Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
wreście (daw.) — dziś popr.: wreszcie. [przypis edytorski]
wreście — dzię popr. pisownia: wreszcie. [przypis edytorski]
wreście — dziś popr. pisownia: wreszcie. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wreście — dziś popr.: wreszcie. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wręby (starop.) — tu: zmarszczki (zmarszczone czoło). [przypis edytorski]
Wręcz odmiennie przygodziło się (…) — opowiastka o tym znajduje się w Dekameronie Boccacia: Dzień pierwszy. Opowieść druga: Podróż Abrahama z Paryża do Rzymu. [przypis tłumacza]
wręcz — ręcznie. [przypis edytorski]
wręcz (…) ścinać się — walczyć wręcz; ścierać się w boju, operując bronią ręczną; pojedynkować się. [przypis edytorski]
wręczył swojemu gospodarzowi paczkę z rękopisami, polecając przesłanie jej po swojej śmierci przyjacielowi Rieuwertszowi, drukarzowi w Amsterdamie — Colerus, Rozdz. II i Kortholt podają to. [przypis tłumacza]
wręga a. wręg — poprzeczne elementy szkieletu statku, stanowiące rodzaj żeber nadających kształt kadłubowi i usztywniających konstrukcję. [przypis edytorski]
wręga — prawdop. mowa nie o wrędze, a o stępce (kilu). [przypis edytorski]
Wright, bracia — Orville Wright (1871–1948) i Wilbur Wright (1867–1912), amerykańscy konstruktorzy, którzy uważani są za pionierów lotnictwa. W 1903 r. ich samolot, jako pierwszy na świecie, wzbił się w powietrze. Przy czwartej próbie udało się wylądować bez uszkodzeń konstrukcji. [przypis edytorski]
Wright, bracia: Orville Wright (1871–1948) i Wilbur Wright (1867–1912) — amerykańscy pionierzy lotnictwa, uważani za konstruktorów pierwszego udanego samolotu; za pierwszy lot samolotu uznawany jest zwykle pierwszy lot Orville'a z 17 grudnia 1903. [przypis edytorski]
Wright, Henrietta Christian (1852–1899) — amerykańska autorka książek dla dzieci. [przypis edytorski]
Wrigley, William Jr. (1861–1932) — amerykański przedsiębiorca, twórca Wrigley Company: największego na świecie koncernu produkującego gumę do żucia. [przypis edytorski]
WRN — Wojewódzka Rada Narodowa. [przypis edytorski]
Wrocław 1963. [przypis autorski]
wrocławski — tj. włocławski, biskup kujawski. [przypis redakcyjny]
Wrodzona człowiekowi skłonność do złego służyła mu [Karolowi Secretan] za punkt wyjścia do głębokich rozważań nad stosunkiem cywilizacji do religii — por. [Charles Secrétan], La Civilisation et la Croyance, Paris, Alcan, wyd. II, 1892. [przypis autorski]
wroga — tu: chodzi o króla Idomeneusa, który walczył z Trojanami. [przypis edytorski]
wrogi (daw.) — dziś: wrogowie. [przypis edytorski]
wrogi (daw.) — losy, wróżby. [przypis redakcyjny]
wrogi (daw.) — tu: losy. [przypis redakcyjny]
wrogi — dziś forma M.lm: wrogowie. [przypis edytorski]
wrogi — dziś popr. forma B.lm: wrogów. [przypis edytorski]
wrogi — dziś popr. forma M. lm: wrogowie. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wrogi — dziś popr. forma M.lm.: wrogowie. [przypis edytorski]
wrogi — losy. [przypis redakcyjny]
wrogi moje silne — dziś: wrogowie moi silni. [przypis edytorski]
wrogi naród — Żydzi, naród wrogi Jezusowi Chrystusowi. [przypis tłumacza]
wrogi twoje (daw. forma) — dziś: wrogowie twoi. [przypis edytorski]
wrogi twoje — dziś popr. forma M. lm: twoi wrogowie. [przypis edytorski]
wrogi wyrosły — dziś popr.: wrogowie wyrośli. [przypis edytorski]
wrogowi Greków — Tachosowi. [przypis tłumacza]
wrogóm — dziś popr. forma C. lm: wrogom. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wrogóm — dziś popr. forma C. lm: wrogom; wrogóm się ostoi — dziś: od wrogów się obroni. [przypis edytorski]
wrogów, co tam padli, wydał na podstawie układu — celem urządzenia pogrzebu. Świętym obowiązkiem jest pochować poległych. Wedle pojęć greckich ten, który poległych wydaje, jest zwycięzcą; kto o wydanie prosi, zwyciężonym. [przypis tłumacza]
wrony — kary (o umaszczeniu konia). [przypis edytorski]
wrony — kary; tu: koń tej maści. [przypis edytorski]
wrony — koń czarnej maści. [przypis edytorski]
wrony koń — koń o czarnym (karym) umaszczeniu. [przypis edytorski]
wrony łowić (pot. przen.) — zamyślić się, nie uważać. [przypis edytorski]
wrony — (o koniu) kary, czarny. [przypis edytorski]
wrosł — dziś popr. pisownia: wrósł. [przypis edytorski]
wrostę — dziś popr.: wrosnę. [przypis edytorski]
wrot — powrót. [przypis edytorski]
wrota (daw.) — brama, drzwi. [przypis edytorski]
Wrota Iwanowskie — wsch. brama Cytadeli Warszawskiej, zbudowana w l. 1833–1835 od strony Wisły, nazwana później Bramą Straceń; u jej stóp znajduje się cmentarz-mauzoleum straconych w tym miejscu więźniów politycznych: od 1886 r. na szubienicach ustawionych na skarpie poniżej bramy wykonywano egzekucje więźniów politycznych, zaś ciała straceńców chowano potajemnie (tzn. również: bezimiennie) w bezpośrednim sąsiedztwie. W 1932 Koło Warszawskiego Stowarzyszenia Byłych Więźniów Politycznych doprowadziło do uporządkowania terenu wokół bramy i otwarcia 1 XI 1933 cmentarza-mauzoleum, na którym ustawiono 152 krzyże i 7 macew dla upamiętnienia straconych tu patriotów, na ścianach bramy powieszono marmurowe tablice pamiątkowe z nazwiskami ofiar. [przypis edytorski]
wrota kościane — w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny]
wrota nieszczesne — były one nieszczęsne, gdyż ci którzy przez nie przechodzili byli nieszczęśliwi, gdyż pozbawieni największego dobra: życia. [przypis redakcyjny]
wrota Peloponezu — przesmyk między Górami Onejskimi a Gerańskimi, na zachód od granic Megary. Ponieważ Megara była neutralna, Korynt był prawie całkiem izolowany. Jedynie połączenie miała z nim Beocja przez swój port nad Zatoką Koryncką, Kreusis, i naprzeciwległy obszar Istmu zachodniego, zwany Pejrajon. [przypis tłumacza]
wrota pootwiera Janusz — właśc. Janus; w staroż. Rzymie wrota świątyni Janusa otwierano wraz z rozpoczęciem wojny. [przypis edytorski]
wrota — wielkie drzwi. [przypis edytorski]
wrotka — drzwiczki; małe wrota. [przypis edytorski]
wrotka — małe wrota; drzwiczki, furtka. [przypis edytorski]
wrotki (biol.) — typ małych (0,2–1 mm), wodnych zwierząt bezkręgowych z charakterystycznym wieńcem rzęsek na przedniej części walcowatego ciała. [przypis edytorski]
wrotny (daw.) — [sługa] zawierający [tj. zamykający] i otwierający wrota. [przypis redakcyjny]
wrotny (daw.) — zawierający i otwierający wrota. [przypis redakcyjny]
wrotny (starop.) — sługa zawierający wrota, bramę miejską. [przypis redakcyjny]
wrotny — wracający. [przypis redakcyjny]
wrotóm — dziś popr. forma C. lm: wrotom. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wroty — dziś popr. forma N. lm: wrotami. [przypis edytorski]
wroty (starop. forma) — wrotami; wrota: drzwi, brama. [przypis edytorski]
wrotyma — dziś popr. forma N.lm: wrotami. [przypis edytorski]
wrotyma — dziś popr.: wrotami. [przypis edytorski]
wrotyszcze (neol.) — wrota, brama. [przypis edytorski]
wroża (starop.) — wróża, wróżba. [przypis edytorski]
wróbl (daw.) — dziś: wróbel. [przypis edytorski]
Wróblewski, [w:] Materiały komisji kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej…, s. 158. [przypis autorski]
Wróbli Staw — Στρουθίου καλουμένης. [przypis tłumacza]
wróblów (daw. forma D. lm) — dziś popr. wróbli. [przypis edytorski]
wróblów — dziś popr. D. lm: wróbli. [przypis edytorski]
wróblów — dziś popr. forma D.lm: wróbli. [przypis edytorski]
wróblów — dziś popr. forma D. lm: wróbli. [przypis edytorski]
Wrócę do ciebie — «Anioł nie ogłaszał, że powróci za rok, ale wypowiadał słowa posłania Bożego», z którym przybył, zob. Raszi do 18:10. [przypis edytorski]
wrócicie — każdy — do posiadłości swojej — „Ale czyż nie jest już powiedziane (25:10) »wrócicie każdy do posiadłości swojej«? Jednak [ten werset] dodaje sytuację, gdy ktoś sprzedał swoje pole, ale pojawił się syn [tego sprzedawcy] i je wykupił, [takie pole również] wraca do ojca w roku jubileuszowym”, Raszi do 25:13 [1]. Zwrot ziemi „miał miejsce na początku roku”, Ibn Ezra do 25:13 [1]. [przypis tradycyjny]
wrócić po (…) stopach — tj. po śladach stóp. [przypis edytorski]
wrócić — tu: zwrócić, oddać. [przypis edytorski]
wróciemy (starop. forma) — wrócimy. [przypis edytorski]
wróciliż — czy wrócili. [przypis edytorski]
wrócił do Jitro, teścia swojego — poszedł, by uzyskać jego pozwolenie, ponieważ przysiągł teściowi, że nie odejdzie bez jego zgody, zob. Raszi do 4:18. [przypis tradycyjny]
wrócił — «[Reuben] nie był obecny, gdy sprzedawali Josefa, ponieważ był to dzień, gdy na niego przypadała kolej, by udać się do ojca i posługiwać mu», zob. Raszi do 37:29. [przypis edytorski]
wrócił — «Wrócił sam [Esaw], bez owych czterystu ludzi, co mu towarzyszyli, gdyż jeden po drugim wymknęli się od niego», zob. Raszi do 33:16. [przypis edytorski]
Wróciłem ojcze mój! — por. przypowieść o synu marnotrawnym (Łk 15:11-32). [przypis redakcyjny]
Wróciłem teraz do zameczku mego, w tym rodzaju — w liście dość nieudolny rysunek piórem zameczku gotyckiego w Opinogórze, postawionego przez jen. Krasińskiego dla syna, a spalonego w czasie wojny światowej. [przypis redakcyjny]
Wróciwszy do Tegei, jak mógł najszybciej — przeszło 50 km drogi. [przypis tłumacza]
Wróciwszy do zamku, nie było już dla mnie ani snu, ani nocy (…) — błąd logiczny i gramatyczny (niezgodność podmiotów dla imiesłowu i osobowej formy czasownika); dziś popr. np.: kiedy wróciłem do zamku, nie było już dla mnie (…). [przypis edytorski]
wróciwszy z pewnej długiej wojny, w której książę Ferrary, wspierany przez Francuzów, dzielnie bronił się przeciw furii papieża Juliusza drugiego — W r. 1510. [przypis tłumacza]
wróć się ptakiem (daw., poet.) — wróć tak szybko, jak ptak. [przypis edytorski]
Wróć (…) świetność starożytną — pierwszy wers, z pewną modyfikacją, pochodzi z wersji Felińskiego; część dalsza strofy, wyrażająca życzenie harmonijnego współżycia narodów polskiego i rosyjskiego pod berłem Aleksandra I, poszła w zapomnienie. Pierwotnie strofa ta brzmiała: „Wróć nowej Polsce świetność starożytną/ I spraw, niech pod Nim szczęśliwą zostanie;/ Niech sprzyjaźnione dwa narody kwitną/ I błogosławią Jego panowanie”. Pisane wielką literą zaimki: „Nim”, „Jego” odnoszą się do osoby cara. [przypis edytorski]
Wróćcie nam, groby, husarze skrzydlate — sens: Groby, oddajcie nam skrzydlatych husarzy. [przypis edytorski]
wróg li — konstrukcja z partykułą wzmacniającą i pytajną li; znaczenie: czy [to] wróg. [przypis edytorski]
Wróg ludu — dramat Henrika Ibsena z 1882 r. [przypis edytorski]
wróg, przybysz, wtargnął do miejsca zwanego Święte Świętych — „Stąd gruchnęło, iż tam żadnych nie było wewnątrz boskich obrazów, puste tylko siedlisko i bez tajemnic”, Tacyt, Dzieje V, IV. „Der römische Sieger war nicht wenig erstaunt, keinen Eselskopf indem judäischen Heiligtume… zu erblicken”, Graetz, G. d. J. III, 162–163. [przypis tłumacza]
wróg — tu: los. [przypis redakcyjny]
wróg* — tu: zła siła, diabelska siła, los, fatum, być może chodzi nawet o szatana. [przypis redakcyjny]
wróść (daw.) — wrosnąć. [przypis edytorski]
wrót Enaimu — hebr. פֶּתַח עֵינַיִם (petach einajim) dosł. ‘otwarcie oczu’. «Na rozstajach, na drodze do Timny», zob. Raszi do 38:14. [przypis edytorski]
wrót — powrót. [przypis edytorski]
wrótnia (daw.) — brama. [przypis edytorski]
