słuchaniu, 2. [przypis tłumacza]
byle tylko — tu: aby. [przypis edytorski]
Byle tylko z lepszym szczęściem… (sed meliorest opus auspicio) — żeby znów drugi raz jego wyzwolenie nie okazało się tak krótkotrwałe, jak poprzednio (w. 1057 i 1094). [przypis tłumacza]
Byle zyskała dwoiste Erynie — linijka ta świadczy i wierze w istnienie osobistych Eryni zamordowanego. [przypis edytorski]
bylem dorzucił (daw.) — byle bym dorzucił; jeżeli tylko dorzucę. [przypis edytorski]
Bylem ja sobie dowierzała — dziś raczej: bylebym ja sobie dowierzała. [przypis edytorski]
bylem miał tylko powód — skrót od: bylebym tylko miał powód; inaczej: jeśli tylko będą miał powód. [przypis edytorski]
bylem na czas przyszła — dziś raczej: bylebym na czas przyszła. [przypis edytorski]
bylem (…) tylko pomścił — skrót od: byle bym tylko pomścił. [przypis edytorski]
byleś nie stał o to — byle byś nie dbał o to. [przypis edytorski]
byli odeszli — daw. konstrukcja czasu zaprzeszłego; inaczej: wcześniej odeszli; odeszli uprzednio. [przypis edytorski]
byli pomyśleli — pomyśleli wcześniej (daw. konstrukcja czasu zaprzeszłego). [przypis edytorski]
byli (…) posyłali — posyłali wcześniej (konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego) [przypis edytorski]
byli przynieśli (daw. forma) — przynieśli uprzednio (daw. konstrukcja czasu zaprzeszłego). [przypis edytorski]
byli rozdzielili — konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą niż opisane w czasie przeszłym prostym; znaczenie: rozdzielili wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
byli się obchodzili (daw.) — forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: obchodzili się wcześniej, uprzednio (przed wydarzeniami a. czynnościami wyrażonymi formą zwykłego czasu przeszłego). [przypis edytorski]
byli wyszli (starop. forma) — konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od pozostałych czynności i stanów zapisanych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: wyszli wcześniej, uprzednio, kiedyś itp. [przypis edytorski]
byli (…) zostawili (starop. forma) — konstrukcja daw. czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą od pozostałych czynności i stanów zapisanych w czasie przeszłym prostym; znaczenie: zostawili wcześniej, uprzednio, kiedyś itp. [przypis edytorski]
byli (…) zważyli — daw. forma czasu zaprzeszłego: zważyli wcześniej, uprzednio wzięli pod uwagę. [przypis edytorski]
byli zwycięzce — tu w znaczeniu: byli zwycięzcami. [przypis edytorski]
byliby je pozamykali. — daw. konstrukcja składniowa (czas zaprzeszły); dziś: pozamykaliby je [przypis edytorski]
byliby (…) nałożyli niezmierne okupy — Aluzja do dwóch ton złota, którymi Franciszek I musiał wykupić się z niewoli hiszpańskiej. [przypis tłumacza]
Bylibyście naprawdę wolni — J 8, 36 (fragm. 675). [przypis tłumacza]
bylibyśmy ten napad raczej przyśpieszyli — daw. konstrukcja składniowa; dziś: raczej przyśpieszylibyśmy ten napad. [przypis edytorski]
bylibyśmy w błędzie — tj. gdybyśmy chcieli sprawić mu przyjemność, szydząc z nieszczęśliwych. [przypis tłumacza]
bylica, Artemisia (biol.) — rodzaj roślin z rodziny astrowatych, liczący 300 gatunków, na ogół aromatycznych. [przypis edytorski]
bylica, Artemisia (biol.) — rodzaj roślin z rodziny astrowatych, rosnących głównie na terenach suchych, stepowych i półpustynnych. [przypis edytorski]
bylica chińska — właśc. bylica roczna (Artemisia annua), pochodząca z Azji, zawleczona przez człowieka do innych części świata. [przypis edytorski]
bylica — roślina zielna a. krzew. [przypis redakcyjny]
bylim a. bylimy (daw. forma) — byliśmy. [przypis edytorski]
bylina (lit.) — staroruska, później rosyjska pieśń epicka, opiewająca czyny bohaterów. [przypis edytorski]
bylina — rosyjska pieśń ludowa opiewająca losy bohatera. [przypis edytorski]
bylina — roślina zielna. [przypis edytorski]
bylina (z ros.) — tu: podanie. [przypis tłumacza]
bylinnik — pieśniarz ludowy, spisujący i śpiewający byliny, tj. daw. ros. ludowe pieśni epickie, oparte na tematach historyczno-legendarnych, opiewające czyny bohaterów. [przypis edytorski]
byliny — średniowieczne ruskie poematy ludowe. [przypis edytorski]
Byliśmy braćmi. Fiolet, karmazyn i szara świtka — mowa o tradycyjnym podziale społecznym dawnej Polski, symbolizowanym tu przez kolory strojów: biskupi fiolet, magnacki karmazyn (czerwień) i szarość ubiorów drobnej szlachty i chłopów. Wzmianka o braterstwie odnosi się do oficjalnej jedności zróżnicowanego majątkowo stanu szlacheckiego. [przypis edytorski]
