Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
włosy (…) a la Botticelli — fryzura wówczas modna, wzorowana na uczesaniu postaci kobiecych z obrazów włoskiego malarza wczesnorenesansowego, Alessandra (Sandra) Botticellego (1444–1510); włosy były rozdzielone przedziałem na środku głowy, gładkie, spięte z tyłu nisko w węzeł. [przypis redakcyjny]
włosy Bereniki — Konstelacja z siedmiu gwiazd złożona, tak nazwana od siostry i żony zarazem Ptolemeusza Ewergeta, króla egipskiego, która przyrzekła włosy swoje uciąć i zawiesić w świątyni Marsa za powrotem męża z wyprawy do Azji. Dotrzymała obietnicy — ale włosy tej samej nocy zniknęły. Conon z Samos, nadworny astronom przysiągł wtedy, że wyobserwował, jako Zefir za rozkazem Wenery wniósł je do niebios, i nazwał siedem gwiazd świecących obok ogona Lwa włosami Bereniki. [przypis autorski]
włosy — dziś forma N.lm: włosami. [przypis edytorski]
włosy — dziś popr. forma N.lm: włosami. [przypis edytorski]
włosy złotemi — dziś popr. forma N. lm: złotymi włosami. [przypis edytorski]
Włoszka — tu: królowa Bona, żona Zygmunta I, z rodu włoskich Sforzów. [przypis redakcyjny]
Włoszka w Algierze (wł. L’Italiana in Algeri) — opera komiczna Rossiniego. [przypis edytorski]
Włoszy — dziś popr.: Włosi. [przypis edytorski]
włości (daw.) — duży majątek ziemski. [przypis edytorski]
włości (daw.) — posiadłości. [przypis edytorski]
włości — majątek ziemski. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop; rolnik. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop, rolnik. [przypis edytorski]
„Włościanin” — pismo dla ludu, wydawane w Krakowie w latach 1869–1879. [przypis edytorski]
włościański — chłopski; należący do mieszkańców wsi. [przypis edytorski]
włościański — chłopski. [przypis edytorski]
włościański (daw.) — chłopski. [przypis edytorski]
włoście — dziś popr.: włości. [przypis edytorski]
włoście — dziś: włości; posiadłości. [przypis edytorski]
włość — majątek, posiadłość, własność. [przypis edytorski]
włość — miejsce zamieszkania, siedziba. [przypis edytorski]
włość — włościanie, chłopi. [przypis edytorski]
włożony (tu daw.) — przyzwyczajony, przyuczony. [przypis edytorski]
włoży (…) rękę do ognia — ten popis męstwa oraz hartu ducha przypisywany jest (mianowicie przez Liwiusza) legendarnemu bohaterowi rzymskiemu, Gajuszowi Mucjuszowi; Gaius Mucius Cordus za wiedzą senatu podjął się zamordować króla etruskiego Porsennę oblegającego ze swą armią Rzym w 508 p.n.e.; gdy omyłkowo ugodził zamiast króla jego sekretarza (zmyliły go wykwintne szaty perskiego urzędnika), został schwytany i postawiony przed sądem: włożył wówczas prawą rękę w ogień, by dowieść, że nie są mu straszne tortury ani śmierć i że jest gotów zginąć z ręki wroga z tą samą odwagą, z którą zamierzał wroga swego pozbawić życia, a także by ukarać się (swą rękę) za pomyłkę podczas zamachu; tak wielkie męstwo zrobiło na Porsennie wielkie wrażenie, puścił więc wolno zamachowca; Gajusz Mucjusz nosił zaś odtąd z chlubą przydomek Scewola (łac. Scaevola), tzn. Mańkut. [przypis edytorski]
włoży szaty swoje — „Osiem szat, w których pełnił służbę we wszystkie dni roku”, Raszi do 16:24 [3]. [przypis tradycyjny]
włoży — wdroży. [przypis edytorski]
włożyć (daw.) — wciągnąć, przyzwyczaić, przyuczyć, wyćwiczyć w czymś. [przypis edytorski]
włożyć się (daw.) — wdrożyć się, przyuczyć się do czegoś. [przypis edytorski]
włożyć się do czegoś — przystosować się, przyuczyć do czegoś. [przypis edytorski]
włożyć się — tu: dostosować się. [przypis edytorski]
włożyć się w coś — przyzwyczaić się do, przywyknąć do, przyuczyć się do czegoś. [przypis edytorski]
włożył go na rękę Josefa — «Wręczenie pierścienia królewskiego oznaczało, że obdarowany jest drugi [po królu] pod względem rangi», zob. Raszi do 41:42. [przypis edytorski]
włóczebne — ludowy zwyczaj wielkanocny; w drugi dzień Wielkanocy chłopcy chodzą po domach z życzeniami i pobożnymi pieśniami, wypraszając jajka i inne jedzenie; także same podarunki za takie śpiewanie. [przypis edytorski]
włóczenie — wyrównywanie nierówności górnej warstwy gleby za pomocą włóki, ciągniętego po powierzchni pola narzędzia, złożonego z belki lub kilku połączonych łańcuchami belek. [przypis edytorski]
włócznia Achilla, co i raniła, i leczyła rany — Achilles zranił króla Telefosa, a przyłożenie do rany tejże włóczni, która ją zadała, uzdrowiło rannego. [przypis redakcyjny]
włócznią swoją zdobył — δορίκτητον, jure belli, mit dem Schwert (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]
włócznie (…) z jednym grotem na końcu — Ksenofont zwraca na to uwagę, ponieważ greckie włócznie oprócz grotu na jednym końcu, na drugim miały zaostrzoną piętę, dzięki której broń można było wbić w ziemię. [przypis edytorski]
włócznióm — dziś popr. forma C. lm: włóczniom. [przypis edytorski]
włóczyć ze sobą uzbrojonych — tj. straż przyboczną. [przypis tłumacza]
włóka — 30 morg, tj. ok. 18 ha. [przypis edytorski]
włóka — daw. jednostka miary powierzchni gruntu, odpowiadająca 30 morgom, tj. ok. 17 hektarom. [przypis edytorski]
włóka — daw. jednostka miary powierzchni, równa 30 morgom, tj. wynosząca ok. 18 ha (179 550 m²). [przypis edytorski]
włóka — daw. jednostka miary powierzchni, równa 30 morgom, tj. wynosząca ok. 18 ha. [przypis edytorski]
włóka — daw. jednostka miary powierzchni, równa 30 morgom, tj. wynosząca ok. 18 ha. [przypis edytorski]
włóka — daw. miara powierzchni gruntu. [przypis edytorski]
włóka (daw.) — miara powierzchni gruntu. [przypis edytorski]
włóka — dawna jednostka powierzchni gruntu, równa 30 morgom, ok. 17 ha. też: łan. [przypis edytorski]
włóka — dawna miara powierzchni gruntu, równa 30 morgom, tj. wynosząca ok. 17 ha. [przypis edytorski]
włóka — dawna miara powierzchni gruntu, równa 30 morgom, tj. wynosząca ok. 18 ha. [przypis edytorski]
włóka (gw.) — dawna jednostka powierzchni gruntu. [przypis edytorski]
włóka — miara powierzchni: 30 morg, ok. 17,9 ha (179 550 m²). [przypis edytorski]
włóka — miara powierzchni: 30 mórg, ok. 17,9 ha (179 550 m²). [przypis edytorski]
włóko — wywłoko (przekleństwo, obelga). [przypis edytorski]
włósie — dziś popr.: włosie. [przypis edytorski]
Włóż (…) pamiętną — umieść na dowód pamięci. [przypis redakcyjny]
włóżże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
włudzić (starop.) — wmówić. [przypis redakcyjny]
WM — skrót zwrotu grzecznościowego: wasza miłość, tu: waszej miłości (dziś: pani, pana). [przypis edytorski]
wmarznąć — być uwięzionym przez lód. [przypis edytorski]
wmawiają w siebie, że takie idee rzeczy — Nag. Schr.: „które nie mogą pozostawić żadnego śladu w naszym mózgu, czyli”. [przypis redakcyjny]
wmawiając w nią — dziś raczej: wmawiając jej. [przypis edytorski]
WMćpan — skrót od zwrotu grzecznościowego: waszmość pan. [przypis edytorski]
wmiast (daw.) — w miejsce. [przypis edytorski]
wmiece — (od: miotać) wrzuci. [przypis redakcyjny]
wmiesić (daw.) — wcisnąć. [przypis edytorski]
wmieszkani (gr. μέτοικος, métoikos) — wyraz ten biorę z przedmowy księgarza Hieronima Wietora 1521 (Rozmowy Salomona z Marchołtem). Co do tego całego ustępu patrz Przedmowa. [przypis tłumacza]
wmięszać — dziś popr. pisownia: wmieszać. [przypis edytorski]
wmięszać (starop. forma) — wmieszać. [przypis edytorski]
wmięszać (starop.) — wmieszać. [przypis edytorski]
WMść — wasza miłość. [przypis edytorski]
wmyślże się — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
wnątrz (starop.) — wewnątrz; od wewnątrz. [przypis edytorski]
Wnątrz — wnętrze. [przypis redakcyjny]
wnątrze — dziś: wnętrze. [przypis edytorski]
wnątrzu — dziś popr.: wnętrzu. [przypis edytorski]
wnet biegać omylnemu przyrodzeniu twemu — wkrótce opanujesz swą wrodzoną naturę (wnet ci ulegnie, będzie ci posłuszna jak koń ujeżdżony). [przypis edytorski]
wnet (daw.) — wkrótce po, zaraz potem. [przypis edytorski]
Wnet przybył za nią z kraju Partów sam Antoniusz — rok 34 p.n.e. [przypis tłumacza]
wnet — wkrótce, zaraz potem. [przypis edytorski]
Wnet wyczerpała się żywność z całej okolicy… — było to w marcu r. 400. [przypis tłumacza]
Wnet zaczął rozważać… — w 390 r. przed Chr. [przypis tłumacza]
Wnet zarzuciwszy (…) sypialnię — Iliada, III, 141–142. [przypis redakcyjny]
wnetki (daw., gw.) — zaraz, wnet. [przypis edytorski]
wnetki (gw.) — wnet. [przypis autorski]
wnetki (gw.) — wnet, zaraz, niebawem. [przypis edytorski]
wnetki (gw.) — wnet, zaraz. [przypis edytorski]
wnetki (starop.) — wnet. [przypis redakcyjny]
wnetże — konstrukcja z partykułą -że, pełniącą funkcję wzmacniającą. [przypis edytorski]
wnetże (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że: wkrótce, niedługo. [przypis edytorski]
wnetże (starop.) — niedługo. [przypis edytorski]
wnęcać się (daw.) — wciskać się. [przypis edytorski]
wnęcać się (daw.) — wkradać się gdzieś. [przypis edytorski]
wnęcić się (daw.) — wcisnąć się. [przypis edytorski]
wnęcić się — wcisnąć się. [przypis edytorski]
wnęk (daw.) — wnuk. [przypis redakcyjny]
wnęki — (gw.) wnuki. [przypis edytorski]
wnęki — wnuki. [przypis redakcyjny]
wnętliwy (daw.) — poruszający, dojmujący. [przypis edytorski]
wnętliwy (daw.) — tu: dojmujący, drążący. [przypis edytorski]
