Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | pospolity | potocznie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie

Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 6920 przypisów.

ochrzcił od razu: karton rzymski — „Plastyczny Karton Rzymski, oznajmiał katalog, wynalazek stosunkowo świeży, którego tajemnicę posiada firma Blafaphas, Fleurissoire i Lévichon, zastępuje z wielką korzyścią inne imitacje kamienia, których braki wykazała aż nadto dobrze praktyka”. Następował opis rozmaitych modeli. [przypis autorski]

ochrzczone (pot.) — o wódce, piwie itp.: rozcieńczone wodą, zwykle w lokalu, bez ujawniania klientom. [przypis edytorski]

ochtuska (reg.), łoktusa (daw.) — duża kwadratowa chusta składana w trójkąt i zarzucana na ramiona lub na głowę i ramiona. [przypis edytorski]

ochweśnik a. obraźnik — daw. rzemieślnik i sprzedawca domokrążny, wytwarzający obrazy i ryciny (gł. odbitki drzeworytnicze na papierze), przede wszystkim o tematyce dewocyjnej, oraz zajmujący się ich sprzedażą, chodząc od domu do domu. [przypis edytorski]

ochwiara — dziś popr.: ofiara. [przypis edytorski]

ochwiarować — dziś popr.: ofiarować. [przypis edytorski]

ochwierutać — potrząsnąć. [przypis edytorski]

ochwiewać — dziś: rozchwiewać; powodować, że coś zaczyna się chwiać. [przypis edytorski]

ochwytywać — neologizm, popr.: pochwytywać. [przypis edytorski]

ochylać (starop.) — okrywać, ochraniać. [przypis redakcyjny]

ochylić (daw.) — otoczyć, objąć, ochronić. [przypis edytorski]

ochynąć (daw.) — skoczyć, zanurzyć. [przypis redakcyjny]

ochynąć (starop.) — wywrócić się, upaść. [przypis edytorski]

ochynienie się (daw.) — narażenie się na niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

ociągał — gdyż Lot starał się ratować swój dobytek, zob. Raszi do 19:16. [przypis edytorski]

ociążony — dziś: obciążony. [przypis edytorski]

ociec (daw.) — ojciec, tu D. lp oćca: ojca. [przypis edytorski]

ociec (daw.) — opuchnąć. [przypis redakcyjny]

ociec (gw.) — dziś popr. forma: M.lp: ojciec. [przypis edytorski]

ociec — starop. postać wyrazu ojciec: ociec, oćca itd. [przypis redakcyjny]

Ociepka, Teofil (1891–1978) — malarz samouk (z zawodu górnik), teozof i okultysta. [przypis edytorski]

ociepkowatość — krytyczne określenie stylu malarskiego Teofila Ociepki (1891–1978), malarza samouka (z zawodu górnika), teozofa i okultysty, chętnie używającego jaskrawych i przesadnie różnorodnych kolorów. [przypis edytorski]

ocieszywać (daw.) — ociosywać. [przypis edytorski]

ociętny (daw., gw.) — krnąbrny, uparty, zacięty, oporny. [przypis edytorski]

ociętny (daw.) — uparty, zacięty, krnąbrny. [przypis edytorski]

ociętny (przestarz.) — uparty. [przypis edytorski]

ociężać a. ociężyć (daw.) — stać się ciężkim. [przypis edytorski]

ociężałych ust i ociężałego języka jestem — midrasz uczy, że gdy Mojżesz był dzieckiem, Faraon, chcąc sprawdzić, czy jest on dla niego zagrożeniem, położył przed nim koronę i rozżarzony węgielek, by przekonać się, po co sięgnie dziecko. Mojżesz sięgnął po węgielek i włożył go sobie do ust, co było przyczyną jego późniejszych problemów z wymową. Mojżesz tłumaczył więc: „ociężałych ust i ociężałego języka jestem od mojej młodości, tym bardziej teraz, gdy jestem starcem, a Ty nie uleczyłeś mnie, odkąd począłeś mówić ze mną, a nakazujesz mi, bym się udał z tym posłaniem. Lecz Bóg nie uleczył go i nie usunął ociężałości jego ust, ponieważ Mojżesz się o to nie modlił. Ten zaś nie modlił się o to, ponieważ wcale nie chciał iść”, zob. Rabeinu Bachja do 4:10. [przypis tradycyjny]

ociężeć (daw.) — nabrać ciężaru, ciążyć. [przypis edytorski]

Ocior (…) foeta — Lucretius, De rerum natura, V, 405. [przypis tłumacza]

ocipka a. ociepka (gw.) — wiązka gałęzi albo słomy. [przypis edytorski]

Ockham, Wilhelm (ok. 1300–ok. 1350) — średniowieczny filozof i teolog scholastyczny, uczeń Dunsa Szkota, jedna z głównych postaci myśli średniowiecznej; oskarżony o herezję, ekskomunikowany, został zrehabilitowany pośmiertnie w 1359. [przypis edytorski]

Ockham Wilhelm — ur. w Occam w hrabstwie Surrey (Anglia), franciszkanin i uczeń Dunsa Szkota; ok. r.1320 nauczał w uniwersytecie paryskim; w walce Kościoła z władzą świecką występował przeciw papiestwu; prześladowany przez papieża schronił się na dwór Ludwika bawarskiego; um. w r. 1347. Ważniejsze dzieła: Quaestiones et decisiones in quattuor libros sententiarum, Quodlibeta septem, Tractatus logices, Opus nonaginta dierum; Compendium errorum Joannis papae XXII, Questiones octo de auctoritate summi pontificis. [przypis autorski]

ocknął — dziś popr.: ocknął się. [przypis edytorski]

Octave Mirbeau (1848–1917) — fr. pisarz i krytyk sztuki. [przypis edytorski]

ocucać — budzić się, ocknąć. [przypis redakcyjny]

ocucić (daw.) — budzić się, ocknąć. [przypis redakcyjny]

ocucić się — obudzić się, ocknąć. [przypis redakcyjny]

ocuglić (daw.) — poskromić. [przypis edytorski]

oculate (łac.) — ostrożnie, bacznie. [przypis redakcyjny]

oculo spectator, mente incognitor (łac.) — oczami widzący, zaś umysłem niepojmujący. [przypis edytorski]

Oculus Maris (łac.) — Morskie Oko. [przypis edytorski]

ocy (gw.) — oczy. [przypis edytorski]

ocyle — wymienne stalowe kliny, wpuszczane dawniej w końce ramion podków, żeby zapobiec ślizganiu się konia na gładkiej powierzchni; zastąpione przez hacele. [przypis edytorski]

ocz ci idzie (starop.) — o co ci [chodzi]. [przypis redakcyjny]

ocz go kolwiek prosić będzie (starop.) — o cokolwiek go prosić będzie. [przypis edytorski]

ocz mamy przydź (daw.) — do czego mamy przyjść; co się z nami stanie. [przypis edytorski]

ocz (starop.) — skrócone: o co, o coś. [przypis edytorski]

oczadzieć — zatruć się szkodliwą substancją. [przypis edytorski]

oczajdusza (daw.) — hulaka; hultaj. [przypis edytorski]

oczajdusza — hultaj, urwis. [przypis edytorski]

oczajdusza — oszust, łobuz. [przypis redakcyjny]

Oczaków — miasto portowe, dziś na terenie Ukrainy; założone w starożytności jako kolonia Miletu; w XV-XVIII w. bywało pod panowaniem polskim i tatarskim. [przypis edytorski]

oczami wartowana tylą — pilnowana przez tyle oczu. [przypis edytorski]

oczap (daw.) a. oczapa (gw.) — belka nad wrotami. [przypis edytorski]

oczarował Łukaszowę (daw.) — dziś: (…) Łukaszową. [przypis edytorski]

oczarowywa — dziś popr.: oczarowuje. [przypis edytorski]

oczekiwam (starop. forma) — dziś popr.: oczekuję. [przypis edytorski]

Oczekując (…) zupełnego przechylenia się nauki w stronę mistycyzmu (…) Wielkie epoki bywają w początku i końcu społeczeństw — E. Przewóski, Krytyka literacka we Francji, Lwów 1899, II, s. 173. Cytuję za Przewóskim z powodu zupełnej niedostępności książki Morice'a. [przypis autorski]

oczep — tu: nadproże, belka nad drzwiami lub oknem. [przypis edytorski]

oczepiny — ceremonia wiązania chustki na głowie panny młodej. [przypis autorski]

oczepiny — obyczaj weselny, polegający na wiązaniu pannie młodej czepca, stanowiącego symbol stanu małżeńskiego. [przypis edytorski]

oczepiona — w czepku zakładanym podczas wesela młodej mężatce. [przypis edytorski]

oczeret — kłączowe rośliny przybrzeżne, tworzące rodzaj szuwaru. [przypis edytorski]

oczeret — roślina rosnąca na terenach podmokłych, głównie przy brzegach i na bagnach; oczerety: pot. szuwary, zarośla nabrzeżne. [przypis edytorski]

oczeret — szuwary, roślinność bagienna. [przypis edytorski]

oczeret — trwała roślina rosnąca na terenach podmokłych, głównie przy brzegach. [przypis edytorski]

oczeret (ukr.) — szuwary, roślinność bagienna. [przypis edytorski]

oczeret — zarośla nadbrzeżne. [przypis edytorski]

oczeretni — oczeretny; noszący cechy a. składający się z oczeretu, tj. trzciny nadrzecznej i bagiennej, szuwaru. [przypis edytorski]

oczerety — pot.: szuwary, zarośla przybrzeżne. [przypis edytorski]

oczerety — roślina rosnąca nad wodą, szuwary. [przypis edytorski]

oczerety (ukr.) — tu: wyschłe liście mogące posłużyć za podpałkę. [przypis edytorski]

oczerstwić — tu: stać się czerstwym. [przypis edytorski]